سلام دوستان

انواع رنده دستی نجاری یکی از ابزار قدیمی نجاری است که تمام نجاران و افراد علاقه مند به این حوزه با آن آشنا هستند و حداقل یکبار با آن کار کره اند. اگر شما نیز به این حرفه علاقه مند هستید و می خواهید با یکی از ابزار نجاری و انواع رنده دستی نجاری آشنا شوید، ادامه مطلب را مطالعه بفرمایید.

رنده نجاری یکی از ابزار های مورد استفاده در کارگاه ها و صنایع ساخت وسایل چوبی است که از انواع آن برای صاف کردن، کم کردن ضخامت، یکدست کردن سطح ناهموار چوب استفاده می کنند. رنده نجاری دارای دو نوع چوبی وفلزی است که انواع چوبی آن دارای یک تیغه می باشند ( به جز رنده بلند یا رنده دستگاه که یک تیغه پشت بند هم دارد). اما رنده فلزی دو تیغه دارد؛ تیغه دوم این رنده باعث شکستن پوشال های جدا شده توسط تیغه اصلی و خارج کردن آن ها از درون رنده می شود.
رنده بند و رنده گیر ابزار جانبی هستند که در نجاری و برای ثابت نگه داشتن رنده روی سطوح کاربرد دارند.

ابزاری برای نگه داشتن انواع رنده دستی نجاری

در بین انواع رنده های نجاری نوع به خصوصی که تیغه فرم دار دارد، برای ساخت زهواره و فرم تزئینی دور قاب عکس به کار می رود.

هنگام کار با انواع رنده دستی نجاری به چند نکته دقت کنید:
– رنده را در جهت راه چوب حرکت دهید چون در غیر اینصورت ممکن است شیارهای عمیقی در چوب ایجاد کند یا بخشی از چوب شکسته شود.
– هنگام رنده کردن نباید تیغه زیاد از دهانه بیرون باشد یا به اصطلاح رنده پرتیغ باشد زیرا  در اینصورت پوشال ضخیمی از چوب جدا می شود و اثر کندگی آن باقی می ماند.
– علاوه بر تنگی و گشادی دهانه کوله که بر کیفیت کار تاثیر گذار هستند، قرار دادن صحیح تیغه در کوله نیز مهم است و بر نتیجه کار تاثیر گذار می باشد.
رنده دستی نجاریاجزاء تشکیل دهنده انواع رنده دستی نجاری
۱- شاخ رنده یا مشته: دسته رنده که برای هدایت رنده روی سطح چوب بکار میرود و از چوب های محکمی چون چنار، راش، ممرز و … تهیه می شود. دسته توسط اتصال گرات یا اتصال دیگر به بدنه رنده (کوله) متصل می شود.
۲- دهانه: در کوله رنده نجاری برای قرار دادن تیغ رنده، آهن پشت تیغه و گوه یک شکاف وجود دارد که قسمت بالای شکاف، دهانه پوشال و قسمت پایین شکاف که تیغه از آن بیرون می آید، دهانه رنده هست. دهانه رنده در سه شکل دهانه گشاد، تنگ و صحیح وجود دارد؛ در رنده هایی که پوشال ظریف تری را برمی دارند، دهانه باریک تر است و اگر پوشال بیشتری بردارد، دهانه گشادتر است.
۳- پشتی تیغه: در رندهای نجاری دو تیغه یک صفحه فلزی که خمیدگی خاصی دارد و عرض آن برابر تیغه رنده است، توسط پیچی بر روی تیغه رنده قرار می گیرد. به این قطعه پشتی تیغه یا تیغ پشت بند می گویند که باعث محکم نگه داشتن تیغه، جلوگیری از فرورفتن بیش از حد تیغه در داخل چوب وخرد کردن و خارج کردن پوشال از داخل رنده می شود. فاصله لبه پشتی تیغه با لبه تیغه حداکثر ۳ میلی متر است.
۴- تیغه رنده: مهم ترین قسمت رنده که به شکل مستطیل است و از جنس فولاد آلیاژ ی باشد تیغه رنده است. تیغه با زاویه ۲۵ درجه تیز می شود و شکل آن با توجه به نوع رنده متفاوت است.
۵- زاویه قرار تیغه: با توجه به نحوه قرار گیری تیغه در کوله رنده، زاویه تیغه مشخص می شود. زاویه قرار تیغ به وسیله خط پخ تیغ و خط کف کوله تشکیل می شود و در صورتیکه این زاویه صفر باشد یعنی تیغ رنده به صورت تخت قرار دارد و رنده دستی قادر به جدا کردن پوشال نیست. هرچه تیغه رنده در داخل بدنه عمودتر باشد، زاویه تیغه بیشتر است و پوشال کمتری از سطح کار بر می دارد اما هرچه تیغه خوابیده تر باشد زاویه تیغه کمتر است و به خاطر آن که تیغه بیشتر با چوب درگیر است، پوشال بیشتری از سطح کار برمی دارد.رنده نجاری یکی از ابزار نجاری است۶- جنس تیغه: تیغه رنده نجاری مسئولیت پوشال برداری را بر عهده دارد و به خاطر آن که با چوب در تماس است باید مقاومت زیادی در برابر ساییدگی داشته باشد تا دیرتر کند شود. فولاد بهترین جنس برای تیغه رنده است که برای افزایش استقامت در برابر ساییدگی و ضربه می توان از آلیاژ کرم و نیکل استفاده کرد. البته ساخت تمام طول تیغه از فولاد آلیاژی مقرون به  صرفه نیست و می توان تنها لبه تیغه را از فولاد و بقیه آن را از آهن معمولی ساخت.
۷- زاویه پخ تیغ یا زاویه گوه: زاویه ای که در اثر تیز کردن تیغ رنده نجاری با پشت تیغ ایجاد می شود را زاویه پخ تیغه می گویند. این زاویه در انواع رنده دستی نجاری معمولی که در صنایع چوب بکار می روند، بین ۲۵ تا ۳۰ درجه می باشد. حال اگر زاویه مورد نظر کمتر از ۲۵ درجه باشد، لبه تیغ کشیده و تیزی آن بیشتر است اما اگر از ۲۵ درجه بیشتر باشد پخ تیغ کم می شود و عمل رنده کردن چوب به سختی انجام می شود.
۸- زاویه برش: به مجموع زاویه قرار تیغ با زاویه گوه، زاویه برش می گویند. اندازه این زاویه به نوع رنده بستگی دارد و هرچه زاویه برش بزرگ تر باشد، تاثیر بریدن آن کمتر است.
۹- پشتی کوله: قسمت انتهایی رنده که با دست راست گرفته می شود.
۱۰-دکمه ضربه: در رنده های چوبی برای تنظیم یک دکمه در نظر گرفته شده است که می توان تیغه را کم و زیاد کرد. اگر به وسیله چکش فلزی ضربه ای به دکمه وارد کنیم، ضربه باعث آزاد شدن تیغه از جایگاه می شود.
۱۱- کف رنده: کف رنده باید استقامت بالایی داشته باشد به همین دلیل از چوب های سخت و صیقل پذیر مانند شمشاد و گلابی استفاده می کنند.طریقه کار کردن با رنده دستی نجاری

انواع رنده دستی نجاری

رنده ها از نظر کاربرد به سه دسته تقسیم می شوند:
نوع اول: رنده هایی که برای تسطیح چوب به کار می رود مانند رنده قاچی،یک تیغ،دو تیغ،پرداخت،رنده دستگاه یا رنده بلند
نوع دوم: رنده هایی که برای فرم دادن به چوب و ایجاد قوس در سطح کار مورد استفاده قرار می گیرد مانند رنده کاس و سینه،بال کبوتری، افراز و…
نوع سوم: رنده هایی که در شکاف زدن و فرم دادن قطعات اتصال به کار می روند مانند رنده های طرح فرنگ(گرات) دوراهه،کنشافت و …

۱- رنده قاچی رنده ای است که برای صاف کردن و تسطیح چوب های دارای ناهمواری زیاد استفاده می شود.دهانه رنده قاچی به دلیل ضخامت پوشال ایجاد شده نسبت به رنده های دیگر گشاد تر است و کف رنده قاچی بهتر از چوب ممرز ساخته شود.پهنای تیغه رنده قاچی بین ۲۴ تا ۳۳ میلی متر است و پهنای کوله رنده بین ۴۱ تا ۵۰ و طول آن ۲۴ میلی متر است.تیغه رنده قاچی تخت زاویه ۴۵ درجه در کوله قرار می گیرد.مقدار بیرون زدگی تیغه از کوله در رنده قاچی بیشتر از رنده های دیگر است

۲- رنده یک تیغ:پس از رنده قاچی هنوز سطح چوب دارای ناهواری است که باید این ناهواری را به وسیله رنده یک تیغ از بین برد و سطح چوب را تقریبا صاف کرد.همچنین از رنده یک تیغ برای یکنواخت کردن سطح چوب هایی که داری پستی بلندی کمی هستند استفاده می شودو زاویه قرار تیغه در رنده ۴۵ درجه می باشد

۳- رنده دو تیغ:شکل رنده مانند رنده یک تیغ است با این تفاوت که رنده دو تیغ از یک تیغه و یک پشت بند  تیغ تشکیل شده هستند که در مجموع دو تیغ نامیده می شود و این رنده برای تسطیح بهتر سطح کاری و از بین بردن آثار به جا مانده از رنده یک تیغ استفاده می شود و برای پوشال برداری ظریف به کار می رود(زاویه قرار تیغه ۴۵ درجه می باشد)

۴- رنده پرداخت وسیله است که در آخرین مرحله کار و برای از بین بردن ناهواری احتمالی به جا مانده از رنده دو تیغ به کار می رود به این علت که رنده پرداخت آخرین رنده ای است که برای تسطیح سطح چوب مورد استفاده قرار می گیردو باید دقت کرد که تمام ناهواری سطح چوب برداشته شده باشد و قطعه کار فاقد هر گونه ناصافی باشد(زاویه قرار تیغه ۴۸ تا ۵۰ درجه می باشد)

۵- رنده خشی عمل تسطیح چوب را انجام نمی دهد بلکه چون تیغه آن دارای شیار می باشد می توان از آن برای برطرف کردن ناهواری های کوچک در سطح کار و همچنین پاک کردن مواد اضافی روی چوب استفاده کرد.یکی از مهم ترین کاربرد رنده های خشی این است ایجاد سطح چسب بیشتر بین دو قطعه چوب است به این علت که اگر بخواهیم دو قطعه چوب را که هر دو کاملا پرداخت شده اند به هم بپسبانیم به دلیل وجود اصطحکاک کم اتصال محکمی قرار نمی شود برای رفع این مشکل با رنده خشی روی چوب خط می اندازیم.زاویه قرار تیغه از ۷۵ تا ۸۰ درجه می باشد تقریبا عمود است.دقت بفرمایید هرچه زاویه قرار تیغه در داخل کوله کمتر باشد پوشال بیشتری بر میدارد و برعکس هر چه زاویه عمود باشد پوشال کمتری بر می دارد(پخ تیغه ۲۵ درجه می باشد)

۶- رنده بلند نجاری معروف به رنده دستگاه:رنده های معمولی قادر به تسطیح چوب های ناهوار خیلی بلند مثلا ۱ متر نیستند به دلیل کوتاه بودن طول بدنه انها باعث می شوند که رنده به صورت موجی در داخل پستی و بلندی ها حرکت کند و قادر نباشد عمل رندیدن را به درستی انجام دهد برای حل این مشکل رنده هایی ساخته شده اند که طول کوله آنها از رنده های معمولی بیشتر است که به نام رنده دستگاه شناخته می شود.رنده دستگاه  در دو نوع چوبی و فلزی وجود دارد و کوله رنده دارای  طول ۶۰ سانتی متر  است و زوایه برش ۴۵ درجه می باشد و این رنده بهتر از چوب های ممرز،افرا،راش ساخته شود

۷- رنده بغل دوراهه ساده:این رنده در دو نوع چوبی و فلزی وجود دارد تیع رنده به عرض ۱۸،۲۴،۲۸،۳۰ میلی متر ساخته می شود در واقع پهنای تیغه در کف رنده برابر با تمام پهنای کوله رنده است و از این رنده برای ساخت اتصال نیم و نیم و دوراهه کردن نر تخته های چوبی استفاده می شود.معنی دوراهه کردن این است که پلدار کردن امتداد طول یا عرضی لبه چوب ها مانند لبه درب ها،جای شیشه قاب ها و … به کار می رود،دقت بفرمایید این رنده گونیا ندارد و فقط عمق قابل تنظیم است

۸- رنده بغل دوراهه متغیر:این رنده معمولا تمام فلزی و نسبت به رنده ساده دوراهه دارای کارآیی بیشتری می باشد.این رنده دارای گونیای متحرک و تیغه قابل تنظیم است که به وسیله آن می توان عمق و عرض دوراهه را تنظیم کرد

۹- رنده کنشکاف یا رنده کنجشکاف:هرگاه بخواهیم روی ضخامت یا عرض چوب شیاری موازی با الیاف چوب ایجاد کنیم از رنده کنشکاف یا کنجشکاف استفاده می کنیم.این رنده دارای گونیای متغییر است و دارای تیغه با اندازه های مختلف است که بر اساس عرض قطعه کار مورد نظر انتخاب می شود و معمولا عر ض تیغه ها بین ۶ تا ۱۶ میلی متر متغیر است.این رنده از قسمت های مختلف تشکل شده است که هرکدام وظیفه خاصی را بر عهده دارند شامل:ضامن تنظیم کننده تیغه،عمق سنج،ضامن راهنما،تیغه برش دهنده

از خانواده رنده های گرات برای ساخت اتصالات استفاده می شود

۱۰- رنده کنشکاف طرح فرنگ:به وسیله این ابزار می توانید به راحتی شکاف اتصال طرح فرنگ ایجاد کنید.تیغه این رنده به شکل L هست و در اندازه های مختلف وجود دارد و می توانید به اندازه های مختلف شکاف ایجاد کنید*این رنده برای ساخت اتصالات و ایجاد شکاف گراد استفاده می شود در بالای این رنده پیچی وجود دارد که به وسیله آن می توانید عمق شکاف برداری را تنظیم کنید

۱۱- رنده زبانه طرح فرنگ:این رنده در واقع شبیه اره طرح فرنگ عمل می کند و روی قطعه کار در جهت طولی و عرضی زبانه ایجاد می کند.این رنده بیشتر در نوع چوبی می باشد.تیغه این رنده طوری داخل کوله قرار گرفته که حین کار از یک قطعه کار پوشال بیشتر برمیدارد و از قسمتی پوشال کمتری و در واقع زبانه طرح فرنگ را ایجاد می کند

۱۲- رنده بال کبوتری:این رنده به شما کمک خواهد کرد عمل تسطیح را در قوس های داخلی و خارجی،قوس های شکسته و نیم قوس داخلی و خارجی بزرگ و کوچک، حتی قسمت ها و مسیرهایی که کاسه و سینه شده است و قابل پرداخت با رنده معمولی نیست از رنده بال کبوتری استفاده خواهیم کرد.از رنده بال کبوتری می توانیم به عنوان لیسه هم استفاده کنیم.کار با این رنده بسیار اسان است کافیه رنده را به دو دست خود گرفته و بر روی کار بکشید.

۱۳- رنده معروف به کاس و سینه:برای رنده و پرداخت کردن قسمت هایی از قطعه کار که محدب و مقعر به اصلاح نجاران کاس و سینه می باشد مثل پشتی صندل و غیره از این رنده آمریکایی استفاده می شود.کف این رنده از نوعی ورق فولادی فلزی ساخته شده است گه قابلیت ارتجاعی بوده و با پیچی که برای این کار تعبیه شده است می توان آن را به حالت محدب و مقعر در آورد

۱۴- رنده تخت ژاپنی:همان طور که در اویل متن گفته شدهرچه تیغه رنده در داخل کوله عمود تر باشد زاویه تیغه بیشتر است که در نتیجه پوشال کمتری از سطح کار بر میدارد و برعکس هرچه زاویه کمتر باشد یعنی خوابیده تر و تیغه با چوب بیشتر درگیر می شود( مانند رنده تخت ژاپنی) و پوشال بیشتری از سطح چوب بر میدارد

۱۵- رنده کله چوب:رنده های معمولی اغلب برای رندیدن در جهت الیاف چوب ساخته و طراحی می شوند و برای رندیدن در الیاف چوب ساخته شده اند و برای جهت عمود بر الیاف(کله چوب)کاربرد ندارد چون باعث شکسته شدن الیاف می شوند.دلیل اصلی نبودن زاویه قرار تیغه در این گونه رنده ها می باشد برای رفع این عیب از رنده کله چوب استفاده می کنیم که زاویه قرار تیغه ۱۰ الی ۱۵ درجه می باشد قرار گیری تیغه در این زاویه باعث می شود که قدرت برخورد تیغه با الیاف بیشتر شده و قادر به قطع الیاف چوب باشد

۱۶- رنده فلزی یا رنده معمولی:امروزه چون رنده های چوبی کمتر تولید می شود بیشتر کارگاه ها از این مدل رنده دارند.مزایای این رنده رندیدن دقیق و ظریف قطعه کار،دوام زیاد رنده،سهولت تنظیم تیغ رنده،عدم تغییر فرم کف رند،داشتن مشتی که باعث مسلط شدن بر روی چوب را می دهد

 

 

>

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.