اموال منقول و اموال غیر منقول: کدام یک در قانون مدنی اهمیت بیشتری دارد؟

سلام
مال در لغت به معنای میل و خواستن است و در اصطلاح حقوقی به چیزی که ارزش اقتصادی داشته باشد و برای به دست آوردن آن باید پول پرداخت شود، مال می گویند. مال ارزش نسبی دارد بدین معنا که ممکن است مالی در یک منطقه ارزشمند و در مکانی دیگر بی ارزش باشد، میزان عرضه و تقاضا است که قیمت یک مال را مشخص میکند. کلمه اموال که جمع مال است به هر چیزی که در تملک و تصرف کسی باشد گفته میشود. اموال در علم حقوق به دو دسته اموال منقول و غیرمنقول تقسیم می­ شوند.
شاید برای شما هم سوال باشد که چرا قانونگذار اموال را بدین شکل تقسیم بندی کرده است. شناخت مال منقول و غیر منقول در حقوق اهمیت بسیاری دارد، مهمترین اثرات این شناخت عبارتند از:
۱- افرادی که تبعه ایران نیستند نمی‌توانند در ایران آزادانه مالک اموال غیر منقول شوند، مگر در شرایط خاصی همچون سکونت، شغل و صنعت. اما برای تملک اموال منقول با محدودیتی مواجه نیستند.
۲- تنظیم سند رسمی در نقل و انتقال اموال غیر منقول باید ‌صورت بگیرد، درحالی که اموال منقول را میتوان (برعکس آنچه اکنون رایج است) بدون تنظیم سند رسمی واگذار کرد.
۳- حق شُفعه را تنها می توان برای اموال غیر منقول استفاده کرد.
۴- دادگاهی صلاحیت رسیدگی به دعاوی مربوط به اموال غیر منقول را دارد که در حوزه مال غیر منقول قرار داشته باشد. این در حالیست که برای سایر دعاوی، دادگاه در محل اقامت خوانده برگزار می شود.
۵- حق ارتفاق (مثل حق المجری یا حق العبور) مختص اموال غیر منقول می باشد.
۶- طبق قانون تنها خرید و فروش اموال منقول جزء اعمال تجاری محسوب می شود. طبق این قانون فردی که در زمینه خرید و فروش اموال غیر منقول فعالیت دارد هرچند درآمد بالایی داشته باشد تاجر نیست.
۷- توقیف اموال برای چک برگشتی و توقیف اموال برای مهریه در مورد اموال غیرمنقول تشریفات خاصی نیاز دارد. (مثلا مال در رهن بانک نباشد)
بی شک با توجه به مواردی که ذکر شد متوجه ضرورت تقسیم اموال به این دو قسم شدید. در مواردی همچون انتقال یک شرکت از جایی به جای دیگر، به مزایده گذاشتن یک شرکت، تقسیم ارث و.. اموال را به دو قسمت منقول و غیر منقول لیست میکنند. حال برای آشنایی بیشتر و درک تفاوت اموال منقول با اموال غیر منقول توضیح مختصری از هر کدام را ارائه می دهیم.

اموال منقول چیست؟

اموال منقول معنای لغوی کلمه منقول جابه جا شده، نقل داده شده، قابل حمل، انتقال یافته، برداشت شده میباشد.
منظور از اموال منقول در اصطلاح حقوقی اشیایی است که انتقال آن از محلی به محل دیگر، بدون آنکه به خود شی یا محل آن خرابی وارد آید، ممکن باشد. سهام، اثاثیه منزل، ماشین، کشتی، بخاری، کولر، قایق، مصالح بنائی تا زمانی که در بنا به کار نرفته باشند، پول نقد و .. را اموال منقول مینامند.

اموال منقول به دو دسته اموال منقول ذاتی و اموال در حکم منقول تقسیم بندی میشوند.
الف ـ اموال منقول ذاتی :اموالی هستند که قابل حس و لمس و قابل نقل باشند. گاهی اوقات قانونگذار بنا به ملاحظاتی در پاره‌ای از موارد احکام غیرمنقول را هم در این دسته بندی قرار میدهند.

ب ـ اموال در حکم منقول و یا اموالی که به تابعیت از اموال منقول، منقول تلقی میشوند.
شامل حقوق و منافعی است که موضوع و متعلق آن منقول است. این اموال شامل چند نوع میباشند:
۱ـ حقوقی که موضوع آن وجه نقد یا اشیاء منقول است (مثل حق وثیقه)
۲ـ حق بهره مندی و استفاده از منافع اموال غیر منقول (مثل اجاره)
۳ـ حق مخترع یا مولف نسبت به اختراع یا تالیف خود(حقوق معنوی)
۴ـ حقوقی که افراد در رابطه با سهام شرکت دارند.
۵- حق انتفاع از اموال منقول

اموال غیر منقولاموال غیر منقول چیست؟
معنای لغوی و حقوقی اموال غیرمنقول برعکس اموال منقول میباشد. معنای لغوی آن غیر قابل حمل و اصطلاح حقوقی آن مالی است که از جایی به جایی دیگر قابل انتقال نباشد به عبارتی انتقال اموال موجب نقص و خرابی مال یا محل شود. اراضی و ساختمان، آئینه، پرده، مجسمه ای، درب و پنجره، تیرآهن که در بنا بکار رفته است. محصول باغ یا مزرعه تا زمانیکه چیده نشده و… نمونه هایی از اموال غیر منقول میباشند. بعضی اشیا ابتدا جز اموال منقول به شمار می آیند ( مثل سنگ بریده شده از کوه) اما به محض استفاده در بنا جزء اموال غیر منقول به شمار می آید.

اموال غیر منقول به ۴ نوع تقسیم بندی میشوند:
الف – اموال غیر منقول ذاتی
این نوع اموال منحصر به اراضی میباشد. هم سطح زمین و هم آنچه در اعماق زمین است. خاک و سنگ و معادن ذاتا غیر منقول هستند اما بعد از جدا شدن و قبل از آنکه استفاده شود، منقول هستند.

ب – اموال غیر منقول تبعی
اموالی ابتدا منقول بودند اما مستقیم یا غیر مستقیم به واسطه عمل انسان طوری به زمین وصل شود که در صورت جدایی شی یا محل آن آسیب ببیند.

پ – اموال در حکم غیرمنقول
اموالی که ذاتا منقول هستند اما بنا به ملاحظاتی جزء اموال غیر منقول قرار می گیرند. در واقع بین یک مال منقول و یک مال غیر منقول که لازمه یکدیگر می‌باشند، رابطه محکمی‌ ایجاد می‌کنند تا نتوان به واسطه توقیف اموال  یا تقسیم اموال آنها را از هم جدا کرد (مثلا قانون، ادوات زراعت یا حیوانات را به واسطه اختصاص یافتن به عمل کشاورزی، جزء اموال غیر منقول میداند و جزئی از ملک محسوب میشود) حالت دیگر زمانیست که یک مال منقولی روی مالی غیر منقول نصب شده باشد (مثل بخاری دیواری یا تابلوهای ثابت)

ت – اموالی که تابع اموال غیر منقول میباشند
قانون مدنی حقوقی که در مورد یک مال غیر منقول است و دعاوی مرتبط با مال غیر منقول را تابع اموال غیر منقول قرار داده است. این دسته از اموالی که تابع اموال غیر منقول می‌باشند، عبارتند از:
۱- حق انتفاع از اشیا غیرمنقول مانند حق عمری و سکنی
۲- حق ارتفاق مانند: حق العبور، حق المجری
۳- حق تحجیر در زمین موات.
۴- حق وثیقه نسبت به مال غیر منقول، خواه قضایی باشد یا قراردادی
۵- دعاوی راجع به اموال غیر منقول، همانند دعاوی مطالبه خسارت وارد آمده بر مال غیرمنقول

در این مطلب به مقایسه اموال منقول با اموال غیر منقول پرداختیم و با توجه به تعریفی که از اموال منقول (قابلیت جابجایی دارد) و اموال غیر منقول ( قابل انتقال نیست) ارائه دادیم. نتیجه گرفتیم که تنها تفاوت اموال منقول با اموال غیر منقول قابلیت و امکان انتقال آن میباشد.

امیدوارم این مطلب نظر شما بزرگواران را جلب کرده باشد. منتظر نظرات شما عزیزان هستم.

>
مطلب قبلیتفاوت شراب با سرکه
مطلب بعدیssd یا hdd
بر این باورم که انرژی های مثبت اطراف من منتظر لبخند رضایت من هستند که با سرعت هر چه تمام برای من زندگی ایده آل را بسازند. شرط با من همراه شدن اشتراک گذاری این نوع انرژیهاست.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید