درود بر شما عزیزان

گل رز، گل سوری یا ورد از خانواده رزاسه و تیره گل سرخ می باشد که تا اکنون بیش از ۱۵۰ گونه از آن شناخته شده است و از روزگاران قدیم (زمان هخامنشیان) مورد توجه دوستداران طبیعت بوده است. این گل به خاطر تعداد زیاد گونه، زیبایی و خاص بودن هر کدام از انواع آن به عنوان ملکه گل ها نام گرفته است و در مصارف مختلفی چون عطرسازی، چای، مربا، لیکور و بسیاری مواد خوراکی دیگر کاربرد دارد. گل رز در اکثر کشورهای جهان پرورش می یابد اما زادگاه اصلی آن آسیا میباشد و بعضی از ارقام آن مانند گل محمدی و رز ایرانی متعلق به ایران است.
این گل دارای گونه های بسیار زیادی است و از لحاظ فرم، رنگ، عطر، دوام و تنوع شکل یکی از زیبا ترین و محبوب ترین گل ها به شمار می رود و در ۱۰ کشور دنیا که ایران هم جزء آن می باشد به عنوان گل ملی برگزیده شده است.

گل رز از زیباترین و پرطرفدارترین گلهای تزئینی به شمار می آید که ساقه های این گل در انواع پا کوتاه، پا بلند و رونده وجود دارند، از آنجا که این گل رمانتیک و دوست داشتنی است اکثر مردم برای ابراز احساسات، هدیه دادن، قدردانی و تشکر، عذرخواهی، تبریک و ..آن را انتخاب می کنند. همچنین از  این گل در زیبا سازی شهر، باغچه ادارات و منازل استفاده می کنند. میزان زیاد تقاضای این گل سبب شده علاوه بر طبیعت در گلخانه نیز آنرا پرورش دهند. گل رز تنها جنبه تزئینی ندارد بلکه در مصارف صنعتی و دارویی نیز کاربرد دارد. اسانس گیری و عطرسازی، گلاب گیری، تهیه چای، مربا، لیکور، محصولات آرایشی و بهداشتی، قنادی و آشپزی مواردی است که در آن از گل رز استفاده می کنند. اسانس گل رز در بازارهای جهانی با طلا رقابت می کند.

گل رز سرشار از ویتامین E است و در درمان بیماری های پوستی و مراقبت از پوست به خصوص پوست های خشک و حساس مناسب است.
آب این گل برای کاهش افسردگی، تنش عصبی، زخم گوارشی، عفونت لثه و امراض قلبی مفید است. عصاره آن هم برای ترشح صفرا، هضم غذا و درمان اسهال مفید است. روغن گل رز هم برای خوشبو کردن هوای اتاق بکار می رود.

برای دسته بندی گل رز یک معیار مشخصی وجود ندارد و در این زمینه با چند نوع دسته بندی مواجه هستیم. به عنوان مثال انجمن جهانی رز (World Rose Convention) که در سال ۱۹۷۹ تشکیل شد و هم اکنون ۳۹ کشور جهان عضو آن هستند گل های رز را به سه دسته: رز خودرو، رز قدیمی و رز جدید تقسیم بندی کرده است. در دسته بندی دیگری بر اساس رنگ گل آنها را به رز سفید، رز قرمز، رز سیاه، رز زرد، رز آبی و … تقسیم بندی می کنند که بعضی از این گلها با اصلاح ژنتیک رنگی شده اند. نوعی دیگر گل رز را به ۷ دسته (رز گونه ای یا ژنوتیپ، رز هیبرید چای، رز دسته ای، رز مدرن یا رز هلندی، رز رونده و بالا رونده، رز مینیاتوری یا پا کوتاه، رز قدیمی) تقسیم می کنند. در یک دسته بندی دیگر این گل را به گل سرخ پاکوتاه، گل سرخ کرپه، گل سرخ پا بلند یا ساقه بلند، گل سرخ رونده و پیچنده و گل سرخ مجنون تقسیم می کنند.
قبل از آنکه تقسیم بندی مورد نظر را توضیح دهیم یکسری از نیازهای مراقبتی این گل بی نظیر را شرح می دهیم.

آبیاری
گل رز به آب علاقه دارد و آبیاری مرتب و اصولی یکی از مهمترین نیازهای مراقبتی گل رز می باشد. بهتر است اول صبح آبیاری را انجام دهید و آبیاری قطره ای بهتر است از آبیاری بارانی که گل را از بالا آب می دهند. بین دو آبیاری حتما خاک خشک شود.
آبیاری زیاد باعث پوسیدگی ریشه، برگ های زرد و گل هایی لکه دار می شود و برگ های خشک، تعداد شکوفه های کمتر و کاهش رشد گیاه از نشانه های کمبود آب می باشند. برای این که آبیاری شما در زمان مناسب و به مقدار مورد نیاز باشد باید به چند عامل توجه کنید؛
۱- نوع خاک و زهکشی آن بر میزان آبیاری آن تاثیر می گذارد. به عنوان مثال خاک ماسه ای به سرعت آب خود را از دست می دهد اما خاک رس آب را به مدت بیشتری در خود نگه می دارد.
۲- یکی دیگر از عوامل در زمان آبیاری گل شرایط آب و هوایی منظقه است؛ در آب و هوای گرم گیاه به آب بیشتری به صورت روزانه نیاز دارد و وزش باد هم باعث خشک شدن گیاه می شود.
۳- سن گیاه نیز در میزان آبیاری آن موثر است؛ گل هایی که تازه کاشته شده اند ریشه های مقاومی ندارند و در برابر خشکی و کمبود آب آسیب پذیر هستند. بعد از ۶ ماه از کاشت گل می توان میزان آب را کاهش داد.
۴- اندازه بوته عامل بعدی است، بوته های رز که بزرگ شده اند ریشه های بزرگتری دارند و برای آنکه آب به تمام ریشه برسد به میزان بیشتری آب نیاز دارد.
۵- میزان خشکی خاک چه قدر است؟ با ایجاد حفره هایی در اطراف گل به سطح زیرین خاک دقت کنید اگر سطح زیرین خاک خشک است زمان آبیاری گل فررارسیده است.
۶- آبیاری گل در دفعات کمتر و به مقدار بیشتر بهتر از آبیاری در دفعات بیشتر و به مقدار کمتر است. زیرا ریشه هایی که در عمق هستند هم در آبیاری زیاد آب دریافت می کنند.

نور
گل رز عاشق نور مستقیم است و به روزی ۵ تا ۶ ساعت آفتاب نیاز دارد و بهترین دما برای این گل بین ۲۰ تا ۲۵ درجه می باشد. اگر گل رز را در سایه بکارید گلدهی آن کم میشود و در معرض آفات و بیماری قرار میگیرد. رز سفید تنها نوعی است که در برابر سایه مقاوم می باشد. در فصل بهار و پاییز نور مستقیم و در تابستان سایه مناسب است.

خاک
این گیاه برای رشد به خاک حاصلخیز عمیق با زهکشی مناسب نیاز دارد و پوشاندن سطح خاک از مواد آلی رطوبت سطح خاک را حفظ می کند و باعث حاصلخیزی آن می شود. خاک رسی و شنی که میزان آهک آن کم است و اسیدی باشد بهترین خاک برای پرورش گل رز میباشد. چون ریشه های گل به آسانی برای دریافت مواد غذایی در خاک پراکنده میشوند.

نحوه هرس
هرس گیاه یا قطع شاخ و برگ اضافی برای پرورش و نگهداری گیاه ضروری است زیرا علاوه بر فرم دهی و شکل مناسب، حذف شاخه های نامناسب و آفت زده بر تعداد شاخه های جوان می افزاید و باعث می شود نور و هوا بهتر به درون بوته می شود. هرس باید هر سال انجام شود و بهترین زمان آن ۱۵ اسفند تا ۱۵ فروردین است.

تکثیر قلمه گیری، پیوند، کاشت بذر
دما گل رز طرفدار هوای خنک است و دمای محیط با نور مورد نیاز رابطه عکس دارد.
خاک خاک باغچه+ ماسه+کود حیوانی یا ورمیکمپوست+خاک باغچه+ماسه

انواع گل رز
گل رز از نظر نوع بوته و چگونگی رشد به دو نوع بوته ای و رونده تقسیم میشود که هر کدام دارای انواع دیگری هستند. انواع رز رونده عبارتند از:
۱- آبشار طلایی: با نام های رز بانکسیان و رز لیدی بانکس هم شناخته میشود. یکی از انواع رز رونده می باشد که بیشتر در مرکز و غرب چین رشد می کند. گلهایی به رنگ سفید یا زرد دارد و پر گلبرگ است و برخلاف سایر گلهای رز تیغ و خار ندارد.

۲- کریا: گلی دلربا و زرد رنگ که رز ژاپنی هم نامیده می شود اما در چین، ژاپن و کره رشد خوبی دارد. گلی خزان دار که تا ۵ سال عمر می کند و رشد کندی دارد و تعداد گلبرگ های آن دو نوع کم و زیاد دارد.

۳- نسترن های رونده: نسترن از نسل رزهای قدیمی و گونه ای از رزهای وحشی است که اصالتی ایرانی دارد. انواع گوناگون نسترن در رنگ، عطر، اندازه گل و تعداد گلبرگ متفاوت می باشد. به دو صورت درختچه ای و رونده وجود دارد، که نوع درختچه تا ۵ متر ارتفاع دارد و میوه آن مصرف خوراکی و درمانی دارد.

۴- رزهای رونده ی گل درشت: ساقه رز رونده رشد طولی فراوانی دارد که آنها را روی داربست فلزی هدایت می کنند تا به صورت بالا رونده رشد کند و جلوه خاصی به محیط میدهد. گل سرخ مجنون (گل رز گریان) یکی از انواع رز رونده است که از پیوند گونه ای رز رونده روی پایه نسترن کوهی حاصل می شود.

نوع دیگری از رز نوع بوته ای است که به چند دسته تقسیم میشود:
۱- رز هیبرید چای: این رز دو رگه جزء رزهای جدید است و از محبوب ترین رزهای جهان به شمار می آید. رز هیبرید چای گیاهی چند ساله است که گل های بزرگی دارد و برای تولید گل های شاخه ای مورد استفاده قرار می گیرد.

۲- مینیاتوری: رز مینیاتوری جزء گیاهان زینتی و تجاری است که گلبرگهای صورتی و قرمز رنگ دارد و از گیاهان آپارتمانی با نیاز نوری فراوان به شمار می آید که در صورت مراقبت ارتفاع آن به ۶۰ سانتیمتر میرسد. رز مینیاتوری متعلق به جنوب غربی چین است که به آن رز چینی هم میگویند. این گل نمونه کوچک فلوریبوندا می باشد که میوه آن در طب پینی جایگاه ویژه ای دارد.

۳- رز پاکوتاه: ارتفاع بوته رز پا کوتاه با توجه به نوع گل ۲۰ سانتیمتر تا یک متر متفاوت است. برای تکثیر این رز، پیوند را روی ریشه یا ساقه نزدیک خاک میزنند تا زمانیکه از محل پیوند چند شاخه بیرون آید. رز پا کوتاه در دو نوع گل درشت و گل کوچک وجود دارد.

۴- خوشه ای:  بومی آسیای شرقی است که به آن رز ژاپنی میگویند که نباید آن را با رز کریا اشتباه گرفت. این رز تعداد گل های فراوانی به رنگ سفید یا صورتی دارد که به شکل خوشه هستند و ارتفاع بوته آن کم می باشد.

در این مطلب به چند نمونه تقسیم بندی گل رز اشاره کردیم؛ اگر شما دسته بندی کاملتری که شامل همه انواع گل رز باشد را می شناسید، برای تکمیل مطلب در بخش دیدگاه ذکر بفرمایید. منتظر نظرات ارزشمند شما هستم.

 

>

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.