دیابت بزرگترین اپیدمی قرن

سلام
تا حالا به این موضوع فکر کرده اید که غذا بعد از ورود به معده چه تغییری می کند؟ غذا طی یک فرآیند در معده به گلوکز یا قند (مهمترین منبع انرژی بدن) تبدیل شده و وارد جریان خون میشود سپس انسولین ترشح شده از لوزالمعده (پانکراس) این قند را جذب کرده و وارد سلول های بدن می کند، بدین ترتیب میزان قند خون همیشه نرمال و ثابت است. اما در بدن فرد مبتلا به دیابت وجود یک اختلال متابولیک در سوخت و ساز بدن باعث شده است توانایی تولید یا مصرف انسولین به شدت کاهش یابد و به طبع آن میزان قند خون از حد نرمال بالاتر رود (هایپرگلیسمی).
با توجه به توضیح داده شده متوجه شدید که بیماری دیابت که به آن دیابت شیرین یا دیابت ملیتوس یا بیماری قند نیز می گویند تا چه حد روی عملکرد بدن تاثیر منفی می گذارد و اعضای زیادی همچون کلیه، چشم، اعصاب و قلب را درگیر میکند. دیابت بیماری است که درمان قطعی ندارد، هر چند با رعایت رژیم غذایی و مصرف منظم دارو قابل کنترل می باشد. آمار ابتلاء به دیابت در جهان رو به افزایش است و به عنوان چهارمین عامل مرگ و میر در دنیا شناخته شده است. به همین دلیل فدراسیون بین المللی دیابت (IDF) و سازمان بهداشت جهانی (WHO) از سال ۲۰۰۷ روز ۱۴ نوامبر مصادف با ۲۳ آبان (سالگرد تولد فردریک بنتینگ کاشف داروی انسولین) را به عنوان روز جهانی دیابت معرفی کردند و یک دایره آبی رنگ را برای آرم روز جهانی دیابت انتخاب کردند و تمام ملتها را به مقابله با آن دعوت کردند.آرم روز جهانی دیابتقبل از بیان راه های درمان و پیشگیری دیابت بهتر است با انواع دیابت آشنا شوید. دیابت به ۴ گروه دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲، دیابت بارداری و دیابت همراه با بیماری‌های دیگر تقسیم میشود. دیابت بی مزه یکی از انواع دیابت نیست بلکه یک اختلال هورمونی می باشد که طی آن هورمون آنتی دیورتیک (ضدادراری) که از هیپوفیز ترشح می شود، میزانش کاهش یافته و در نتیجه ادرار افزایش می یابد. دیابت بی مزه تنها از این جهت به دیابت شیرین شباهت دارد، در غیر اینصورت هیچ ارتباطی به میزان قند خون و افزایش آن ندارد. در مطلب دیگری به تفاوت دیابت شیرین با دیابت بی مزه خواهیم پرداخت.

دیابت نوع ۱
دیابت شیرین نوع ۱ که به دیابت جوانی و دیابت وابسته به انسولین (IDDM) هم معروف است، یک بیماری ارثی خودایمنی است، اکثرا افراد زیر ۳۰ سال را مبتلا می کند و در بین دیابتی ها ۱۰ تا ۱۵ درصد دیابت نوع یک دارند. در این نوع دیابت به خاطر صدمه دیدن سلول های تولید کننده انسولین (سلول های بتا)، بدن فاقد هورمون انسولین می باشد یا میزان تولیدی به اندازه کافی نیست. و با وجود کمبود انسولین قند خون قابل استفاده نیست و از طرفی سلولها برای بدست آوردن قند مورد نیاز خود شروع به تجزیه پروتئین ها و چربی ها می کنند، اما این تجزیه باعث آزاد شدن اسیدهای چرب شده که در نهایت به اغما فرد می انجامد. دلایل بروز دیابت نوع اول هنوز کاملا مشخص نیست اما متخصصان بر این باورند که عوامل زیر میتوانند منجر به دیابت نوع ۱ شوند: سابقه خانوادگی، عوامل ژنتیکی، منطقه جغرافیایی، آلودگی به ویروسهایی که به پانکراس حمله می کنند، مصرف زود هنگام شیر گاو (منبع ویتامین D) در نوزادی و اختلال در سیستم دفاعی بدن که باعث آسیب سلولهای سازنده انسولین در لوزالمعده میشود. ابتلا به این بیماری از طریق آزمایش خون مشخص میشود اما بروز علائمی هم میتواند نشان از دیابت نوع ۱ باشد. علائمی مانند: گرسنگی و تشنگی شدید، افزایش اشتها، خشکی دهان، دفع بیش از حد ادرار، بی حسی یا سوزن سوزن شدن پا، کاهش غیرعادی وزن، خستگی و بی حالی و بی‌حوصلگی، تاری دید، مشکلات پوستی از قبیل خشکی پوست، عفونت های قارچی و باکتریایی که میزان آن در دختران شایعتر از پسران است.

دیابت نوع 2دیابت نوع ۲
دیابت شیرین نوع ۲
که به دیابت بزرگسالی و دیابت غیر وابسته به انسولین (NIDDM) هم معروف است، مهمترین نوع دیابت می باشد. اغلب افراد بالای ۳۰ سال به این بیماری مبتلا میشوند، البته امروزه بین کودکان هم دیابت نوع ۲ بسیار شایع است و در بین افراد دیابتی ۸۵ تا ۹۰ درصد آنها دیابت نوع ۲ دارند.در این نوع دیابت به خاطر مقاومت سلولهای بدن به انسولین تولید شده توسط پانکراس، قند خون جذب سلول ها نمی شود و فرد دچار هایپر گلیسمی می شود (مقاومت در برابر انسولین). حالت دیگر از دیابت نوع ۲ زمانی رخ میدهد که بدن فرد میزان کافی انسولین تولید نکند و به همین دلیل توانایی استفاده از قند خون را ندارد. این بیماری به ارگانهای حیاتی بدن آسیب وارد میکند و بیماریهایی مثل بیماری قلبی، سکته مغزی، نارسایی کلیه، نابینایی، ناتوانی جنسی و عفونت منتهی به نقص عضو را در پی دارد. دلایل ابتلا به دیابت نوع ۲ تنها عوامل ژنتیکی نیست، هر چند اثر عواملی همچون سن، جنسیت و ژنتیک روی بیماری قابل کنترل نیست اما عواملی که به سبک زندگی فرد مرتبط است، مانند اضافه وزن و کم تحرکی، بی خوابی، فشار خون بالا، کلسترول بالا و کمبود فعالیت بدنی به راحتی و با انتخاب شیوه صحیح زندگی کنترل میشوند. علائم دیابت نوع ۲  اکثرا غیر اختصاصی هستند و با علائم دیابت نوع ۱ مشترک هستند، از طرفی در بیشتر موارد این بیماری هیچ علامتی ندارد و فرد سالها بدون اطلاع از بیماری خود زندگی میکند (دیابت پنهان) چون این بیماری برعکس دیابت نوع ۱ به آرامی پیش می رود. مهم ترین علایم دیابت نوع دو عبارتند از: تشنگی فراوان، بی حسی یا سوزش دست و پا،  عفونت مکرر لثه، پوست و مثانه، اختلال در بینایی ، یبوست، بهبودی دیررس زخم‌ها، کاهش وزن، دفع ادرار زیاد، احساس کسالت و خستگی زیاد غیر قابل توجیه. اکثر مردم تصور میکنند چون دیابت نوع دوم نیاز به انسولین ندارد پس از دیابت نوع اول بهتر است؛ اما این باور اشتباه می باشد، انواع دیابت اگر کنترل و درمان نشوند به یک میزان خطرناک خواهند بود.

 دیابت بارداری
شرایطی که افزایش قند خون برای اولین بار در دوره بارداری رخ دهد، دیابت بارداری نام دارد. اغلب ۳ تا ۵ درصد خانم های باردار به این نوع دیابت مبتلا میشوند که از این بین دیابت نیمی از آنها بعد از تولد کودک از بین می رود اما برای گروه دیگر دیابت به صورت دائم باقی می ماند. دیابت بارداری در ماه های آخر (هفته ۲۴ تا ۲۸) بارداری قابل تشخیص می باشد و اگر خانمی در ماههای اول مبتلا شد احتمال آن وجود دارد که قبل از بارداری دیابت پنهان داشته است. علت این بیماری به صورت دقیق مشخص نیست اما با توجه به عوارض دیابت بارداری پیشگیری، تشخیص به موقع و کنترل آن ضروری می باشد. علائم دیابت بارداری با دیگر انواع دیابت تفاوت چندانی ندارد.

دیابت همراه با بیماری‌های دیگر
این نوع دیابت توسط بیماری های دیگر ایجاد می شود. چند نمونه از عواملی که منجر به دیابت میشود عبارتند از:
– بیماری غده پانکراس مثل پانکراتیت، سرطان، سیستیک فیبروزیس و پانکراتیتیس مزمن
– بیماری غدد درون ریز مثل پر کاری تیروئید ، اکرومگالی ، سندرم کوشینگ
– داروها و مواد شیمیایی مانند کورتن ها، کورتیکواستروئیدها
– عفونت ها مانند سرخجه مادر زادی
– بیماریهای ژنتیکی مانند سندرم داون

دیابت و آلزایمراز سال ۲۰۰۵ به بعد برخی منابع پزشکی آلزایمر را به عنوان دیابت نوع ۳ معرفی کردند، البته هنوز این امر مورد تایید همه متخصصان نیست. ما در این مطلب اشاره مختصری به این نوع دیابت نیز می کنیم. کاهش انسولین در مغز یا مقاومت سلول ها در برابر انسولین، عملکرد مغز را هم مختل می کند. همین نکته (اختلال مقاومت در برابر انسولین) باعث ارتباط قوی آلزایمر با دیابت شده است. تمام سلول های بدن با وجود انسولین غذای خود را دریافت می کنند و سلول های مغز نیز از این قاعده مستثنی نیستند، به همین دلیل افراد دیابتی حافظه ضعیفی دارند و بهتر است مبتلایان به دیابت نوع دو برای کاهش خطر ابتلا به آلزایمر در کنار داروهای درمانی دیابت، داروهای آلزایمر را هم مصرف کنند.

در این مطلب به توضیح بیماری دیابت و انواع آن پرداختیم. برای آشنایی با راه های درمان دیابت، پیشگیری، تاثیر و خواص مواد غذایی همچون گزنه، بامیه، انبه، سنجد و.. بر دیابت، باید ها و نباید های دیابت ما را همراهی کنید.

>

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید