ارگانیک یا تراریخته: تازه ترین انتخاب غذایی خانوار ایرانی

دوستان عزیز سلام
سوال هایی که سابق برای مردم در حوزه مواد غذایی پیش می آمد مانند این موارد بود: چای سبز بهتر است یا چای سیاه، گوشت قرمز یا گوشت سفید، روغن مایع یا جامد، نان سبوس دار یا بدون سبوس اما الان بحث سر رنگ چای یا نوع گوشت و امثال این نیست؛ موضوعی که ذهن اکثر مردم را درگیر کرده است طبیعی یا غیر طبیعی بودن گیاه و دام است. این که شاید مصرف گوشت قرمز طبیعی بهتر از گوشت سفید هورمونی باشد. از طرفی به دلیل کمبود منابع غذایی در دنیا دولتها برای تامین غذا به اصلاح نژاد محصولات روی آورده اند. با توجه به مقدمه بی شک متوجه شدید که در این مطلب قصد داریم به مقایسه محصولات ارگانیک و تراریخته بپردازیم. بحثی که منتقدان و صاحبنظران زیادی در این زمینه ساعت ها به مناظره پرداخته اند اما هنوز با قطعیت نمی توان گفت کدام محصول بهتر است: ارگانیک یا تراریخته، زیرا همچنان تحقیقات روی این محصولات ادامه دارد.

ما قصد نداریم نتیجه گیری کنیم کدام محصول سرطان زا است بلکه تنها محصول تراریخته و ارگانیک را معرفی میکنیم و بخشی از اظهار نظرات را ارائه می دهیم.

محصولات تراریخته یعنی چه؟دستکاری ژنتیکی تراریختهگسترش علم ژنتیک امروزه به حدی رسیده است که می توانند از بیماری های زیادی پیشگیری کنند یا بیماری جنین را تشخیص دهند، این پیشرفت علم سبب شد تا محققان از طریق مهندسی ژنتیک ساختار ژنتیکی گیاهان را تغییر دهند، یک یا چند ژن به گیاه منتقل کنند تا گیاهی مقاوم به آفات و بیماری که عملکرد و بهره وری بهتری دارد تولید کنند. پس محصولات تراریخته محصولاتی هستند که با دستکاری ژنتیکی از مسیر و روند طبیعی رشد و تولید خارج شده اند و به این محصولات GMO می گویند.
کشور آمریکا اولین تولید کننده تراریخته می باشد و شرکت مونتسانو بزرگترین تولید کننده بذر تراریخته در جهان به شمار می آید. این شرکت در زمینه تولید ترکیبات علف کش و گیاهان مقاوم به علف کش فعالیت می کند. اولین محصول کشاورزی تراریخته در ایران نوعی از برنج بود که در برابر کرم ساقه خوار مقاومت می کرد؛ ذرت، سویا، پنبه و کانولا (کلزا) معروف ترین گیاهان تراریخته موجود در بازار هستند. طعم غیر متداول، کاهش تنوع زیستی، کاهش کارآیی آنتی بیوتیک، سلاح بیولوژیک علیه دشمن، ایجاد واکنش آلرژیک (از نوع خفیف همچون کهیر و خارش تا آلرژی شدید مثل آنافیلاکسی و شوک)، آسیب رساندن به محیط زیست و بدن انسان از جمله معایب تراریخته می باشد و تولید محصول مقاوم در برابر بیماری و حشرات با ماندگاری بیشتر، تولید محصول جدید، کاهش قیمت غذا و کاهش گرم شدن زمین از مزایای تراریخته است.

 ارگانیک یعنی چه
محصول ارگانیک محصول حیوانی و گیاهی است که در تولید آن از هیچ نوع فرآیند شیمیایی و دستکاری ژنتیکی استفاده نمی شود و تمام مراحل رشد با روشهای طبیعی و سازگار با محیط زیست و بدن انسان انجام می شود. مهم ترین شاخص های پرورش گیاهان ارگانیک بدین شرح می باشد: خاک فاقد فلزات سنگین (سرب و پتاسیم کلرید)، آبیاری بدون آب فاضلاب، بدون استفاده از مواد شیمیایی (علف‌ کش‌، حشره‌ کش‌، قارچ‌ کش‌، آفت‌ کش‌)، منع استفاده از کود شیمیایی و استفاده از کود حیوانی که از سلامت دام مطمئن باشند، جلوگیری از مواد نگهدارنده برای طول عمر محصول و جداسازی انبار محصول ارگانیک از دیگر محصولات. همچنین محصولات دامی ارگانیک هم از دام هایی تولید می شوند که دام با خوراک ارگانیک در مکانی با دسترسی به فضای آزاد بدون هورمون و آنتی بیوتیک و با شرایط طبیعی پرورش یافته باشد. پس محصول ارگانیک طعم و مزه بهتری دارد، آب را آلوده نمی کند، فرسایش خاک را کاهش میدهد، تنوع زیستی گیاهان را زیاد میکند، برای سلامتی فرد، محیط زیست و جامعه مفید است و به اقتصاد هم کمک میکند. اما محصولی گران قیمت با تولید و عرضه محدود میباشد. فرانسه اولین کشوری بود که از برچسب ارگانیک روی محصولاتش استفاده کرد. برای احترام به حقوق مصرف کننده درج علامت تراریخته یا ارگانیک الزامی است که متاسفانه در کشور ما به درستی اجرا نمی شود.

برچسب گذاری محصولات تراریخته

تا این قسمت از مطلب با محصولات ارگانیک و تراریخته آشنا شدید، تعدادی از نظرات موافقان و مخالفان دو محصول را خدمت شما ارائه می دهیم.

– بذر تراریخته عقیم و یکبار مصرف است و با این بذر تنها یکبار محصول بدست می آید و بر عکس تصور عموم بذر پر محصولی نیست اما با کاشت بذر طبیعی امکان چند بار برداشت محصول وجود دارد. در ضمن کشاورزی که از بذر تراریخته استفاده می کند هم از جهت تهیه بذر و هم تهیه سم و کود متناسب با بذر به یک شرکت وابسته میشود که این وابستگی گاهی یک تهدید ملی به شمار می آید.
– با توجه به اعلام سازمان جهانی بهداشت مبنی بر مقاومت بدن انسان به آنتی بیوتیک در اثر مصرف محصولات تراریخته ، فرضیه انتقال ژن و ارتباط تراریخته با بیماری های اوتیسم، سرطان، دیابت، آلزایمر و بیماری های سیستم گوارشی و کبد مطرح شده است. در مقابل تا اکنون هیچ مقاله ای و منطق علمی که انتقال ژن و سرطان زایی محصولات تراریخته را اثبات کرده باشد، ارائه نشده است. گیاه تراریخته سرطان زا نیست چون نمی تواند ژن انسان را بشکند و یک نو ترکیب به وجود آورد. فرضیه انتقال ژن هم با یک مثال ساده رد میشود: گاو روزانه هزاران کلروپلاست (واحد ژنتیکی گیاه) را می خورد آیا شما گاو سبز رنگ دیده اید؟
– مهم ترین شاخصه گیاه ارگانیک استفاده نکردن از سم می باشد و همین امر باعث میشود آفات از این محصول تغذیه کنند و سوراخی روی گیاه ایجاد کنند که مرکز رشد قارچ ها (آفلاتوکسین) است و این قارچ منجر به سرطان میشود. طرفداران ارگانیک معتقدند آفلاتوکسین و عدم سم زدایی بهانه ایست برای برهم زدن افکار عمومی در غیر اینصورت هرگاه محصولی آسیب ببیند آفلاتوکسین بوجود می آید و این موضوع ارتباطی با ارگانیک بودن ندارد، در ضمن برای مبارزه با آفات محصولات ارگانیک راه های فراوانی همچون کاشت همزمان ارقام متنوع و مبارزه بیولوژیک به کمک دشمنان طبیعی آفات (کفشدوزک و زنبور تریکو گراما) وجود دارد.
– گیاهان تراریخته باعث کاهش تنوع زیستی می شوند و پروتئین تولید کننده حشره کش موجود در تراریخته آفات و حشراتی همچون زنبور عسل، پروانه، حشرات شکارچی (سنجاقک و کفشدوزک) را با هم از بین میبرد و با وجود گیاهان تراریخته استفاده از علفکش بیشتر شده و تنوع گیاهی آسیب می بیند. موافقان تراریخته معتقدند که تراریخته هیچ منافاتی با تنوع گیاهی ندارد و کشاورز در هر صورت برای از بین بردن علف هرز از علف کش استفاده می کند و این به گیاه تراریخته ارتباطی ندارد.
–  گیاهان تراریخته مقاوم به علفکش (علف کش گلایفوزیت یا رانداپ) این مزیت را دارند که هنگام سمپاشی برای نابودی علف هرز مقاوم هستند. اما مخالفان تراریخته معتقدند که گیاه تراریخته با انتشار این سم باعث جهش علف های هرز و در نتیجه مصرف علف کش بیشتر میشوند و سرطان زا هستند؛ اما در اجلاس مشترک فائو و بهداشت جهانی اعلام شد که گلایفوزیت سرطان زا نیست و این سم سالم ترین سم دنیاست تا حدی که میزان سم آن از نمک طعام هم کمتر می باشد. در ضمن بیشتر کشاورزان و دامداران حتی آنها که محصول تراریخته ندارند از گلایفوزیت استفاده می کنند.

در جدول زیر هم تفاوت محصول ارگانیک و غیر ارگانیک را مشاهده می کنید.تفاوت ارگانیک با تراریختهدر خصوص استفاده و تولید محصولات تراریخته نباید شتاب زده تصمیم گرفت، هر چند باید جانب احتیاط را رعایت کرد اما مراقب اظهارنظرهای غیر کارشناسانه باشید و در نظر داشته باشید که محصولات ارگانیک و طبیعی تا مشخص شدن تکلیف تراریخته بهترین گزینه می باشند.

 

>

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید