سلام

مواد مخدر نامی عمومی برای انواع داروها، ترکیبات شیمیایی و طبیعی می باشد که مصرف آنها سبب تغییر غیر طبیعی سطح هوشیاری و عملکرد دستگاه عصبی مرکزی می شود؛ این مواد به خاطر ایجاد وابستگی به مصرف، در رده مواد اعتیاد آور قرار می گیرند و معمولا خرید و فروش آن ها ممنوع می باشد. اعتیاد به مواد مخدر یکی از مهم ترین مشکلات اجتماعی و اقتصادی است و عوارض ناشی از آن تهدید جدی برای جامعه به شمار می آید. امروزه اعتیاد به یکی از بزرگ ترین بحران ها در اکثر جوامع تبدیل شده است و فراوانی انواع مواد مخدر سبب شده که ریشه کن کردن این بحران غیر ممکن به نظر برسد. از اینرو برای جلوگیری از افتادن در دام مواد مخدر و مقابله با تاثیرات آن آشنایی با انواع مواد مخدر ضروری به نظر می رسد.
به طور کلی مواد مخدر را می توان در سه گروه دسته بندی کرد:

۱- مواد سستى ‏زا یا سرکوبگرها

موادی که پس از مصرف روی سلسله اعصاب مصرف کننده اثر می گذارند و سبب کاهـش انــرژی، هـوشیـاری ذهـنـی، ضـربـان قـلـب، فشار خون، فعالیت جسمانی، سرعت تنفس و سرعت عکس العمل فرد می شوند؛ در نتیجه فعالیت فکرى و بدنى او را سست می کند و خواب آور است.

این مواد خود به دو دسته طبیعی (محصولات گیاه خشخاش) و مصنوعی (هروئین، متادون، پاپاورین، پتیدین، کروکودیل، انواع و اقسام قرص هاى مسکن و آرام ‏بخش و …) تقسیم می‏شوند.

ماده مخدر تریاک

تریاک
تریاک قدیمی ترین و مشهورترین ماده مخدر است که آن را با نامهای دیگر افیون، اپیوم و تریاق نیز می شناسند. تریاک شیرابه منعقد شده ای است که از تخمدان کال گیاه خشخاش یا کوکنار به دست می آید و از نظر علمی به پاپاور معروف است. پس از مصرف تریاک نوعی خوشحالی زودگذر به شخص دست می دهد، اما پس از آن مرحله منفی شروع می شود و فرد را مجبور به مصرف مجدد می کند. حرکات ارادی مصرف کننده پس از مصرف کند می شود و شخص نسبت به امور بی تفاوت می شود. البته این ماده به همان اندازه که اعتیاد آور است شفا بخش نیز می باشد و از برخی از مشتقات آن در ساخت دارو استفاده می کنند، در حقیقت مصرف غلط این ماده فاجعه می آفریند.

شیره تریاک
شیره تریاک هم از گیاه خشخاش بدست می آید و برخی از خواص تریاک را دارد. البته شیره با تریاک تفاوت هایی دارد که در مطلب دیگری به تشریح آن خواهیم پرداخت.

 مرفین
تریاک
از ترکیبات بسیاری تشکیل شده است و تاکنون ۲۵ نوع از آن شناخته شده است، مورفین از مهمترین آلکالوئید های تریاک می باشد که در سال ۱۸۰۴ میلادی شناخته شد. ذرات آن در زیر ذره‏ بین شبیه کریستال هاى سوزنى شکل می باشند، رنگ آن کرم یا قهوه ای روشن است و مزه ای تلخ دارد. این ماده مخدر که از تریاک یا ساقه خشخاش استخراج می شود به صورت کپسول، قرص، پودر یا محلول وجود دارد و از هر ۱۰ کیلوگرم تریاک یک کیلو مورفین تهیه می شود. این ماده ضد درد است و از آن در بیمارستان ها استفاده می کنند و از سال ۱۸۵۰ که سرنگ های تزریق زیر جلدی آن به بازار آمد، مصرف آن به خصوص بین جوانان گسترش یافت. مورفین از طریق خوراکی، کشیدن از راه مجاری تنفسی و تزریق زیر پوستی و داخل سیاهرگ استعمال می شود. متخصصان زمان شروع مصرف مرفین را ماه عسل می نامند چون تمام احساسات تغییر می کند اما بعد از چند بار مصرف دیگر از آن ماه عسل خبری نیست و فرد تنها به فکر پر کردن سرنگ بعدی خود می باشد. البته حالت هایی چون زوال سریع فیزیکی برای همه افراد یکسان نبوده و به شخصیت و قدرت او در کنترل تمایلات بستگی دارد.

هروئین
هروئین تغییر شکل یافته مورفین می باشد و از یک کیلو گرم مورفین حدود ۹۰۰ گرم هروئین یا دی استیل مرفین به دست می آید و به خاطر حالتی که ایجاد می کند بین معتادان شهرت دارد و از پر مصرف ترین مشتقات مورفین می باشد. این ماده در سال ۱۸۷۴ توسط یک دانشمند انگلیسی ساخته شد و در ۱۸۹۰ یک دانشمند آلمانی با انجام تحقیقاتی آنرا یک داروی ترک اعتیاد معرفی کرد. هروئین که نام خود را از واژه یونانی هیرو به معنای قهرمان گرفته است، قویترین و مخرب ترین ماده مخدر دنیا شناخته شده است و نه تنها در ترک اعتیاد مفید نیست بلکه ماده ای اعتیاد آور است که ترک کردن آن به مراتب سخت تر از تریاک می باشد. هرویین اصل یا لابراتوری به صورت پودری سفید رنگ است اما نوع دیگری از این ماده که به هروئین خیابانی معروف است کرم رنگ یا قهوه ای روشن می باشد. این ماده تلخ مزه است و بو ندارد اما پس از مدتی نگهداری بویی شبیه به ترشی و سرکه می دهد. هروئین را به یکی از شکل های استنشاقی، کشیدن از راه مجاری تنفسی با زرورق، تزریق درون رگ و زیر جلدی مصرف می کنند. از آنجا که هروئین موجود در بازار خالص نبوده و اغلب با گچ، آرد، تالک، شیر خشک، پودر بیکربنات، پودر گلوکز و برخی مواد شیمیایی ترکیب می شود استفاده آن سبب بروز عوارضی چون عفونت و التهاب کبد، حساسیت و خارش شدید پوست، سوء تغذیه، کاهش اسید معده، نارسایی قلب، ایست تنفسی و آبسه مغز می شود و در نهایت به مرگ مصرف کننده می انجامد. متاسفانه با تزریق مواد مخدر عفونت هایی چون کزاز، سیفلیس، ایدز و هپاتیت بین افراد انتقال پیدا می کند، شاید به همین دلیل به فردی که هروئین تزریق می کند معتاد آخر خطی می گویند.

کدئین
کدئین
یا متیل مرفین از مشتقات معروف تریاک می باشد و در سال ۱۸۳۲  پیر ژان ربیکه شیمیدان فرانسوی برای اولین بار آنرا از تریاک جدا کرد. این ماده مخدر یک مسکن، آرام کننده، ضد سرفه، ضد اسهال و ضد درد می باشد و در اشکال مختلفی چون قرص، شربت و کپسول وجود دارد و به شکل تزریقی و خوراکی مصرف می شود. طبق آمار جهانی این دارو پرمصرف‌ترین داروی جهان است و مصرف مداوم آن می تواند به وابستگی جسمی منجر شود، هر چند نسبت به مورفین کمتر اعتیاد آور است.

ترامادول
ترامادل دارویی ضد درد است که با نام های دیگری چون ترامادول، تدامول و بایومادول شناخته می شود و در سال ۱۹۷۰ توسط یک شرکت آلمانی تولید شد. این دارو که چند سالی می شود در فهرست داروهای ایران قرار گرفته است یک مسکن با خواص مخدری می باشد و از آن برای کنترل دردهای متوسط تا شدید مانند عمل جراحی، درد مفصلی و استخوانی استفاده می کنند. این دارو را بر اساس همانند سازی ساختار مولکولی نارسئین (یکی از آلکولوئیدهای تریاک) ساخته اند و مصرف طولانی مدت آن سبب بروز مسمومیتی شبیه مواد مخدر و همچنین اعتیاد می شود. ترامادول از مورفین ضعیف تر و از استامینوفن و ایبوپروفن قوی تر است و به دو صورت خوراکی و تزریقی وجود دارد؛ نوع تزریقی ترامادول تنها در اورژانس بیمارستان ها وجود دارد اما کپسول و قرص آن در داروخانه ها و بدون نسخه قابل تهیه است. برخی افراد برای رفع مشکلات جنسی یا ترک مواد از این دارو مصرف می کنند اما پس از دو هفته مصرف نه تنها مشکلشان رفع نمی شود بلکه یک نوع وابستگی داروئی و اعتیاد پیدا می کنند. خستگی و ضعف عمومی، بروز اختلال در خواب، سیستم تنفسی، کلیه و کبد از عوارض جانبی مصرف این دارو می باشند.

متادون
متادون
از خانواده مواد شبه افیونی مصنوعی و یک داروی مخدر صنعتی می باشد و برای تسکین درد های مزمن و سرفه تجویز می شود. این دارو در ۱۹۳۷ در آلمان تولید شد و در جنگ جهانی دوم برای تسکین درد مجروحین توانست کمبود مورفین را جبران کند. پزشکان از ۱۹۶۰ به سودمندی این دارو برای ترک اعتیاد به تریاک، هرئین و مرفین پی بردند و آن را به عنوان یک داروی نگهدارنده برای مهار اعتیاد تجویز می کردند. مصرف دوز مشخصی از این دارو از بروز علائم ترک جلوگیری می کند و تقاضای آن را کاهش داده یا از بین می برد. اثرات دارویی متادون شبیه به مرفین است با این تفاوت که به مدت زمان بیشتری پس از مصرف نیاز است تا اثر آن ظاهر شود اما این اثرات زمان بیشتری در بدن باقی می مانند. متادون یک ماده اعتیاد آورنده قوی می باشد و افرادی که آن را مصرف می کنند در صورت عدم دریافت دارو در موعد مقرر دچار علائم ترک می شوند اما برای افرادی که می خواهند بین بد و بدتر  یکی را انتخاب کنند متادون گزینه بهتری می باشد چون رفتار های اعتیاد گونه مصرف کننده را کاهش می دهد. تاثیر منفی بر مغز و فراموشی، آسیب کلیه و دستگاه گوارشی، افزایش آنزیم های کبد و زرد شدن چهره عوارضی است که از مصرف بیش از اندازه متادون به وجود می آید.

کروکودیل
دزومورفین (
Desomorphine) یکی از مشتقات ماده مخدر مورفین می باشد و در سال ۱۹۳۲ در ایالات متحده آمریکا توسط یک پزشک به نام لیندون فردریک اسمال کشف شد. این ماده ۱۰ تا ۲۰ برابر قویتر از مورفین می باشد و تاثیرات تسکین دهنده و آرام بخشی سریع و قدرتمندی دارد. ابتدا دزومرفین در کشور سوئیس و با برند پرمونید به خاطر واکنش سریع در مواردی مانند، تهوع و دپرسیون تنفسی مورد استفاده قرار می گرفت. از سال ۲۰۱۰ ساخت این ماده در روسیه افزایش پیدا کرد چون به راحتی با ترکیب کودئین، ید و فسفر یا بنزین، تینر، ید، اسید کلریدریک (جوهر نمک) و فسفر تولید می شود. دزومرفین یک مسکن و ضد درد قوی است که به سرعت جذب می شود و از جهاتی شبیه به هروئین است و نئشگی ایجاد می کند اما پنج برابر قویتر از آن است و ماندگاری کمتری دارد و نشئگی حاصل از آن تنها یک ساعت دوام دارد به همین دلیل درصد اعتیادآوری آن زیاد است. این دارو توهم زا نیست و با شیشه و آمفتامین متفاوت است، از طرفی تفاوت آن با کراک در این است که کراک علاوه بر دزومورفین، کافئین نیز دارد. قیمت کمتر از هروئین، نئشگی سریع و سهولت استفاده از ویژگی های بارز این ماده مخدر  می باشد و به نوعی جایگزین هروئین است. این ماده به شکل خوراکی، تدخینی یا تزریقی مصرف می شود و پس از مصرف سیستم ایمنی مصرف کننده را از تضعیف می کند و یکسری ناهمواری، زخم و دمل چرکین روی پوست ایجاد می کند و بدن به رنگ سبز در می آید، به صورت عمقی در بدن نفوذ می کند، خون را مسموم می کند، ترکیبات سمی آن استخوان فک و دندان‌ها از بین می‌برند و پس از مدتی گوشت بدن به طور کامل پوسیده می شود و فرد در کمتر از یکسال از بین می رود. همچنین تاثیرات مخربی روی مغز دارد و باعث تخریب آن می‌شود و قدرت راه رفتن و صحبت کردن را نیز از فرد می گیرد. کروکودیل نامیست که روس ها روی این ماده که وحشتناک ترین ماده مخدر است گذاشته اند و ماده مخدر گوشتخواری است که فرد را شبیه زامبی ها می کند. زمانیکه مصرف کننده، کروکودیل را در خون تزریق می کند این ماده به طور کامل در خون حل نمی شود و به صورت توده در می آید و تخریب بدن از همان ناحیه تزریق شروع می شود. این ماده مخدر بیشتر در کشور روسیه و اروپا یافت می شود و به برخی مسئولان این ماده وحشتناک هنوز وارد ایران نشده است اما به نقل برخی از افراد این ماده در محله هایی از جنوب تهران چون هرندی و دروازه غار در حال فروش است.

۲- مواد توهم زا

توهم زاها مجموعه گسترده و ناهماهنگی از مواد مخدر می باشند که باعث به وجود آمدن اوهام حسی و بصری در شخص میشوند و این مواد را هالوسینوژن نیز می گویند و به دو دسته طبیعی و مصنوعی تقسیم می شوند. بیش از ۱۰۰ نوع توهم زای مصنوعی با ساختارهای متفاوت وجود دارد که در مقایسه با توهم زای طبیعی به مراتب خطرناک تر می باشند. اثر مواد توهم زا برای افراد متفاوت است و به عواملی چون مقدار مصرف، خلوص ماده، محیط پیرامون فرد، تجربیات گذشته ناشی از مصرف و … بستگی دارد. مواد توهم زا سبب ایجاد حالاتی چون سرخوشی، انرژی کاذب، خروج از عالم طبیعی و ورود به عالم متا فیزیک، توهم شنوائی و بینوائی، هذیان، اختلال در حافظه و هوشیاری می شود.

مواد طبیعی توهم زا: محصولات گیاه شاهدانه، حشیش، گراس، ماری جوانا، چرس، بنگ، مسکالین، جو سیاه آفت زده، برخی از قارچ های حاوی مواد توهم ‏زا و دانه‏ های نوعی نیلوفر وحشی

مواد توهم زای مصنوعی: ال.اس.دی (L.S.D) ، دی‏ متیل تریپتامین (D.M.T)، دی‏ اتیل تریپتامین (D.E.T)، اکستازی (MDMA)، کتامین و ماده مخدر گل

شاهدانه

ساخت مواد مخدر از گیاه شاهدانه
شاهدانه
بوته ای شبیه گزنه است که ارتفاع آن به ۲ متر می رسد؛ میوه های این گیاه، کوچک و روغنی هستند و خاصیت آرامش بخشی دارند، همچنین گیاه نر و ماده آن از هم جدا هستند. بخش های مختلف این گیاه مورد استفاده قرار می گیرند و از برگ وغنچه آن مواد روانگردانی چون ماری جوانا و حشیش تهیه می شوند. مواد اصلی روانگردان های موجود در شاهدانه و فرآورده های آن را  کانابینوئید می نامند و تی.اچ.سی  (تتراهیدروکانابینول) اصلی ترین آن می باشد که سیستم عصبی مرکزی بدن را تحت تاثیر قرار می دهد و باعث عوارضی از قبیل سستی، افزایش حساسیت حواس و اختلال در درک محیط می شود.

حشیش
حشیش تکه های جامد قهوه ای یا مشکی رنگی است که از رزین شیره گیاه شاهدانه مونث بدست می آید و به صورت سخت و شکننده یا نرم و پودر مانند وجود دارد. تفاوت آن با ماری جوانا در این است که ماری جوانا از برگ و گل خشک شده گیاه شاهدانه بدست می آید. چرس، بنگ، سیگاری، علف اصطلاحات عامیانه ایست که به جای حشیش استفاده می کنند. چرس نوع حشیشی است که از رزین آماده شده از سر شاخه های گلدار گیاه بالغ شاهدانه تهیه می شود و از دیگر انواع آن مرغوبتر است. بنگ هم از خشک کردن سرشاخه های به میوه نشسته یا گلدار (چه ماده رزینی آن قبلا استخراج شده باشد یا نه) گیاه شاهدانه بدست می آید. حشیش را به صورت خوراکی یا کشیدنی استعمال می کنند. احسـاس سـردرگـمـی، اضــطراب، هراس و بدگـمـانـی از عوارض مصرف حشیش در کوتاه مدت و پارانوئید، اسکیزوفرنی، جنون، روانپریشی، افسردگی و اضطــراب، توهم و هذیان از آثار مصرف حشیش در دراز مدت می باشند.

ماری جوانا
ماری جوانا
یا گرس از انواع مواد مخدر و فرآورده شاهدانه است که از خشک کردن برگ های بوته شاهدانه که شبیه به علف هستند، به دست می آید و رنگ آن سبز متمایل به قهوه ای و خاکستری می باشد. این ماده به عنوان یک روان گردان، داروی درمانی و در برخی مراسم مذهبی مورد استفاده قرار می گیرد و دارای ۷ درصد  THC می باشد. ماری جوانا بوی تندی دارد و به شکل خوراکی (دم کردن مانند چای)، تنفس دود حاصل از سوختن و به کمک ابزاری مانند پیپ، چپق، ظروف مخروطی شکل و قلیان آنرا مصرف می کنند؛ گاهی هم برگ های خرد شده را داخل سیگار می ریزند و مصرف می کنند که به این عمل جوینت می گویند اما کیفیت اثر گذاری ماری جوانایی که به صورت خوراکی مصرف می شود قویتر از روش های دیگر میباشد. فرد مصرف کننده رنگ های اطراف خود را روشن تر می بیند، احساس آرامش و خوشی موقت دارد، اشتهایش افزایش می یابد و از موسیقی بیشتر از قبل لذت می برد. پارانوئید، سرگیجه، خشکی محتلمه چشم، افزایش فشار خون، آسیب به ریه‌ها، سرفه و عفونت مجاری تنفسی از عوارض مصرف این ماده مخدر می باشد.

گل
ماده مخدر گل (نام های دیگر: شهرزاد، AK-47) با نام زیبای خود توانسته افراد زیادی را فریب دهد و به امید آنکه این ماده گیاهی است و اعتیاد آور نیست آن را مصرف کنند، اما گل از خطرناک ترین مواد مخدر و از دسته کانابیس ها می باشد. گل همان ماری جوانای تغییر ژنتیک یافته است و از گیاه شاهدانه بدست می آید و میزان توهم زایی آن چند برابر بیش از ماریجوانا می باشد. گیاه شاهدانه یا کوش افغان را به آمریکا بردند و با یکسری تغییرات گیاه جدیدی کشت کردند که به آن مدیکال ماری جوانا می گویند. این گیاه خواص متفاوتی از ماری جوانای سنتی دارد و برخلاف نوع طبیعی که تعداد گل کمی دارد، بسیار پر گل است و میزان تتراهیدروکانابینول آن ۷ برابر نوع معمولی می باشد؛ به همین دلیل با یکبار مصرف فرد را معتاد می کند و بر سیستم اعصاب مرکزی او تاثیر می گذارد. این ماده که به شکل پودری سبز رنگ می باشد به وسیله سیگار ، قلیان یا پایپ مصرف می شود و به گفته برخی مصرف کنندگان دو نوع دارد؛ ساتیبا و ایندیکا که هر کدام حالت روحی خاصی ایجاد می کنند. یک نکته جالب در مورد گل این است که این ماده بر روی افراد با  گروه‌های خونی +A و +O اثر توهم زایی بیشتری دارد. فرد مصرف کننده با احساس دریافت انرژی بالا حالت سرخوشی پیدا می کند و تعادل خود را از دست میدهد، همچنین خنده های زیاد و بی مورد، رفتار های غیر متعارف، گیجی و عدم تمرکز، تکلم آهسته، افزایش اشتها، کاهش حافظه کوتاه مدت، خشکی دهان، ضربان قلب بالا ، بی تفاوتی و بی انگیزگی، قرمز شدن چشم و توهم شدید از دیگر عوارض مصرف این مخدر می باشند.

مسکالین
مسکالین
ترکیب روانگردانی است که درون کاکتوس های سن پدرو و پیوت قرار دارد. کاکتوس Sanpedro در ارتفاعات آند در پرو و آمریکای جنوبی یافت می شود و کاکتوس مسکال یا پیوت در آیین های مذهبی بومیان شمال مکزیک و جنوب غرب آمریکا مصرف می شد و از آن به عنوان داروی شفا بخش در درمان بیماری ها استفاده می کردند. معمولا  کاکتوس را قطعه قطعه می کردند و پس از خشک کردن آنرا می خوردند یا پودر می کردند و درون کپسول می ریختند. مسکالین به صورت مصنوعی و به شکل کریستا لهای نمک و درون کپسول تولید می شود. مسکالین باعث توهم بینایی می شود و خطر مسمومیت آن از سایر توهم زاها بیشتر است. مصرف این ماده نیز با عوارضی همراه است که گشادی مردمک چشم، تعریق زیاد، هذیان، توهم و سردرگمی، ناهماهنگی و گیجی و خیال بافی از آن جمله می باشند.

LSD
ال اس دی (LSD) مخفف اسید لیزرژیک دى اتیل امید (LYSERGIC-ACID-DIETHYLAMIDE) است و معروف‌ترین دارو در دسته روان‌گردان‌ها می باشد. آلبرت هوفمن در سال ۱۹۳۴ این ماده را از قارچی انگلیسی به نام ارگوت که روی گیاه چاودار یا سایر غلات رشد می کند، به دست آورد که امروزه نوع مصنوعی آن در لابراتور تولید می شود. این ماده از سال ۱۳۷۸ وارد ایران شد اما به خاطر قیمت بالا طرفدار چندانی ندارد. ال سی دی به شکل مربع های کوچک موسوم به تب یا بلاتر در بازار وجود دارد و هر بلاتر حاوی ۳۰ تا ۱۰۰ میکرو گرم LSD می باشد، برای مصرف این ماده مخدر آن را روی زبان قرار می دهند یا می بلعند. فرد مصرف کننده دچار خوشی بی‌جا، خودستایی، احساس سبکی و بی ‌وزنی، هذیان و افسردگی می شود؛ قهقه های ناگهانی در برابر اتفاقاتی که اکثرا خنده دار نیستند از مهم ترین علایم فیزیکی مصرف این ماده مخدر می باشد. همچنین حالت تهوع، سرد شدن بدن و لرزش، تیره شدن مردمک چشم، جنـون، تشـنـج، مـرگ و خود کشی نیز از عوارض این ماده مخدر خطرناک هستند.

PCP
پی سی پی یا فن سیکلیدین نوعی داروی روان گردان است که در اواخر دهه ۱۹۵۰ به عنوان ماده بیهوشی بکار می‌رفت اما به دلیل عوارض جانبی مصرف پزشکی آن متوقف شد. مردم این ماده را با نام‌هایی چون گرد فرشته، سوخت راکت، اوزون، … می شناسند. PCP خالص پودر کریستالی سفید رنگی است که به راحتی در آب حل می شود اما به خاطر در دسترس بودن و ارزان بودن مواد شیمیایی مورد نیاز برای ساخت آن به به شکل پودر، قرص و کپسول و به رنگ آجری یا قهوه ای وجود دارد. پی سی پی را به یکی از شکل های استنشاق، دود کردن و تزریق مصرف می کنند. این ماده بسیار سریع و در عرض چند ثانیه تاثیر خود را بر بدن می گذارد؛ احساس آرامش کاذب، مورمور شدن و کرختی، عدم تعادل و هماهنگی در اندام‌ها در دوزهای پایین و حالت گیجی، محبت، حالت آزار رساننده و اضطراب شدید در دوزهای بالا به وجود می آید، که خشونت های شدید رفتاری از خطرناک ترین عوارض سوء مصرف این ماده است. در صورت مصرف مداوم فن سیکلیدین عوارضی چون خیرگی بدون هدف، حرکات سریع چشم، راه رفتن نا متعادل، توهمات شنوائی، تغییر اشکال هندسی، اختلالات رفتاری و فراموشی نمایان می‌شود.

۳- مواد توان افزا یا محرک ها

مواد مخدری که روی سیستم اعصاب تاثیر می گذارند و فعالیت های فکری و بدنی فرد را افزایش می دهند و سبب ایجاد هیجان می شوند. محرک ها سبب افزایش انرژی، ضربان قلب، تنفس و فشار خون می شوند. این مواد نیز به دو دسته طبیعی (مشتقات درختچه کوکا، کوکائین، کراک، برگ و ساقه برخى درختان مثل خات، کراتم و ناس) و مصنوعی (آمفتامین، متیل آمفتامین، متیلن دی اکسی آمفتامین و مت آمفتامین (شیشه)) تقسیم می شوند:

کوکا

مواد مخدر تهیه شده از درخت کوکا
کوکا
گیاه بومی شمال غربی آمریکای جنوبی، به خصوص پرو و بولیوی است و در نقاط دیگر دنیا چون آرژانتین، ونزوئلا، اکوادور، کلمبیا، شیلی، جاوه و شرق آفریقا نیز کشت می شود اما در ایران قابل پرورش نیست. این گیاه با شاخه هایی راست و قرمز رنگ با برگ هایی بیضی شکل و تلخ مزه و گل های سفید رنگ تا ۳ متر رشد می کند و شبیه به درخت زیتون می باشد. برگ های درخت کوکا حاوی مواد توان افزایی هستند که باعث سرخوشی می شوند و یک آلکالوئید بی‌حس کننده موضعی می باشند. در سال ۱۸۶۰ برای اولین بازر ماده کوکائین از درختچه کوکا استخراج شد که اگر آنرا روی زبان قرار دهید ایجاد بی حسی می کنید.

کوکائین
کوکائین گرد سفید رنگ و مواد توان افزای طبیعی است که از برگ های خشک شده گیاه کوکا بدست می آید و به ارى تاکسیلین شهرت دارد. این آلکالوئیدها از سال ۱۸۵۵ از گیاه جدا شدند و از سال ۱۸۶۰ کوکائین نام گرفت و یک ضد درد موضعی قوی می باشد که در گذشته از آن به عنوان داروی بیهوشی استفاده می کردند، استعمال زیاد آن سبب جنون می شود و به نام های دیگری چون کوک، کاندی، هپى نیز معروف است. این ماده به شکل منشورهای کوچک متبلور می شود و در قابلیت انحلال در آب آن کم است اما در الکل و اتر کاملا حل می شود. کوکائین از دوران باستان برای مراسم مذهبی، جادوئی، شادی آور و درمان به کار می رفت؛ از مهم ترین املاح کوکایین که در چشم پزشکی کاربرد دارد، کلریدرات کوکایین می باشد. کوکائین به عنوان یک ماده مخدر هم استفاده می شود و اختلالات جسمی و روحی را به وجود می آورد، مصرف کنندگان آن را از راه بینی یا تزریق استعمال می کنند. استنشاق بیش از اندازه این ماده سبب بروز زخم های بینی، گرفتگی یا آبریزش و خونریزی بینی، مرگ بافت ها، ایجاد سوراخ در غضروف میان بینی و مشکلات تنفسی می شود. کوکائین مانند سایر افیونی ها مسمومیت ایجاد نمی کند اما در مصرف بالا می تواند فرد را به هلاکت برساند. با مصرف کوکائین احساس نشاط و سرخوشی، انرژی کاذب، پرحرفی، هوشیاری ذهنی، احساس سلامتی، قدرت زیاد و توانایی کاذب در فرد به وجود می آید اما با از بین رفتن تاثیر ماده این احساسات جای خود را به تندمزاجی، عصبی بودن، پرخاشگری، بیخوابی، افسردگی میدهد که شبیه آثار استفاده آمفتامین می باشد. یکی از آثار نامطلوب روانی این ماده ایجاد توهمات است که مهم ترین آن حشرات کوکائین می باشد و مصرف کننده دائم احساس می کند زیر پوستش حشره در حال حرکت است. برخی از عوارض جسمانی کوکائین عبارتند از نوسان در فشار خون، ضربان قلب و میزان تنفس، حالت تهوع و دل آشوبه، استفراغ، از دست دادن اشتها، صدمه شش ها، احتمال سکته قلبی، مغزی و تشنج، گشادی مردمک چشم و افزایش دمای بدن.

کراک
کراک یا راک نوعی ماده محرک است که از تصفیه کوکائین بدست می آید و به صورت تکه های بلور می باشد. کراک با کوکائین از نظر شیمیایی تفاوت دارد، برای تهیه کوکائین به شکلی که قابل تزریق باشد آن را با اسید کلریریک خنثی می کنند اما کراک نوع خنثی نشده و ناخالص کوکائین می باشد؛ در واقع کراک، کوکائینی است که دستکاری شده است، به همین دلیل قیمت پایین تری دارد و بین مردم رواج بیشتری دارد. نمک کلرید آمونیوم و مقدار کمی آب از ترکیبات این ماده می باشند و همچنین برای افزایش حجم آن از بی‌کربنات سدیم (جوش شیرین) استفاده می کنند، قدرت کراک ۷۵ تا ۹۰ درصد قویتر از کوکائین است. قیمت پایین، نداشتن بوی نامطبوع و خاص، راحتی مصرف، وابستگی روحی، ضررهای برگشت ناپذیر جسمی از بارزترین مشخصه های کراک می باشند. اعتیاد به این ماده مانند شیشه و کریستال بسیار شدیدتر و سریع‌تر از اعتیاد به تریاک، هروئین و موادمخدر دیگر می باشد، اثرات جانبی وحشتناکی دارد و ترک آن نیز مشکل تر است. کراک ماده ای بی بو است و به راحتی مصرف می شود، آن را به وسیله پیپ شیشه ای تدخین و دود آن را استنشاق می کنند یا تزریق می کنند. ماده ای که امروزه در کشور ما تحت نام کراک عرضه می شود شباهتی به کراک حاصله از کوکائین ندارد و شکل ظاهری آن کلوخی شکل، کرم رنگ و دارای پرزهایی شبیه پشمک می باشد، جرم حجمی آن پایین است، بسیار کوچک و سبک وزن است. این ماده از مشتقات هروئین می باشد و در تهیه آن از اسیدهایی همچون آمونیاک و اسیدهای دست ساز و قرص های روان گردان استفاده می کنند و یک ماده مخرب می سازند. ابتدا فرد با مصرف کراک دچار سرخوشی کاذب، ایجاد تحرک زیاد، رفتار های خطرناک و حرفهای بی ربط می شود  اما این حالت ۵ تا ۱۰ دقیقه بیشتر طول نمی کشد. حالت تهوع، استفراغ، تعرق زیاد، تشنج، بیخوابی، بی اشتهایی و کاهش وزن، تغییر ضربان قلب، یبوست، شکنندگى پوست، پیرى زودرس، افزایش فشار خون همراه با آزادسازى هیستامین که خارش در فرد ایجاد مى‌کند از عوارض مصرف این ماده در طولانی مدت می باشد. مشکلات و آسیب های عصبی ، اختلالات روانی بسیار رایج، افسردگی ، اضطراب و بی قراری، توهمات و اختلال در حواس، سوء ظن، گیجی، اختلالات درک زمان و مکان، عصبانی بودن و رفتارهای پرخاشگرانه از جمله مهم ترین آثار روانی رایج در فرد مصرف کننده می باشد. مصرف این ماده به مدت یکسال آثار مخرب جبران ناپذیری روی بدن فرد ایجاد می کند؛ مانند عفونت اجزای داخلی بدن ، پوسیدگی دندانها ، سرطان حنجره و ریه ، نابودی ریه و کبد. هر قسمتی از بدن که در تماس مستقیم با دود کراک باشد کم کم می پوسد و ممکن است اجزای بدن از هم جدا شوند، گوشت فرد معتاد دچار عفونت می شود و به اصطلاح کرم می گذارد تا حدی که بدن فردی که در این حالت بمیرد قابل غسل دادن نیست.

خات یا قات
قات گیاه گلداری است که در بخش گرمسیری شرق آفریقا و شبه جزیره عربستان می روید. برگ های این گیاه خواص محرک زا دارند و در صورت خوردن به فرد احساس نشاط می دهد و جلوی گرسنگی او را می گیرد. خات از سال ۱۹۷۳ توسط سازمان جهانی بهداشت نوعی ماده مخدر محسوب شد و شیره برگ این گیاه نوعی مخدر می باشد. این ماده بسیار گران قیمت است و اکنون بخش های وسیعی از یمن به کشت آن اختصاص یافته است. طعم این برگ تلخ است و برای ارسال این ماده به اروپا و سایر نقاط جهان برگ های آن را خشک می کنند. فردی که قات مصرف می کند تا چند ساعت با نشاط، سرزنده و هیجان زده است و حرفهای بی ربط می زند، اما پس از مدتی ساکت می شود و دچار خمودگی و تنبلی جسمی و فکری می شود. خات را به صورت جویدنی مصرف می کنند و تاثیر آن عموماً در حد کافئین خالص است.

کراتم
کراتم درختی است که در کشور تایلند می روید و برگ های آن مخدر هستند. تایلندی ها برگ های تازه آنرا می جوند یا برگ های خشک کرده درخت را مانند سیگار می کشند. با مصرف این برگ احساس نشاط، هوشیاری کاذب مختصر و نیرو فراوان در فرد ایجاد می شود.

آمفتامین
آمفتامین گروهی از داروهای محرک و توان افزا می باشد که سبب تحریک و فعالیت سلسله اعصاب مرکزی می شود. از آنجا که مصرف این دارو سبب کاهش اشتها می شود از آن برای درمان چاقی و کاهش وزن استفاده می کنند.آمفتامین به اشکال کپسول، قرص، پودر و مایع وجود دارد و آنرا به صورت استنشاق، دود کردن، تزریق و یا حل درون مایعات خوراکی مصرف می کنند و هیجان زدگی، اعتماد بنفس بالا، افزایش هوشیاری، ازدیاد انرژی، کاهش اشتها علائمی هستند که به صورت آنی در فرد ظاهر می شوند. استفاده مداوم از آمفتامین سبب بروز وابستگی و نوعی اعتیاد می شود که اضطراب، افسردگی و خستگی می‌شود از عوارض مصرف کوتاه مدت آن و افزایش ضربان قلب و تنفس، اختلال در دید، خشکی دهان، سرگیجه و خشونت، توهم، وحشت‌زدگی، کاهش وزن، آسیب به مغز و حافظه، سکته قلبی و مرگ از آثار مصرف در دراز مدت می باشند.

شیشه
مت آمفتامین
در سال ۱۸۹۳ برای اولین بار در کشور ژاپن ساخته شد و بعدها در جنگ جهانی دوم با نام دیگر و با هدف افزایش هوشیاری مورد استفاده تمام اعضای ارتش آلمان قرار گرفت. حتی دکتر مخصوص ادلف هیتلر برای جلوگیری از افسردگی میزان معینی مت آمفتامین به او تزریق می کرد که وجود علائمی چون پارکینسون در اواخر عمر او احتمالا از عوارض این ماده مخدر بوده است. متیل آمفتامین یا شیشه یک ماده محرک اعصاب و اعتیادآور است که با تاثیر مستقیم بر مکانیسم های مغز  احساس شادی و هیجان را در فرد به وجود می آورد. این ماده با نام های مت، کریستال و کریستال مت نیز شناخته می شود. اثر شیمیایی متیل آمفتامین بیشتر از آمفتامین می باشد و به صورت خوراکی، تزریق وریدی، کشیدنی یا تدخین مصرف می شود و با توجه به روش مصرف شیشه تاثیر آن متفاوت است. شیشه پودری سفید رنگ است، بدون بو و تلخ مزه که پس از مصرف سبب سرخوشی، افزایش انرژی و هوشیاری فرد می شود و به راحتی در لابراتوارهای زیر زمینی و با مواد ارزان قیمت ساخته می شود. در اثر مصرف طولانی مدت با عوارضی چون اختلال شدید بی خوابی، بی اشتهایی شدید، تشنگی زیاد، افزایش فعالیت‌های فیزیکی، بد خلقی و افسردگی، اختلال حرکتی، افت حافظه، پرخاشگری و تهاجم، رفتارهای جنون آمیز و آسیب‌های قلبی و مغزی، افزایش دمای بدن و تعداد تنفس مواجه می شوند. یکی دیگر از عوارض روانی این ماده بیماری شبیه اسکیزوفرنی می باشد که فرد دچار توهمات بینایی، شنوایی، بدبینی و پرخاشگری می شود.احساس کرم زدگی هم توهمی است که بین مصرف کنندگان رایج است و فکر می کنند تمام بدن و صورت آن ها را کرم می خورد و ممکن است به خود آسیبی وارد کنند. مصرف شیشه سبب عفونت دهان و پوسیدگی دندان می شود. مصرف شیشه با خلوص پایین که با مواد دیگری مخلوط شده است عوارض شدیدتری دارد که گرفتگی عضلانی، عفونت پوستی و داخلی نمونه هایی از آن می باشند. ایدز و هپاتیت بیماری هایی هستند که اکثر معتادان به شیشه گرفتار آن می شوند.

>

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید