سلام دوستان

عیب انکساری یک بیماری به شمار نمی آید بلکه نوعی اختلال بینایی است؛ نزدیک بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی نوعی عیب انکساری هستند که دوربینی نسبت به نزدیک بینی شیوع کمتری دارد. برای دیدن محیط پیرامون باید امواج نورانی بازتاب شده از اجسام پس از شکست نور (انکسار نور) در هنگام عبور از قرنیه بر روی شبکیه متمرکز شوند، این تغییر مسیر پرتوهای نور باعث ایجاد تصویری واضح روی شبکیه می شوند. افرادی که بینایی کاملی دارند اندازه بخش های مختلف چشم آن ها با یکدیگر تناسب دارد و انحنای قرنیه آنها به شکلی است که میزان متناسبی از شکست نور را ایجاد می کند و پرتوهای نور دقیقا روی شبکیه متمرکز می شوند. در اینصورت تصویر دقیقا در جایی که باید تشکیل شود، قرار می گیرد در غیر اینصورت چشم دارای عیوب انکساری می باشد. اگر چشم فردی دارای عیب انکساری باشد به کمک راه های متعددی می تواند دید خود را تصحیح کند. عینک شایع ترین و متداول ترین راه حل به شمار می آید که نگهداری آسان و قابلیت تعویض، قیمت به نسبت پایین و داشتن جنبه محافظتی برای چشم از مزایای عینک می باشد. لنز تماسی دیگر راه حل برای تصحیح عیوب انکساری می باشد که استفاده از آن در برابر عینک مزایا و معایبی دارد.

برای آشنایی با تفاوت لنز با عینک مطالعه مطلب لنز بهتر است یا عینک؟ را پیشنهاد می کنم.

جراحی عیوب انکساری واژه ایست که به تمام روش‌های جراحی لیزری و غیر لیزری اطلاق میشود، این روش راه حلی آسان، مطمئن و متداول است که همزمان با پیشرفت علم چشم پزشکی و علاقه بیشتر افراد برای رهایی از عینک و لنز به عنوان شایع ترین عمل جراحی در جهان شناخته شده است. لیزیک، لازک، اپی لازک، PRK و فمتولیزیک انواع جراحی عیوب انکساری هستند که در افزایش سلامت چشم تاثیر مثبتی ندارند و تنها با هدف رفع نیاز بیماران به عینک و لنزهای تماسی و اصلاح بینایی مورد استفاده قرار می گیرند. آنچه بین روش های مختلف جراحی عیوب انکساری تفاوت ایجاد می کند نحوه انجام برش قرنیه (FLAP) و درد پس از عمل می باشد و اساس کار در انواع جراحی لیزری ایجاد تغییر در انحنای قرنیه است از این رو مهم‌ترین آزمایشی که لازم است قبل از جراحی لیزری انجام شود اندازه گرفتن ضخامت قرنیه می باشد.

لیزر یکی از ابزار مورد نیاز و ضروری در جراحی لیزری چشم می باشد، لیزر منبع تولید کننده نور خاصی است که تنها یک طول موج دارد. استفاده از انواع لیزر با طیف هایی از مادون قرمز تا فرابنفش در علوم پزشکی بسیار گسترش یافته است که برای تولید لیزر از گازهای مختلفی استفاده می کنند که یکی از شایع ترین آنها گاز فلورین می باشد. لیزر اکسایمر(EXCIMER) که در بسیاری از جراحی های چشمی همچون آب سیاه، کاتاراکت، عیوب انکساری چشمی، پارگی پرده شبکیه به کار می رود نوعی لیزر ماوراء بنفش است که در ایران به شکل اکسایمر و اگزایمر تلفظ می شود اما تلفظ صحیح آن اکسمر میباشد. اشعه لیزر اکسایمر با طول موج ۱۹۳ نانومتر نفوذ بسیار کمی دارد و وارد چشم نمی شود بلکه سطح چشم را تراش می دهد و هر شعاع اشعه لیزر اگزایمر ۰/۲۵ میکرون از سطح قرنیه را برداشت می کند.

حال که با جراحی عیوب انکساری کمی آشنا شدیم قصد داریم به بررسی یکی از متداول ترین سوالات افرادی که تصمیم به حذف عینک و لنز دارند بپردازیم.
کدامیک از روش های جراحی لیزری اصلاح عیوب انکسار برای چشمان من بهتر است؟عمل لازک، لیزیک یا پی آر کی

عمل لازک، لیزیک یا پی آر کیلیزیک ( LASIK)

لیزیک یکی از شایع ترین، دقیق ترین و کم خطر ترین روش های جراحی عیوب انکساری و لیزر چشم است که دو مرحله دارد. در این عمل جراحی فلپ قرینه را که از اپی تلیوم (سطحی ترین لایه قرنیه) و قسمتی از استروما (لایه وسطی قرنیه) تشکیل شده است به کمک دستگاهی به نام میکروکراتوم (تیغه های خودکار ظریف) برش می دهند و از روی قرنیه بلند می کنند. ضخامت این لایه ۱۰۰ تا ۱۸۰ میکرون است و به طور کامل از قرنیه جدا نمی شود و با بافت بسیار نازکی به قرنیه متصل است. سپس بستر قرنیه را توسط اشعه لیزر اگزایمر به صورت عمقی می تراشند و شکل می دهند و در آخر کار فلپ را به آرامی روی قرنیه برمی گردانند.

فمتولیزیک که یکی از جدید ترین روش های اصلاح نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم میباشد در حقیقت روش پیشرفته لیزیک است که تمام مراحل آن شبیه لیزیک است با این تفاوت که به جای استفاده از میکروکراتوم برای برش فلپ از لیزر فمتوسکند (Femtosecond) استفاده می کنند، به همین دلیل به نام لیزیکِ تمام لیزری و جراحی بدون تیغ هم معروف شده است. فمتوسکند دقت عمل و ایمنی کار را بالا می برد و تمام ویژگی های مثبت عمل لیزیک را داراست و در چشم پزشکی کاربرد فراوانی دارد؛ ایجاد انواع برش های قرنیه و لنز، درمان گلوکوم (آب‌سیاه) و بیماری های رتین (شبکیه) از آن جمله می باشند. دستگاه‌ لیزر فمتوسکند به نرم‌افزارهایی مجهز است که به وسیله آنها تعداد، اندازه، مقدار انرژی و فرکانس پالس‌های تابیده شده را تنظیم می کنند و عمق و وسعت محل مورد نظر را مشخص می کنند. سپس انرژی لیزر را در یک نقطه مشخص متمرکز می کنند که هر پالس سبب ایجاد یک حباب میکروسکوپی می شود که به وسیله تشکیل مجموعه ای از این حبابها، قرنیه برش داده می شود. همانطور که ذکر شد دستگاه‌ لیزر فمتوسکند بهتر است زیرا هر پالس مادون قرمز این لیزر فقط چند فمتوثانیه (۱۵-۱۰ ثانیه) است و به همین دلیل فرصتی برای آسیب به مناطق جانبی ندارد.

استقبال از عمل لیزیک زیاد است و عواملی چون کوتاه بودن دوران بهبود، بازیابی سریع‌تر قدرت دید و نرخ پسرفت بسیار پایین سبب افزایش کارایی این عمل جراحی شده  است. ثابت بودن نمره چشم در طی یک سال گذشته یکی از فاکتور های مهم در مشخص شدن بهترین زمان عمل لیزیک می باشد و داشتن ضخامت مناسب و کافی قرنیه از مهمترین فاکتور ها برای متقاضیان عمل لیزیک است.

همه افراد نمی توانند چشم خود را لیزیک کنند و این عمل جراحی برای این افراد ممنوع می باشد:
افراد زیر ۱۸ سال، خانم های باردار و شیرده، اشخاص بالای ۱۸ سال که هنوز ۶ ماه از تاریخ ثابت ماندن نمره چشمشان نگذشته است، افراد کهن سال و یا بیمارانی که در دوره پیرچشمی به سر می برند، افرادی با یک چشم بینا، افرادی که بیماریهایی چون قوز قرنیه (کراتوکونوس)، نامنظمی سطح قرنیه، بیماری های قندی، دیابت و فشار خون بالا، آب مروارید، آب سیاه (گلوکوم)، خشکی چشم، عفونت، آسیب ها و صدمات چشمی حاد، افراد با مردمک بزرگتر از ۷ میلی متر، مشکلات ژنتیک و متابولیسم قرنیه و قرنیه بسیار نازک، اشخاص با بیماری های سیستم ایمنی مثل ایدز، آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی) و لوپوس، اشخاص با مشاغل خاص چون کارگر معدن، ورزشکارانی که با ضربات سنگین و فعالیت های جسمانی سخت سر و کار دارند.

جراحی لیزیک برای افرادیکه نزدیک بینی ۷ دیوپتر دارند و همچنین کسانیکه به دنبال بهبودی سریع بینایی و درد کمتر هستند گزینه مناسبی می باشد.

عمل لیزیک چشم چگونه است؟

این عمل به صورت سرپایی و در اتاق عمل انجام می شود که کاملا استریل و عاری از گردو غبار است و دمای آن بین ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی گراد می باشد. در عمل لیزیک چشم فرد را بیهوش نمی کنند، اگر نیاز داشت به او آرام بخش (معمولا دیازپام ۵ میلی گرم خوراکی) می دهند. سپس اطراف چشم را با محلول بتادین می شویند و چشم را به کمک اسپوکولوم باز نگه می دارند. بیمار باید به طریقی روی تخت دراز بکشد که اشعه لیزر به صورت عمودی روی قرنیه او تابانده شود. برای آنکه بیمار طی عمل چشم دردی حس نکند به وسیله قطره قرنیه را بی حس می کنند (در این لحظه دید بیمار تار میشود)  و با میکروکراتوم یا لیزر Femtosecond یک لایه نازک دایره ای شکل از سطح قرنیه بریده می شود و به یک طرف برگردانده می شود. حال پزشک از بیمار می خواهد به یک نقطه هدف نوری در دستگاه خیره باشد و چشم خود را حرکت ندهد و ثابت ماندن چشم سبب بهبود نتیجه عمل لیزیک می شود. البته امروزه این دستگاه های لیزر مجهز به وسیله و نرم افزارهایی هستند که چشم بیمار را تعقیب می کند (Eye tracken) و در صورت جابجایی بیش از حد چشم بیمار، لیزر به طور اتوماتیک متوقف می شود. سپس بسته به نوع و مقدار عیب انکساری شکل قرنیه را با لیزر اگزایمر تغییر می دهند پس از پایان لیزر مقدار کمی مایع در سطح استرومای قرنیه ریخته میشود و فلپ را سر جایش می گذارند؛ معمولا بیماران بعد از عمل نیاز به استفاده از لنز تماسی پانسمانی ندارند مگر پزشک صلاح بداند. مدت زمان لیزر بسته به نوع آن کمتر از یک دقیقه طول می کشد پس در این زمان چشم ها را حرکت ندهید و از فشار دادن پلک ها و اخم کردن پرهیز کنید.

فواید لیزیک و فمتو لیزیک
سرعت بالای بهبودی و بازگشت سریع بینایی، درد و ناراحتی کم پس از عمل، اصلاح طیف وسیعی از میوپی، عدم تشکیل کدورت پس از جراحی، دوره زمانی کوتاه مدت جهت مصرف دارو و قطره چشم، میزان رضایت بالای بیماران از اصلاح بینایی، حفظ ساختمان طبیعی قرنیه، پایداری طولانی مدت اثر عمل و تکرار پذیر بودن جراحی در صورت تصحیح کمتر از حد

عوارض لیزیک چشم
جراحی لیزیک
نیز مانند هر روش جراحی دیگری ممکن است با عوارضی همراه باشد و هرچند پس از عمل عیب انکساری بیمار اصلاح می شود و دید خوبی بدست می آورد اما ممکن است عوارضی را هم تجربه کند، امروزه عوارض مرتبط با عمل جراحی قابل کنترل و درمان است ولی آشنایی با عوارض احتمالی برای بیمار لازم است. گرانتر بودن و پیچیده بودن این عمل، کاهش حس قرنیه، تصحیح بیشتر و یا کمتر از حد نرمال، برجستگی قرنیه، حساسیت به نورهای خاص از معایب این عمل می باشند که عارضه تصحیح کمتر از حد را می توان با یک عمل جراحی دیگر برطرف کرد اما تصحیح بیش از حد مشکل است. یکی از عوارض نادر این عمل، جابجایی یا کنده شدن فلپ قرینه در اثر ضربه شدید به سر است که یک مورد اورژانسی  است و قبل از آنکه فلپ در جای خود محکم شود رخ می دهد و ممکن است بیمار تحت عمل جراحی پیوند قرنیه قرار گیرد.
دیدن هاله یا سایه در کنار تصاویر و اعوجاج مختصر در چند ماه، میوپی در شب، حساسیت به نور خورشید طی ۲۴ ساعت پس از عمل، کاهش کیفیت دید نزدیک در ۴ تا ۶ هفته نخست بعد از عمل نیز از معایب عمل لیزیک می باشند. همچنین آسیب عصب های قرنیه در طول جراحی سبب خشکی چشم می شود که فرد از احساس جسم خارجی و قرمزی چشم شاکی است و برای تسکین آن به قطره اشک مصنوعی نیاز دارد.
اختلال دید در شب نیز معضل دیگر این عمل جراحی است که به این دلایل رخ می دهد:
ورم کردن قرنیه باعث هاله بینی، خیرگی و سایه دار بودن تصاویر، دیدن ستاره و از بین رفتن قدرت بینایی در شب می شود و گشاد شدن بیش از اندازه مردمک و عدم تناسب آن  با ناحیه اصلاح شده چشم از دلایل عارضه کاهش دید در شب هستند که ظرف چند ماه برطرف می شوند.

جدا کردن فلپ نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد:
یکنواخت نبودن برش ، ناقص بودن فلپ در صورت توقف میکروکراتوم ، قطع شدن لولا که تمرکز فلپ روی بستر را با مشکل روبرو می کند و جراح مجبور به زدن بخیه می شود، جدا شدن کامل فلپ و ایجاد چروکیدگی در فلپ و ناهمگونی بین فلپ و بستر آن  بعد از عمل که باعث ایجاد آستیگماتیسم نامنظم میشود، شن های صحرا (تجمع سلول های التهابی غیر عفونی در فضای بین فلپ و بستر قرنیه پخش می شود)، عفونت قرنیه که درد چشم، قرمزی و کاهش دید علائم آن هستند، که تمامی این عوارض می توانند باعث کاهش دید بیمار شوند.

به خاطر پیچیدگی های این عمل مراجعه به یک جراح ماهر که تجربه کافی دارد می تواند سبب کاهش بروز برخی از این عوارض و معایب شود اما هیچ کس نمی تواند نتیجه مطلوب بعد از لیزیک را برای بیمار تضمین کند. در ضمن اگر بعد از لیزیک دید دور شما خوب شود باز هم بعد از ۴۰ سالگی به خاطر پیرچشمی به عینک مطالعه نیاز خواهید داشت.

یکی از نگرانی های افرادی که تحت جراحی لیزیک قرار می گیرند این است که شانس بدست آوردن نتیجه رضایت بخش چقدر است؟
نتایج عمل لیزیک برای بیمارانی که آستیگماتیسم بیش از ۴ دیوپتر و نزدیک بینی بیش از ۷ دیوپتر دارند خیلی رضایت بخش نیست اما برای بیمارانی که نزدیک‏ بینی کم و متوسط (تا ۷ دیوپتر) دارند نتایج کار خوب است و وابستگی افراد به میزان بسیار زیادی به عینک کم می شود مگر برای انجام کارهای دقیق مثل رانندگی در شب به عینک با شماره کم نیاز دارند.

مراقبت های قبل و بعد از عمل لیزیک سوالی است که برای اکثر بیماران پیش می آید:

نکات قبل از عمل
خودداری از آرایش چشم چند روز قبل عمل، شستن چشم ها شب قبل از عمل با آب ولرم و شامپو بچه و شستن چشم ها روز عمل تنها با آب، عدم استفاده از لنز نرم یک هفته قبل از عمل و لنز سخت دو هفته قبل عمل، استفاده نکردن از عطر و ادکلن در روز عمل، استفاده از قرص آرام بخش درصورت وجود اضطراب، خوردن صبحانه سبک در روز عمل

نکات بعد از عمل
استفاده مرتب و به موقع از دارو و قطره چشم، خودداری از آرایش چشم تا دو هفته، پرهیز از دست زدن و مالش دادن چشم ها، تا ۳ روز بعد از عمل استحمام نکنید، استفاده از عینک آفتابی و تیره به مدت چند هفته، از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید، هرچند می تواند امور معمول زندگی را انجام دهد اما استراحت کردن بهتر است، بعد از عمل محدودیت غذایی ندارید و گرفتن روزه نیز اشکال ندارد. تا دو ماه پس از عمل لیزیک از وان آب داغ، جکوزی، سونا و استخر استفاده نکنید، تا یک هفته پس از عمل از محیط های آلوده پر دود (دود خودروها) و پر گرد و غبار دوری کنید، پس از عمل چند ساعت بخوابید و از ورزشهای سنگین و پر برخورد و هرگونه فعالیت شدید جسمی خودداری کنید.

عمل لازک چیست؟   
لازک (LASEK مخفف Laser epithelial keratomileusis) یک عمل لیزر چشم و شیوه تغییر یافته  PRK می باشد که برای رفع عیوب انکساری از آن استفاده می کنند. عمل لازک در سال ۱۹۹۹ میلادی توسط چشم پزشکان آمریکایی ابداع شد و هدف از پیدایش آن کاهش عوارض ناشی از برداشتن ضخامتی از قرنیه به نام فلپ (flap) در عمل لیزیک می باشد. در لازک چشم بر خلاف لیزیک، تنها در لایه سطحی قرینه برش ایجاد می شود و عوارض ناشی از دستکاری ضخامت قرینه به وجود نمی آید، همچنین پایداری و استحکام ساختاری قرینه حفظ می شود در مجموع عمل لازک علاوه بر آنکه مزایای لیزیک و پی آر کی را با هم دارد، احتمال بروز عوارض را کاهش می دهد.

کدام عمل جراحی: عمل لازک، لیزیک یا پی آر کی

روش جراحی لازک به چه شکل است؟
در عمل لازک تنها به کمک محلول الکلی و بدون نیاز به میکروکراتوم لایه اپیتلیوم قرنیه (لایه سطحی و بازگشت پذیر قرنیه) که ضخامت ۶۰ میکرونی دارد را ضعیف می کنند بعد جراح به کمک چاقو فلپ نازک را از بافت بلند می کند و سپس به کمک لیزر اگزایمر عمق قرنیه را برای اصلاح دید تراش می دهند که میزان تراش به نوع عیب انکساری و شدت آن بستگی دارد؛ در آخر کار لایه برداشته شده قرنیه را در جای خود می گذارند و یک لنز پانسمانی روی چشم می گذارند تا تا اپی تلیوم به مرور ترمیم یابد.

تفاوت عمل لازک با لیزیک در ضخامت فلپ یا بافت برش داده می باشد که به جای برش دادن ضخامت قرنیه تنها لایه سطحی اپی تلیوم برداشته می شود که اینکار از مزیت های عمل لازک است. همچنین به خاطر آنکه در عمل لازک قرنیه کمتر در تماس مستقیم با لیزر قرار دارد، این روش نسبت به لیزیک خطر کمتری دارد.
این عمل در کمتر از چند دقیقه انجام می شود که در آن به جای بیهوشی از قطره های بی حسی استفاده می کنند و بیمار با ۲ تا ۳ روز استراحت می تواند فعالیت روزمره خود را آغاز کند.

اپی لازک نیز نوع دیگر عمل چشم است که تنها تفاوت آن با لازک در این است که برای ایجاد فلپ اپی تلیوم با ضخامت بسیار کم از وسیله ای به نام اپی کراتوم استفاده می کنند و از آنجا که این روش زمان گیر است و تجهیزات زیادی نیاز دارد و هنوز برتری آن به عمل لازک اثبات نشده است طرفدار زیادی ندارد.

عمل لازک برای چه اشخاصی مناسب است؟
افرادی که قرنیه نازک، مردمک درشت و قرنیه استیپ (شیب‌دار) دارند، بهبودی سریع برای آنها اهمیت ندارد و در پروسه درمان شکیبا هستند، اشخاصی که دارای بیماریهای چشمی دیگری هستند و انجام لیزیک برای آنها خطرناک است، بیمارانی که نمره چشم آنها پایین است و شدت عیب انکساری آنها کم است، افرادی که در معرض ضربه قرار میگیرند (پلیس، ماموران انتظامی، ورزشکاران) و برای افراد مبتلا به سندرم خشکی چشم لازک بهتر است. خانم های باردار و شیرده برای انجام عمل لازک منعی ندارند و این عمل تاثیر سویی بر زایمان طبیعی آنها ندارد. اما این روش که نسبت به دیگر روش ها پرهزینه تر است برای افرادی که دارای اختلالات آب مروارید، قوز قرنیه، دیابت، گلوکوم، مشکلات شبکیه هستند مناسب نیست.

مزایای عمل لازک چشم
آسیب کمتر اعصاب قرنیه، حفظ استحکام قرنیه، عملی ساده تر از لیزیک، احتمال کمتر خشکی چشم، رخ دادن کمتر اکتازی قرینه، حذف پیچیدگی های مربوط به ایجاد و جایگذاری فلپ و مدت زمان کوتاه عمل

معایب عمل لازک
مدت زمان لازم برای بهبود، ریکاوری و ترمیم و بازیابی دید پس از عمل جراحی یک تا دو هفته است که نسبت به لیزیک چشم طولانی تر است. درد و نارحتی ناشی از عمل لازک از لیزیک بیشتر است اما در مقایسه با روش PRK  درد کمتری دارد و در حین عمل لازک بیمار احساس سوزش ندارد اما چند روز اول پس از عمل درد دارد که با مصرف دارو تسکین داده می شود، احتمال ایجاد لکه در قرنیه، استفاده از لنزهای تماسی بانداژ به مدت ۳ تا ۴ روز برای جلوگیری از آسیب احتمالی ناشی از پلک زدن به سطح چشم، احساس جسم خارجی در چشم به مدت یک تا چهار روز، احتمال کاهش دید در شب به مدت یکسال و استفاده از قطره‌های استروئیدی تا چند هفته پس از جراحی

عوارض جانبی عمل لازک
دوران بهبودی شخص ۴ تا ۷ هفته طول می کشد دلیل آن هم طولانی بودن زمان اتصال مجدد لایه اپی تلیوم می باشد. همچنین به دلیل آنکه الکل چشم را تحریک کرده است بیمار بینایی کامل را پس از ۱ تا ۲ هفته به دست می آورد. خشکی چشم و نیاز به استفاده از قطره، دید مه آلود و کدر و تار تا چند ماه پس از عمل

الزامات قبل از عمل لازک شبیه به عمل لیزیک است و داشتن سن بالای ۱۸ سال، ثابت بودن نمره  چشم حداقل به مدت ۶ ماه و عدم وجود بیماری های چشمی که در روند عمل لازک تاثیر سویی داشته باشند هم از شرایط اولیه این عمل چشم هستند.

مراقبت های بعد از عمل لازک چشم
استفاده از داروها و قطره های تجویز شده طبق دستور پزشک، استفاده از مسکن در صورت درد، استراحت کافی، استفاده از عینک آفتابی به مدت چند ماه، استحمام چهار روز بعد از عمل لازک و پس از برداشتن لنز پانسمانی، اجتناب از نگاه کردن به نور مستقیم، خودداری از مشاهده تلویزیون و کامپیوتر در صورتی که آزار دهنده باشد، اجتناب از شنا کردن، رانندگی، استفاده از لنزهای زیبایی، آرایش چشم و مالش چشم ها به مدت یک تا سه هفته، استفاده از تیمم به جای وضو در روزهای اول و هنگام ریختن قطره داخل چشم پلک فوقانی را دست نزنید و پلک پایینی را به سمت پایین بکشید و قطره را بچکانید.

PRK

PRK مخفف (Photo Refractive Keratectomy)، یک روش جراحی چشم است که قبل از لیزیک به عنوان روشی برای دسترسی یافتن به قرنیه ابداع شد و هنوز هم بسته به شرایط بیمار یکی از بهترین روشهای جراحی عیوب انکساری می باشد. این عمل لیزر چشم در ابتدای دوران عمل جراحی عیوب انکساری پرطرفدارترین روش بود اما در اواخر دهه نود و با معرفی عمل لیزیک جایگاه خود را از دست داد. بهبود سریع تر دید بیماران و نداشتن درد بعد از عمل عواملی بودند که سبب محبوبیت لیزیک شدند، اما امروزه به خاطر برخی از مشکلات ناشی از ایجاد فلپ در لیزیک مجددا عمل PRK مورد توجه قرار گرفته است. اساس کار تمام این عمل ها تراش مقداری از بافت قرنیه توسط لیزر اکسایمر می باشد اما تفاوت اصلی آنها فقدان فلپ در prk است. یکی دیگر از عواملی که در دهه نود میلادی سبب محبوبیت لیزیک چشم شد وجود برخی عوارض عمل پی.آر.کی مانند بازگشت شماره چشم، کدورت و اسکار ناشی از عمل جراحی بود که امروزه با استفاده از داروهای به اصطلاح آنتی متابولیت مانند میتومایسین c و استفاده از آن در حین عمل تا حد چشمگیری کاهش یافته است. همچنین عارضه خشکی چشم در PRK نسبت به Lasik کمتر دیده می شود که یکی از مزیت های این روش می باشد. این عمل جراحی توان اصلاح دوربینی، نزدیک بینی و آستیگماتیسم (متوسط) را دارد اما هر چه نزدیک بینی شدیدتر باشد جراحی پی آر کی راندمان بهتری دارد، همچنین نتیجه این عمل برای افراد دوربین کاهش شماره چشم می باشد اما هرچه میزان دوربینی کمتر باشد، نتیجه عمل بهتر خواهد بود. افراد مبتلا به دیابت پیشرفته، بیماری های بافت همبند مانند روماتیسم مفصلی و لوپوس و افراد با سابقه عفونت تب خال چشم گزینه های مناسبی برای این عمل نیستند اما افراد با قرنیه نازک، مردمک درشت، مبتلا به خشکی چشم و بیمارانی که در معرض ترومای چشمی (سربازان، ورزشکاران علاقمند به ورزش‌های پربرخورد) هستند می توانند تحت عمل پی آر کی قرار گیرند.
تفاوت این روش با عمل لازک در آن است که در PRK  لایه اپیتلیوم بصورت کامل برداشته می شود ولی در عمل لازک لایه اپی تلیوم ابتدا برداشته می شود ولی پس از تاباندن لیزر مجدداً روی قرنیه قرار داده می شود، همچنین مدت زمان جراحی prk نسبت به عمل لازک کمتر است.
مزیت روش پی آر کی به دو روش قبلی در این است که تنها لایه اپی تلیوم برداشته می شود و چون فلپ حاوی لایه استروما نیست ساختار قرنیه و پوشش روی آن آسیب مستقیم نمی بیند. همچنین پس از اتمام عمل لایه بافتی نازک جدا شده را سر جای خود قرار نمی دهند، بنابراین احتمال جابجایی فلپ وجود ندارد.

جراحی پی آر کی چگونه انجام می شود؟

مقایسه عمل لازک، لیزیک و prkاین عمل به صورت سرپایی انجام می شود و پس از آنکه بیمار روی تخت جراحی آماده عمل شد ابتدا پلک و پوست اطراف چشم را با بتادین تمیز می کنند بعد یک قطره بی حسی در چشم بیمار چکانده می شو تا چشم بی حس شود و بیمار حین عمل درد نداشته باشد. سپس برای آنکه پلک های بیمار از هم باز بماند و پلک زدن حین عمل مشکلی ایجاد نکند از وسیله ظریفی به نام اسپکیولم استفاده می کنند. سپس جراح لایه نازک اپی تلیوم را با کمک لیزر یا با محلول الکل و چاقوی ظریف جراحی جدا می کند و به کمک لیزر اکسایمر بسته به مقدار و نوع عیب انکساری قرنیه را تراش می دهد، تراش ایجاد شده حاصل واکنش بین لیزر تابیده شده با مولکول های هیدروژن موجود در بافت می باشد. پس از پایان عمل از یک لنز تماسی برای پوشش سطح قرینه تا زمان بهبودی و ترمیم استفاده می شود. اپی تلیوم ۵۰ میکرون ضخامت دارد و بافت نرمی است که قدرت بازسازی دارد، این بافت طی مدت سه تا چهار روز بازسازی می شود و برای کاهش درد قطره های آنتـی بیوتیک اسـتروئید و ترکیبات ضد التهاب غیر استروئیدی تجویز میشود.

عوارض احتمالی عمل PRK
برگشت نسبی (بازگشت شماره چشم افراد با شماره بالا شایعتر از شماره پایین است)، اعوجاجات بینایی مانند هاله بینی، پخش نور به خصوص در شب، تاری دید تا چند هفته، کدورت و اسکار قرنیه، افتادگی پلک، افزایش شدت سندرم خشکی چشم، حساسیت به نور، عفونت قرنیه، کاهش حساسیت قرنیه و کاهش کنتراست بینایی از جمله عوارض این عمل می باشند که اغلب آنها پس از چند ماه از بین می روند.

معایب پی.آر.کی
شدت درد پس از عمل بیشتر از دیگر روش ها می باشد و بیمار باید مدت زمان بیشتری بعد از عمل صبر کند تا لایه سطحی قرنیه بهبود یابد و دید خود را بدست آورد، ریزش اشک به مدت سه روز بعد از عمل، طولانی بودن دوره بهبودی، درد و مصرف دارو، تار بینی تا چند هفته، حساسیت به نور تا یکماه و مناسب نبودن این عمل برای چشم های با شماره پایین نیز از دیگر معایب PRK می باشد. از آنجا که بیمار عمل شده به روش PRK باید مدت زمان بیشتری را برای بدست آوردن قدرت بینایی تحمل کند، اکثر هر دو چشم خود را همزمان عمل نمی کنند تا حداقل یک چشم آنها دید داشته باشد.

مزایای پی.آر.کی
مناسب قرنیه های نازک، مدت زمان کمتر عمل، نبودن عوارض ناشی از ایجاد فلپ و التهاب عمقی قرنیه، دقت بالا در اصلاح دید بویژه نزدیک بینی، دستکاری کمتر چشم و مقاومت بیشتر چشم در برابر ضربات و عدم نیاز به میکرو کراتوم در حین عمل

مراقبت بعد از عمل prk
استفاده از قطره های چشم برای کنترل التهاب چشم و جلوگیری از عفونت، رانندگی کردن ۲ تا ۳ هفته پس از عمل، مراجعه به دکتر و ارزیابی روند درمان در موعدهای مقرر، آنتی بیوتیک موضعی جهت کاهش خطر عفونت،  اندازه گیری منظم فشار داخل چشمی برای بررسی عوارض استروئیدها و برداشتن لنز تماسی پس از ترمیم لایه اپی تلیوم

در این مطلب با سه نوع عمل لیزر چشم آشنا شدیم اما برای انتخاب نوع عمل باید به نکاتی توجه کنید:

پزشکان قبل از آنکه بهترین عمل لیزر چشم را برای بیمار انتخاب کنند شرایط عمومی و فیزیولوژیکی بدن بیمار را بررسی می کنند؛ برای اینکار بیمار باید یکسری معاینات، تست های چشم پزشکی و آزمایشات مقدماتی و عمومی را انجام دهد و در نهایت چشم پزشک نوع عمل را انتخاب می کند که باید به این نکته دقت کرد که نتیجه حاصل از جراحی های مختلف و مرسوم برای اصلاح عیوب انکساری و میزان بینایی بیمار در همه روش ها تقریبا یکسان است پس انتخاب را به دکتر خود بسپارید.

یکی از سوالات رایج بیماران قبل از عمل، احتمال عود عیوب انکساری می باشد، احتمال عود در نزدیک بینی بسیار کم و حدود دو درصد است که بیشتر در افراد نزدیک بین که شماره آنها بالاست احتمال عود وجود دارد. در دوربینی شانس عود بیشتر است و در حال حاضر لیزر برای دوربینی بالاتر از ۵- ۶ دیوپتر توصیه نمی شود.
هزینه عمل لازک، لیزیک و پی آر کی یکی از فاکتورهایی است که در انتخاب عمل موثر است و یکی از سوالات افراد می باشد اما باید به این نکته توجه کنید که هزینه جراحی به عامل های متعددی بستگی دارد؛ موقعیت جغرافیایی کلینیک، مهارت، شهرت و تجربه جراح عمل، تکنولوژی‌های مورد استفاده، شماره چشم، نوع عیب انکساری، میزان تصحیح بینایی، دشواری روش عمل، داروهای مصرفی، معاینات پیش از عمل و پیگیری های پس از آن عوامل موثر بر هزینه عمل هستند ولی اکثرا تعرفه جراحی در ناحیه‌هایی با هزینه زندگی بالا بیشتر از دیگر نقاط است.

عمل لازک، لیزیک و پی آر کی اعمال جراحی هستند که نمی توان هیچکدام از آنها را رد یا پیشنهاد کرد زیرا هر کدام از این جراحی ها به نوبه خود مفید و  ارزشمند هستند و شرایط چشم بیمار مانند ضخامت و انحنای قرنیه، شدت عیوب انکساری و میزان سلامت ساختاری آن تعیین کننده نوع عمل جراحی میباشند.

اگر شما نیز برای حذف عینک از یکی از این روش ها استفاده کرده اید، لطفا برای آشنایی بیشتر دوستان تجربه خود را ذکر بفرمایید.

>

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.