سلام دوستان عزیز

ماءالشعیر نوشیدنی است که طرفداران زیادی دارد و برای افرادی که می خواهند علاوه بر رفع تشنگی و تامین آب بدن، برخی از ویتامین، پروتئین و نیازهای اصلی بدن را با مصرف یک نوشیدنی تامین کنند گزینه مناسبی می باشد. اما برخی از مصرف کنندگان در رابطه با این نوشیدنی ابهامات زیادی دارند و سوالاتی این چنینی برایشان مطرح می شود:
آیا ماءالشعیر یک نوع آبجو است؟ ماءالشعیر چه تفاوتی با دلستر دارد؟ ضرر مصرف ماءالشعیر کمتر است یا نوشابه؟ خوردن ماءالشعیر حلال است یا حرام؟

اگر یکی از سوالات فوق برای شما نیز پیش آمده است ما را تا انتهای مطلب همراهی کنید.

ماءالشعیر
ماءالشعیر نوعی نوشیدنی گازدار می باشد که از عصاره جوانه جو (مالت) بدست می آید، معنای این کلمه عربی آب جو است و طبق نوشته های قدیمی قدمت آن به مصر باستان می رسد. این نوشیدنی حاوی ویتامین ها و مواد معدنی فراوانی است و مصرف یک لیوان آن به عنوان عاملی دفاعی برای بدن می باشد و برای افرادی که می خواهند کمبود ویتامین بدن به خصوص ویتامین‌های گروه B را جبران کنند و افراد لاغر که به دنبال افزایش وزن هستند، مفید می باشد. هم اکنون این نوشیدنی در سرتاسر جهان در انواع مختلفی تولید و مصرف می شود و چند سالی است استفاده نوع بدون الکل آن در ایران نیز رایج شده است که به نوع بدون الکل آن ماءالشعیر می گویند.
ماء الشعیر مزاج سرد و تر دارد و از ترکیب آب، مالت، رازک، شکر، گاز دی‌اکسیدکربن و برخی مواد طعم‌دهنده تشکیل شده است و دارای چند نوع ترکیب مختلف از جمله ساکارز، گلوکز، فلاونوئید، کاروتنوئید، مالتوز و ویتامین C، ویتامین‌های گروه B، اسیدهای آلی، انواع آمینو اسید‌ها، املاح، اسید نوکلئیک و آب گازدار می باشد؛ رنگ طلایی، شفاف بودن و میزان زیاد کف که در بالای لیوان قرار می گیرد از مشخصه های یک ماء الشعیر خوب می باشد. در حالت عادی ابجو ۴/۵ درصد الکل دارد که برخی کارخانه ها مانند باواریا (هلند) به کمک روشهای مختلفی میزان الکل آنرا به طور کامل حذف می کنند یا در اثر فیلتر کردن میزان الکل را در محصول نهایی به زیر ۰/۵ درصد می رسانند؛ ماءالشعیر با نیم درصد الکل طبق استانداردهای اروپا و آمریکا نوع بدون الکل است و نشان Non Alcoholic یا Alcohol-free دارد.

خواص ماءالشعیر
افزایش ضریب هوشی، بازسازی و تأمین انرژی ازدست‌رفتهٔ بدن، بهبود عملکرد خونرسانی قلب، خواص درمانی برای خانم‌های باردار و شیرده، جلوگیری از وبا، درمان یبوست، دفع رسوبات کلیه و جلو گیری از تشکیل سنگ کلیه، ضدعفونی‌کنندهٔ دستگاه گوارش و دستگاه تنفس، رشد مو و جلوگیری از ریزش آن، رفع تشنگی، رفع خستگی اعصاب و استرس، رفع اضطراب، کاهش ابتلا به پرفشاری خون، کاهش خطر بیماری‌های قلبی و لخته شدن خون، محافظت از بدن در برابر سکته‌های قلبی و مغزی، جلوگیری از دیابت، استحکام استخوان و جلوگیری از پوکی استخوان، شادابی پوست صورت و بدن ، رفع التهاب روده و درمان یبوست به دلیل فیبر غذایی محلول از جمله خواص آبجو بدون الکل می باشند.

خواص ماءالشعیر

مضرات ماء الشعیر
این نوشیدنی دارای قند و گاز کربن دی اکسید است و زیاده روی در مصرف آن سبب پوسیدگی دندان، دریافت کالری اضافی، اضافه وزن، پوکی استخوان، التهاب یا زخم های گوارشی و حساسیت معده می شود. همچنین مصرف زیاد آن برای افراد دیابتی و مبتلایان به بیماری نقرس و اسید اوریک بالا توصیه نمی شود زیرا سبب تشدید و عود بیماری می شود.

طرز تهیه ماءالشعیر
روش تهیه آبجو یا ماءالشعیر به دو صورت خانگی و صنعتی انجام می شود که تهیه این نوشیدنی در کارخانه ها به دو صورت انجام می شود؛ برخی از آنها واحد مالت سازی دارند و نوشیدنی تولید شده از جو گرفته می شود و برخی از آنها مانند شرکتهای تولید نوشابه از طعم دهنده مالت استفاده می کنند. برای ساخت آبجو اصولا از جوی دو ردیفه استفاده می کنند زیرا این جو پروتئین کمتری دارد و دانه های آن یک اندازه هستند در نتیجه ضایعات کمتری دارد. مراحل کار هم بدین شکل است که جو را ابتدا به واحد بوجاری منتقل می کنند و در آنجا پاک و تمیز می کنند، سپس به مخازن شستشو و ضدعفونی منتقل می کنند و ۳۰ ساعت آنجا می ماند. حال جوها آماده جوانه زنی هستند پس به سالن جوانه زنی منتقل می شوند؛ دمای این سالن بین ۱۷ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد و رطوبت آن بالای ۷۰ درصد است که در این شرایط جو بین ۹ تا ۱۱ میلی‌متر جوانه می زند و به مالت تبدیل می شود. در این مرحله که خشک کردن یا ریشه گیری نام دارد مالت ها در یک مخزن به مدت ۳۰ دقیقه خیس خورده، آسیاب شده و در تانک پخت ریخته می‌شوند. پس از ریشه گیری، مالت را با مقداری آب در تانکهای طبخ می ریزند و به مدت ۳ ساعت و ۳۰ دقیقه و در دمای ۷۶ درجه سانتی‌گراد حرارت می دهند تا فرآیند آماده سازی آبجو انجام شود. تانک فیلتراسیون جایی است که تفاله ها جدا می شوند و مایع بدست آمده به تانک جوش فرستاده می شود. پس از آنکه عصاره رازک و شکر در تانک جوش به مایع اضافه شد نوبت انتقال مایع به چیلر می رسد که به آن یک شوک حرارتی میدهند تا مانع از الکلی شدن مایع شود. مخمرهای وحشی درون آب جو در محیط مساعد به الکل تبدیل می شوند که شوک حرارتی ایجاد شده باعث نابودی این مخمرهای وحشی در اثر اختلاف دما می شود. مایع حاصله بعد از شوک حرارتی را به سردخانه منتقل می کنند و با افزودن آب حجم آن را دو برابر می کنند سپس وارد دستگاه فیلتراسیون می‌شود و مایع شفافی به نام ماءالشعیر تولید می شود که پس از ریختن در شیشه یا قوطی به مدت ۳۰ دقیقه و در دمای ۷۲ درجه سانتی‌گراد پاستوریزه می‌شود.

رازک که در مراحل درست کردن آبجو اضافه شد ویژگی‌ و عطر خاصی به این نوشیدنی می بخشد و با رسوب پروتئین باعث شفافیت آن می‌شود. در حقیقت مزه تلخ این نوشیدنی به خاطر وجود رازک است که با خاصیت آنتی‌بیوتیکی که دارد به پایداری و ثبات آن کمک می‌کند.

مالت که پس از ۳ مرحله خیساندن، جوانه زنی و خشک کردن بدست می آید، یک نوع عصاره گیری از غلات به ویژه جو است که هدف از مالت سازی فعال کردن برخی آنزیم های موجود در جو می باشد. از آنجا که مالت حاوی آنزیم‌های گروه هیدرولاز، قندهای قابل تخمیر دکسترین، ویتامین‌های B5 (اسید پانتوتنیک)، B6، بیوتین، پروتئین و املاح با ارزش می باشد از نظر غذایی ارزش زیادی دارد.

تفاوت طرز تهیه آبجو با ماءالشعیر در روشی است که در ایران و برخی کارخانه های خارجی بکار گرفته می شود و به آن حذف تخمیر یا تخمیر محدود می گویند. در این روش قبل از آنکه مخمرها بخواهند الکل تولید کنند به کمک شوک حرارتی آنها را از بین می برند در نتیجه محصول تولیدی آبجو نیست بلکه یک نوشیدنی برپایه مالت می باشد. اما در روش دیگر بعد از آنکه مایعی الکلی از مالت تهیه شد به کمک روش تقطیر برحسب میزان الکلی که می خواهند در محصول باقی بماند از آن الکل زدایی می کنند، نوشیدنی که مخصوص مسلمانان تولید می کنند زیر نیم درصد الکل دارد.

برخی از افراد فکر می کنند هرچه این نوشیدنی تلخ تر باشد به این معناست که مرغوبتر است و کیفیت بهتری دارد یا میزان بیشتری الکل دارد؛ اما شدت تلخی ماءالشعیر به رازک، نوع جو و مالت مورد استفاده بستگی دارد و نشانه خلوص محصول نیست. البته طعم یکی از شاخص های کیفیت به شمار می آید که تلخی مطلوب نیز یکی از این شاخص ها می باشد.

آبجو

تفاوت ماءالشعیر با آبجو چیست؟آبجو (Beer) یکی از پرمصرف ترین نوشیدنی های الکلی می باشد که پس از آب و چای محبوب ترین نوشیدنی نیز به شمار می آید، آبجو انواع مختلفی دارد اما اصول ابتدایی طرز تهیه آبجو در تمام ملت ها یکسان می باشد. آب جو حاصل تخمیر نشاسته و اساساً انواع دانه غلات می باشد اما از دانه‌های برنج، ذرت و گندم نیز بدست می آید، این نوشیدنی دارای ۱۶ نوع اسید آمینه مفید می باشد که همگی برای سلامتی بدن ضروری هستند. خواص آبجو مربوط به نوع بدون الکل آن یا همان ماءالشعیر می باشد زیرا مصرف زیاد الکل سبب بروز بیماریهایی از جمله لرزش دستها، خستگی بی علت، انقباض مغز در سنین بالا، ایجاد آلزایمر شدید، بیماری های کبدی و ایجاد کبد چرب می شود. آبجوها در دو دسته ایل (Ale) و لاگر (Lager) تولید می شوند که میزان رازک نوع دوم کمتر است و نسبت به نوع ایل که طعم سنگینی دارد گوارا تر و دلچسب تر می باشد؛ ماءالشعیرهای بازار ایران از نوع دوم می باشند.

آیا حکم ماءالشعیر مانند آبجو است؟
برای تعیین حکم ماءالشعیر باید به طرز تهیه آن توجه کرد، در روش حذف تخمیر یا تخمیر محدود محصولی بدون الکل یا با میزان الکل زیر نیم درصد تولید می شود و از آنجا که در فرآیند تولید این نوشیدنی تولید الکل و الکل زدایی رخ نمی دهد و الکل نیم درصدی که در اثر تخمیر محدود ایجاد می شود سبب مستی نمی شود، بنابراین حکم آن با آبجو فرق می کند و نوشیدن آن جایز است. اما مصرف محصول بدست آمده از روش تقطیر جایز نیست زیرا در این روش مایع الکلی شده و بعد الکل زدایی انجام شده است و به کمک تقطیر، یک مایع نجس پاک نمی شود.

آیا مصرف ماء‌الشعیر بهتر از نوشابه است؟
برتری ماء الشعیر به نوشابه در ماده اصلی و پایه آن است که عصاره مالت می باشد و حاوی مواد مغذی، ویتامین‌های گروه B و پروتئین است. اما اگر در تهیه آن از اسانس و طعم دهنده مالت استفاده کنند دیگر خاصیتی ندارد و به اندازه نوشابه مضر می باشد زیرا این محصول مزه ای مصنوعی دارد که کارخانجات برای مخفی کردن این طعم نامطلوب از دوز بالای طعم‌دهنده‌ هایی چون هلو، آلبالو، لیمو و… به همراه میزان زیادی شکر استفاده میکنند؛ در نتیجه انواع طعم دار آن در مقایسه با انواع ساده و تلخ، شکر بیشتری دارند و کالری دریافتی، اثر چاق‌کنندگی و بروز پوکی استخوان این نوشیدنی تفاوت چندانی با نوشابه ندارد. در مورد گاز آن هم مانند نوشابه و از نوع دی اکسید کربن است که میزان جذب کلسیم را کاهش می دهد و زیاده روی در خوردن آن مانند نوشابه زیانبار است. البته تشخیص محصول تولیدی با اسانس برای مصرف کنندگان امکانپذیر نیست و تنها از طریق آنالیز و آزمایش ممکن است.

تفاوت ماءالشعیر با دلستر

تفاوت ماءالشعیر با دلسترماءالشعیر نوشیدنی تلخ مزه، گرم و دلچسبی است که انواع طعم دار آن در بازار موجود است. این نوشیدنی توسط شرکت های داخلی و خارجی تولید می شود که از این بین شرکت بهنوش که یکی از قدیمی ترین برندهای ایرانی می باشد محصول خود را با نام دلستر تولید کرد. با رایج شدن این مارک مردم دیگر ماءالشعیر را با نام دلستر می شناختند و کم کم این ذهنیت پیش آمد که ماء الشعیر و دلستر دو نوع نوشیدنی مختلف هستند در حالیکه دلستر نوعی ماءالشعیر است و خواص دلستر تلخ با آن برابر می باشد. این اتفاق درباره قهوه فوری نیز رخ داد و زمانیکه کارخانه نستله محصول خود را با نام نسکافه روانه بازار کرد دیگر به جای قهوه فوری لغت نسکافه رایج شد.

با توجه به مطالب ذکر شده دریافتیم ماء الشعیر تولید شده در ایران یک نوشیدنی برپایه مالت است و آبجو نیست و خوردن آن حلال است، شاید بهتر باشد به جای استفاده از واژه ماءالشعیر کلمه دیگری چون نوشیدنی یا نوشابه مالت را بکار ببریم.

امیدوارم با مطالعه این مطلب دیگر در رابطه با این نوشیدنی ابهامی نداشته باشید و اگر هنوز سوال بی جوابی دارید لطفا آنرا با ما در میان بگذارید.

>

2 ديدگاه

  1. سلام بر شما دوست عزیز؛ از اینکه دیدگاه خود را برای ما ارسال کردید سپاسگزارم
    از اینکه این مطلب توانست سطح آگاهی شما را افزایش دهد خوشحال هستم.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید