سلام دوستان

نمک دریا بهتر است یا نمک ید دار؟ این سوالی است که هر چند برای خیلی از افراد پیش آمده است اما با توجه به اختلاف نظر متخصصین بر سر انواع نمک بدون جواب مانده است. در این مطلب تنها قصد داریم به بررسی مزایا و معایب دو نوع نمک تصفیه شده و نمک تصفیه نشده بپردازیم و تصمیم گیری در مورد بهترین نمک را به شما بسپاریم.

نمک نامی است که به محصول واکنش یک اسید و باز اطلاق می شود اما ماده مورد نظر ما نمک طعام است که از یک اتم کلر و یک اتم سدیم تشکیل شده است. مقدار محدود و مصرف متعادل این نمک مورد نیاز بدن است و در سوخت وساز مواد غذایی در بدن، انتقال پیام‌های عصبی و کارکرد صحیح عضلات نقش دارد. حداکثر مقدار مجاز مصرف روزانه نمک پنج گرم است در حالیکه این مقدار در ایران ۲ تا ۳ برابر بیشتر است.
نمک به ۴ دسته تقسیم می شود که بدین ترتیب می باشند:
۱- سنگ نمک یا هالیت که نوعی نمک تصفیه نشده است و به خاطر ناخالصی زیاد خاکستری رنگ است و از آن برای ذوب کردن یخ و برف خیابان ها و جاده ها استفاده می کنند.
۲- نمک دریا (sea salt) حاصل تبخیر آب دریا و اقیانوس می باشد و نوعی نمک تصفیه نشده و بدون ید است.
۳- نمک سفره (table salt) سنگ نمک تصفیه شده و آسیاب شده ای که معمولاً با ید غنی سازی می شود.
۴- نمک ترش (SOUR SALT) که نمک سیتریک نیز نام دارد از میوه های اسیدی نظیر لیمو ترش بدست می آید.

نمک نقش مهمی در شکل گیری تمدن بشری ایفا کرده است و اکنون در صنایع مختلف و مصارف گوناگون بکار می رود و تنها ۳۰ درصد از آن در مصرف انسانی و صنایع غذایی کاربرد دارد.
سود سوز آور، کربنات سدیم و گاز کلر  سه نوع محصول اصلی نمک هستند که به عنوان ماده اولیه در صنایعی چون کاغذ سازی، نساجی، صنایع نفت، ساخت شیشه، شوینده ها، فولاد، تصفیه آب، تولید  PVC، صنایع شیمیایی معدنی و آلی استفاده می شوند.
اقیانوس، دریا و دریاچه ( Solar Salt)، معادن نمک (Rock Salt) و چاه های آب نمک (Brine Well) منابع استحصال نمک در دنیا می باشند. ۹۰ درصد محصول بدست آمده مولکو ل های سدیم و کلر می باشد و  ۱۰ درصد باقیمانده را عناصری چون سولفات، آهن، کلسیم، ید، پتاسیم، بور، برم تشکیل می دهند.

خواص نمک
طبع نمک
گرم و خشک است و در صورت عدم مصرف آن سردی و تری به بدن و مغز حاکم می شود و به دنبال آن فرد بیمار می شود. نمک اگر به میزان کافی مصرف شود نه تنها مضر نیست بلکه برای بدن مفید نیز هست، فواید مصرف نمک بدین ترتیب می باشند:
در هنگام اسهال، استفراغ و فعالیت شدید بدنی در هوای گرم با مصرف کمی نمک می‌توان املاح از دست رفته بدن را جبران کرد
کشنده کرم معده، روده و دفع‌کننده باد است.
مصرف موضعی یا خوراکی آن موجب تحلیل رطوبات مغز و افزایش سرعت پردازش ذهن می‌شود.
درمان  پف زیر چشم (اگر علت آن مشکل تیروئید باشد که باعث چاقی کل بدن میشود).
رفع زردی دندان بوسیله مسواک زدن با چوب اراک و نمک دریا
درمان کیست و عفونت لثه بوسیله قرقره کردن نمک
تقویت قوای جنسی و رقیق‌کننده منی به وسیله استفاده از ترکیب مرزه، نمک و آویشن
موثر در درمان‌ عمومی مسمومیت‌ها (مسمومیت غذایی، مسمومیت با زهر، مارگزدگی و عقرب‌گزیدگی، مسمومیت داخلی براثر کم‌کاری و اختلال کلیه یا طحال و…)

مضرات نمک
مصرف بی رویه و بیش از حد استاندارد نمک در صورت تداوم با عوارضی همراه است:
دفع کلسیم از استخوان و نازک شدن و پوکی استخوان
افزایش فشار خون، سکته مغزی و حمله قلبی
اختلال در عملکرد کلیه ها، سنگ کلیه
تجمع آب در بدن و ایجاد ورم در تمام و یا قسمت هایی از بدن
ابتلا به سرطان معده
وخیم شدن حال بیمار مبتلا به آسم

در مورد مصرف نمک بین افراد اختلاف نظر وجود دارد، گروهی معتقدند استفاده از نمک دریا به خاطر آلودگی های موجود در آن برای سلامتی مضر است و باید به صورت کنترل شده از نمک ید دار تصفیه شده استفاده کرد. اما در مقابل عده ای معتقدند نمک موجود در بازار نمک تجزیه شده ای است که به آن ید شیمیایی اضافه شده است و استفاده از آن برای افراد دارای فشار خون بالا مضر می باشد؛ که در ادامه برای مقایسه بهتر نمک دریا با نمک یددار، دلایل موافقان و مخالفان را آورده ایم.

نمک دریا بهتر است یا نمک یددارنمک دریا
نمک دریا
محصولی است که مستقیما از آب های آزاد دنیا بدست می آید نه آنچه از دریاچه های بسته، چشمه های شور یا اعماق زمین به طریقه انحلال حاصل می شود؛ در واقع نمک دریا با نمک آبی فرق می کند. این نوع نمک پس از انجام عمل تبخیر آب دریا، اقیانوس و دریاچه‌‌ها با کمترین مراحل تصفیه تولید می‌‌شود و آب و هوا و مکان جغرافیایی استخراج نمک در کیفیت و ترکیب مواد معدنی آن تاثیر گذار است و دارای رنگ و طعم متفاوتی می باشد. رنگ این نمک سفید شفاف نیست و به خاطر وجود ناخالصی به رنگ های مختلفی وجود دارد و نسبت به نمک تصفیه شده رنگ تیره تری دارد. نمک دریا به صورت کریستال هایی با دانه بندی مشخص و به صورت همگن تولید می شود اما دانه های آن کمی چسبندگی دارند. به خاطر آن که میزان فلزات سنگین در دریای آزاد کمتر است نمک بدست آمده دارای درصد خلوص بالا، ناخالصی های کم، طعم و شوری محنصر بفردی می باشد؛ اما فلزات سنگین موجود در نمک های آبی به آب های ورودی بستگی دارند و گاهی بسیار زیاد هستند. همچنین در هنگام تولید نمک آبی علاوه بر NACL  نمک های دیگری هم به طور همزمان نشست می کنند که جداسازی آن ها هزینه اضافی نیاز دارد. روش تهیه نمک دریایی بدین شکل است که آب را توسط کانال‌هایی وارد سینی‌های سفالی نمک گیری می‌کنند تا نور خورشید و وزش باد، به طور طبیعی آب را تبخیر کنند و نمک بدست آید. به خاطر آن که فرآیند تولید نمک دریا ساده تر است و تحت دست کاری و تجزیه شیمیایی قرار نمی گیرد، رطوبت و مواد معدنی با ارزش خود را حفظ می کند. این نمک ها به خاطر این که طبیعی هستند و تصفیه نشده اند سالمتر هستند و به خاطر داشتن مجموعه‌ای از مواد معدنی کمیاب برای بدن مفید می باشند. استفاده از این نمک به خاطر افزودن رایحه و رنگ به غذا در میان آشپز ها محبوبیت زیادی پیدا کرده است و در طبخ غذا مفید است اما به دلیل مشکلاتی از جمله آلودگی احتمالی آن به فلزات سنگینی همانند جیوه و وجود نمونه‌‌های تقلبی در بازار توصیه نمی شود و زمانی مصرف آن به نمک معمولی ارجحیت دارد که دارای مجوز تولید و پروانه ساخت از وزارت بهداشت باشد.

در ایران بزرگترین معدن نمک دریایی در خوزستان قرار دارد و اکثر نمک های موجود در بازار با عنوان نمک دریایی تقلبی هستند چون از آب های آزاد تولید نمی شوند. بهتر است بین نمک طبیعی دریا و نمک های موجود در بازار که به نام نمک دریا فروخته می شوند تفاوت قائل شویم.

فواید نمک دریا
جوانسازی سلول های بدن
به خاطر املاح بیشتر طعم بهتری دارد.
امکان تبادل مواد معدنی و سمی بین خون و آب
احساس تورم ناشی از نگهداری آب در بدن را ایجاد نمی کند.
تسکین درد مفاصل با گرم کردن نمک دریا و قرار دادن روی مفاصل
نسبت به نمک معمولی مواد معدنی بیشتری دارد بنابراین سالمتر  است.
برخلاف نمک معمولی باعث افزایش فشار خون و بروز بیماری قلبی نمی شود.
نوعی ضد عفونی کننده قوی است که قرقره کردن آن سبب از بین رفتن عفونت گلو و دهان می شود.

مضرات نمک دریا
گران تر است و بافت درشت تری دارد و نسبت به نمک یددار میزان شوری بیشتری دارد.
مقدار مناسب برای مصرف نمک دریا همانند نمک معمولی، ۳ تا ۴ گرم در روز می باشد و مقدار زیاد آن بیماری قلبی، سکته و پوکی استخوان را به همراه دارد و برای افرادی که دارای فشارخون بالا هستند و زنان باردارمناسب نیست.

مخالفان نمک دریا
این نمک، تصفیه نشده و دارای انواع ناخالصی است و فلزات سنگین موجود در آن خطر سرطان زایی دارند. همچنین میزان ید آن به اندازه ای نیست که نیاز روزانه بدن را تامین کند. هر چند که این نمک حاوی مواد معدنی مانند فلوئور و پتاسیم است اما در صورت مصرف زیاد این املاح جذب بدن می شوند.
کروم موجود در نمک تصفیه نشده دریا موجب ایجاد درماتیت‌های پوستی و تحریک غشاهای مخاطی می شود.
آثار سمی فلز نیکل موجود در آن بر سیستم تنفس، دستگاه گوارش، خون، کبد و کلیه‌ها اثبات شده است.
منگنز موجود در آن سبب آسیب‌های شدید مغزی همراه با اختلالات فیزیولوژیکی و نورولوژیکی مانند بیماری پارکینسون می شود.
ذرات ریز سرب حتی در مقدار کم می توانند فرد را به کام مرگ بکشانند.
ترکیبات محلول جیوه از راه دستگاه گوارش به‌سرعت جذب می‌شود و به کلیه ها آسیب وارد می کند.
بیشترین مقدار آرسنیک در معده رسوب می کند و با توجه به نوع مسمومیت در بدن منتشر می شود؛ در مسمومیت مزمن در مو و ناخن قرار می گیرد و در مسمومیت حاد، آرسنیک در کلیه و کبد یافت می شود.
برخی از تولید کنندگان نمک های دریایی بر این باورند که این نوع نمک باعث سم‌زدایی از بدن، متعادل کردن اسیدیته بدن، تقویت گردش خون، تقویت سلامت گوارشی، وارد کردن مواد آنتی‌اکسیدان به بدن می‌شود اما تاکنون شاهد علمی در تایید این ادعا مبالغه آمیز ارائه نشده است.
نمک دریا علاوه بر داشتن ناخالصی دارای میزان کافی ید نیست و نیاز روزانه به ید را تامین نمی کند.
در برخی نقاط زباله ها و پسماندهای شیمیایی به آب ها ریخته می شوند که باعث می شوند عناصر سنگین و آلودگی وارد آب شوند؛ نمک نیز ماده جاذبی است و پاکسازی این آلودگی ها بدون از بین بردن املاح مفید تقریبا غیر ممکن است.

ورود پسماند کارخانجات به آب دریا

موافقان نمک دریا
پیامبر اکرم (ص) در روایتی خوردن نمک را درمان کننده هفتاد بیماری معرفی کرده اند و فرموده اند:
«علیک بالملح فانه شفاء من سبعین داء ادناها الجذام والبرص والجنون: بر شما باد خوردن نمک، زیرا درمان هفتاد بیماری است که کمترین آن جذام و برص و جنون است.»
اینکه گفته می شود نمک ضرر دارد درست است و منظور نمک تصفیه شده و ید دار می باشد چون با وجود تبلیغات زیاد اما هنوز این نمک نتوانسته مشکل بیماری تیروئید را برطرف کند. همچنین آلودگی دریا به قدری نیست که نمک را آلوده کند و خود نمک آلودگی را برطرف می کند. این نمک بدون دخل و تصرف شیمیایی و کارخانه ای تولید می شود و نه تنها باعث فشار خون نمی شود بلکه فشار خون رو کنترل می کند.
یک دکتر آلمانی به این نتیجه رسیده است که سخن پیامبر در مورد شروع غذا با نمک صحیح است زیرا این نمک با تحریک ترشحات، بدن را آماده پذیرش غذا می‌کند.
نمک دریا شامل کلسیم، منیزیم، منگنز و سدیم و کلرید است اما نمک تصفیه شده فقط کلر و سدیم دارد.

نمک ید دار
این نوع نمک، تصفیه شده و کاملا بهداشتی است و ناخالصی های آن حذف شده است و از ذخایر زیر زمینی استخراج می شود. نمک ید دار، نمک تصفیه شده ای است که برای حذف ناخالصی‌های فیزیکی و فلزات سنگین آن و رسیدن به نمک خالص بهداشتی معمولاً از دو روش شستشو با آب (تصفیه جزیی) و روش تبلور مجدد (تصفیه کامل) استفاده می کنند. در جدول زیر تفاوت این دو روش را مشاهده می کنید.

روش شستشو با آب روش تبلور مجدد
نمک‌های حاصل از این روش دارای دانه‌بندی پراکنده و نامنظم هستند نمک‌های حاصل از این روش دارای بلورهای مکعبی و منظم هستند
دانه های کدر تری دارند. دانه های شفاف و سفیدی دارد.
اکثر این نمک‌ها درصد غیراستاندارد و بالایی از رطوبت را در خود نگه می‌دارند این نمک ها دارای رطوبت کمتر از ۰٫۱ می باشند.
نمک‌های شستشو دارای درصد بالایی از ناخالصی‌های محلول و نامحلول در آب هستند. نمک تبلور مجدد فقط بلورهای مکعبی و سفید نمک است.
گاهی خلوص نمک شستشو با آب کمتر از حداقل مجاز (۹۹٫۲درصد) و درحد نمک تصفیه‌نشده و سنگ معدن اولیه است خلوص نمک تبلور مجدد ممکن است به ۹۹٫۹۷ درصد هم برسد.
هرچند بسته‌بندی نمک شستشو طبق استاندارد است اما پس از گذشت مدت زمان کوتاهی به‌دلیل رطوبت بالا و کیفیت پایین، شکل کلوخه به خود می گیرد و از حالت دانه‌بندی خارج می‌شود نمک تبلور مجدد حتی پس از زمان انقضای آن، هنگامی که بسته باز می‌شود, دانه‌ها، شکل مکعبی و بدون چسبندگی خود را حفظ کرده‌اند.

نمک خوراکی که دارای مشخصه تصفیه بلور مجدد بوده و رنگ آن کاملا سفید باشد و دارای دانه‌بندی کروی شکل و یددار باشد بهترین نمک خوراکی است به شرط آن که دارای مهر استاندارد، مجوز بهداشت و از کارخانجات معتبر باشد.

نمک ید دارید یک ماده معدنی غیر فلزی است که وجود آن برای انجام اعمال حیاتی در بدن اهمیت زیادی دارد؛ میزان ید موجود در نمک تصفیه شده به طور دقیق محاسبه شده است. نمک، ماهی، فرآورده‌ های لبنی، نان و سایر فرآورده‌ های غلات و تخم ‌مرغ منابع دریافت ید می باشند. ید در جلوگیری از تولید ناکافی هورمون تیروئید موثر است و برای تکامل و عملکرد طبیعی بدن، مغز و دستگاه عصبی، حفظ گرمای بدن و تولید انرژی ضروری هستند. عدم مصرف آن باعث ایجاد هـایـپوتیروئیدیسم (کم کاری غده تیروئید)، گواتر، کرتینیسم، ناراحتی های عصبی، دستگاه گوارش و پوست می شود و برای زنان باردار مناسب است.

موافقان نمک ید دار
به طور قابل توجهی ارزان تر و حاوی ید است که برای تیروئید سالم ضروری است.
این نمک کاملا بهداشتی است و به دلیل خلوص بالا میزان ید را بهتر و بیشتر حفظ می کند البته نگهداری نمک یددار بیش از یکسال سبب از بین رفتن ید آن می شود که بهتر است آن را دور از نور و رطوبت و در ظرف در بسته پلاستیکی، چوبی، سفالی و یا شیشه‌های رنگی و تیره نگهداری کرد.
طعم متفاوت نمک های تصفیه نشده به خاطر میزان قابل توجهی منیزیم است که طعمی تلخ دارد.
سنگ نمک یا نمک دریا دارای ناخالصی ها و املاح نامحلولی چون شن، ماسه، خاک، گچ و منیزیم می باشند که باعث می شود شوری نمک کمتر احساس شود. همین امر موجب مصرف بیشتر نمک و بروز پرفشاری خون، ناراحتی‌های کلیوی و سنگ کلیه می‌شود.
فلزات سنگین درون نمک های تصفیه نشده موجب بروز مسمومیت‌های مخاطره آمیز می شوند؛ به عنوان مثال سرب درون آن می‌تواند سبب کم‌خونی، دردهای عضلانی، کوتاه‌قدی، توقف رشد، آسیب به کلیه‌ها و ناراحتی‌های گوارشی شود.
شن، خاک، بقایای موجودات زنده و مواد آلوده‌کننده که جهت استخراج نمک از معادن استفاده می‌شوند ناخالصی های نامحلولی هستند که در نمک تصفیه نشده وجود دارند و مشکلات و بیماری های جسمی همچون اختلال در عملکرد کلیه‌ها را به همراه دارند.
اگرچه مس عنصری ضروری برای بدن است اما اگر مقدار این عنصر در بدن بیش از حد نیاز باشد با ایجاد اختلال در جذب آهن و روی، باعث کم خونی و فقر آهن شده و بر سلامتی غدد جنسی و باروری تاثیر می‌گذارد.

مخالفان نمک ید دار
ماده ای که پیامبر و ائمه مصرف آن را مفید دانسته اند، نمک طبیعی است که شامل تمام عناصر تشکیل دهنده از جمله کلسیم، پتاسیم، منیزیم، ید، روی و منگنز باشد. اما نمک های تصفیه شده به خاطر انجام یک سری تغییرات دارای ماهیت متفاوتی هستند که زیان آور می باشند.
نمک ید دار هیچ گونه سنخیتی با نمک دریا ندارد و تنها کلرید سدیمی است که به آن ید شیمیایی اضافه شده است.
نمک تصفیه نشده تشنگی را بیشتر می کند و به دلیل عدم تعادل بین مواد غذایی در درون بدن سبب سکته مغزی، سکته قلبی و افزایش فشار خون می شود.
مواد بکار رفته در کارخانه که برای تصفیه نمک استفاده می شوند مواد خطرناکی هستند که سلامتی افراد را تهدید می کنند.
اگر اضافه کردن ید به نمک می توانست مشکل گواتر و تیروئید را برطرف کند دیگر نباید در کشور شاهد بیمار تیروئیدی می بودیم، در حالی که عکس این قضیه را در اطراف خود به وفور می بینیم.

در این مطلب به بررسی دو نوع نمک دریا و ید دار پرداختیم که امیدوارم مورد توجه شما دوستان قرار گرفته باشد.

به نظر شما کدام نمک بهتر است؟

>

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.