سلام دوستان

امروزه به لطف پیشرفت علم بیشتر بیماری ها قابل درمان هستند و کشنده نیستند اما یکی از بیماری هایی که درمان سختی دارد، تومور بدخیم است. برخی از بیماران وقتی متوجه می شوند در بدن خود تومور دارند فکر می کنند سرطان دارند و محکوم به مرگ هستند. اما وجود توده لزوما به معنای ابتلا به سرطان نیست؛ در این مطلب قصد داریم به معرفی انواع تومور و سرطان بپردازیم. در صورت تمایل ما را همراهی کنید.

در بدن انسان حدود چند صد میلیون سلول وجود دارد که بیشتر آن ها دائما در حال تکثیر و تقسیم شدن هستند تا سلول های بیشتری که برای سلامتی بدن لازم است را تولید کنند. رشد و تکثیر سلول ها در حالت طبیعی توسط بدن کنترل می شود و سلول های پیر و آسیب دیده جای خود را به سلول های جوان می دهند. اما گاهی در فرآیند تکثیر، یک سلول معیوب تولید می شود که فورا توسط بدن از بین می رود. ژن P53 که به صورت کدی بر روی  DNA قرار دارد مسئول نظارت بر تقسیم  سلولی است و آسیب این ژن باعث از بین رفتن فرآیند منظم تقسیم سلولی می شود. از کار افتادن این ژن و عدم کنترل بدن بر تقسیم سلولی، باقی ماندن سلول های مرده، رشد بی رویه سلول معیوب یا بی نظمی در تکثیر سلول سالم آغازی برای ایجاد بافت توموری می باشد.

رشد سلولی تومور بدخیم

به رشد غیر طبیعی و بیش از حد سلول های یک بافت در اثر زایش و رویش سلول ها (نئوپلازی) و انباشته شدن سلول های اضافی در یک ناحیه، نئوپلاسم یا تومور می گویند که در هر قسمتی از بدن تشکیل می شود و با توجه به نحوه رشد، نوع پراکندگی در بدن و شکل ظاهری به ۲ دسته خوش خیم و بدخیم تقسیم می شود. تومور بدخیم برخلاف نوع خوش خیم، سلول های اطراف را نیز درگیر می کند و به تمام بدن سرایت می کند.
تومور نوعی توده یا تورم است که از نظر اندازه بسیار متفاوت است،  تومور به معنی سرطان نیست اگرچه می تواند به سرطان تبدیل شود اما لزوما سبب بروز مشکلاتی برای سلامتی نمی شود.

عوامل زیادی در به وجود آمدن تومور یا غده نقش دارند که تاثیر برخی از آن ها اثبات شده است و گروهی در مرحله تحقیق هستند:
پرتوهای یونیزان مثل آلفا، بتا، ایکس و گاما، نور شدید آفتاب به علت قرار گیری در معرض تشعشات UV (ماوراء بنفش)، استنشاق و لمس مواد شیمیایی مانند مثل نفت، آسفالت، قیر و روغن های سیلیکیونی، سیگار، الکل و مشروبات الکلی، حاملگی متعدد و حاملگی در سنین بالای ۳۵، شرکای جنسی متعدد، عفونت تناسلی، شروع فعالیت جنسی در سن پایین، انجام نزدیکی از راه کانال آنال (مقعد)، قرص ضد بارداری، مواد نگهدارنده، آلودگی هوا، خوردن مواد گرم و با حرارت زیاد، ویروس، رژیم غذایی، چاقی، تومورهای خوش خیم، زخم هایی که دوران درمان آن طولانی شده است، التهاب معده یا گاستریت، اختلالات روانی، مصرف هورمون ها، کم خوابی، خستگی مفرط و مداوم و کمبود ویتامین ها

راههای تشخیص تومورها:
معاینه، آزمایش، رادیوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی، سونوگرافی، پزشکی هسته ای، آنژیوگرافی، ماموگرافی، بیوپسی یا نمونه برداری، آندوسکوپی، کولونوسکوپی، سیستوسکوپی،تست پاپ اسمیر

درمان سرطان و تومور
جراحی
: در تومورهایی که متاستاز ندارند، در مراحل پایین می باشند و یا در مکان هایی هستند که تومور قابل دسترسی است.
شیمی درمانی: برخی داروها فعالیت و رشد تومورها را مختل می کنند.
رادیوتراپی: در این روش از پرتو یونیزان استفاده می کنند و با ۲ هدف درمان و یا تسکین درد انجام می شود.
جلوگیری از خونرسانی به تومور: مسدود سازی عروق خونرسان به تومور به کمک ماده ای شیمیایی به نام  P.V.A
ژن درمانی و انرژی درمانی نیز در حال بررسی می باشند.

در ویدئو زیر می توانید نحوه رشد سلول سرطانی و درمان آن را مشاهده کنید.

یکی از باورهای غلط رایج بین مردم این است که وجود کیست در قسمتی از بدن خطرناک بوده و به معنای سرطان و تومور است، اما کیست با تومور فرق می کند؛ کیست چربی (epidermoid)، کیست تخمدان، کیست کبد و کلیه نمونه های از کیست هستند. در جدول زیر برخی از تفاوت های تومور با کیست را مشاهده می کنید.

کیست تومور
ظاهر شکلی منظم دارد و اغلب دایره یا بیضی شکل است. به هرشکلی درمی آید حتی یک شکل عجیب الخلقه
جنس ممکن است با هوا، مایع و هر ماده دیگری پر شود اما اغلب درونش مایع است. تومور جامد است و اغلب شامل بافت جامد آن عضوی است
که در آن تشکیل شده است.
محل شکل گیری در هر جایی از بدن تولید می شود. در هر قسمتی از بدن به وجود می آید.
عوارض بعضی کیست ها به تومور تبدیل می شوند. تمام سرطانها قابلیت تولید کیست را دارند .
نوع بیشتر کیست ها غیر سرطانی هستند و یا به اصطلاح خوش خیم هستند تومور ممکن است خوش خیم باشد یا بدخیم (سرطانی)
درمان در صورت مزاحمت برای بیمار؛ تخلیه مایع کیست و جراحی و بیرون آوردن کیست پایان کار اغلب تومورها جراحی است. البته با توجه به نوع و جای تومور دارو و اشعه نیز به کار می رود.

تومور خوش خیم چیست؟
نئوپلاسم یا به زبان عامیانه تومور، یک بافت غیر طبیعی است که از تکثیر سلول ها به وجود می آید؛ رشد این توده نسبت به رشد طبیعی بافت مربوطه و بافت های اطراف بیشتر است. در این شرایط سلول های بدن بی وقفه تقسیم می شوند و یک برجستگی موضعی در محل تشکیل می دهند که سلول های آن همان سلول های طبیعی بدن هستند با این تفاوت که به صورت غیر معمول رشد کرده اند. خوش خیم (Benign) یا تومور خوش خیم، نئوپلاسمی است که ویژگی تهاجمی سرطان را ندارد و یک بیماری خفیف و غیر پیشرونده است؛ در واقع نئوپلازی که ویژگی بدخیمی چون متاستاز را نداشته باشد خوش خیم است.
تومور خوش خیم معمولا توسط کپسول (غلاف فیبری) احاطه می شود و به همین دلیل توانایی متاستاز و اینفیلتراسیون (نفوذ به بافت مجاور) را ندارد و برای سلامتی انسان بی ضرر است هرچند ممکن است اثرات منفی بهداشتی تولید کند. البته به این معنا نیست که تومور خوش خیم قابلیت تبدیل شدن به بدخیم را ندارد، بلکه به طور بالقوه این توانایی را دارد. این نوع تومور معمولا به قسمت کوچکی از بدن محدود است و به آهستگی رشد می کند و بسته به اندازه و محلی از بدن که در آن قرار دارد، درد و مشکلاتی را برای بیمار به وجود می آورد. به عنوان مثال بر عصب یا عروق خونی فشار وارد می کند، برخی تومورهای داخلی رگ خونی را می‌بندند یا تومور موجود در غدد درون ریز باعث تولید مقدار بیش از حد هورمون می شود؛ که با درمان این مشکلات برطرف نیز می شود؛ نوع خوش خیم یا نیاز به درمان ندارد یا با عمل جراحی از بدن خارج می شود.

انواع تومور خوش خیم
این تومور می تواند در هر قسمتی از بدن ایجاد شود و دانشمندان با توجه ناحیه تشکیل، تومور خوش خیم را طبقه بندی کرده اند:
خال های گوشتی: بافت های غیر سرطانی که روی پوست رشد می کنند و بر اساس سلول ایجاد کننده به ۴ نوع خال ملانوسیتیک، اپیدرمیک، بافت همبند و خال عروقی مانند همانژیوم طبقه بندی می شود. همانژیوم یا ماه گرفتگی یک از انواع تومور خوش خیم است که ممکن است در اثر مرور زمان از بین رود.
تومور چربی یا لیپوما
: رایج ترین نوع تومور خوش خیم که از سلول های چربی نشات می گیرد و اغلب نرم و کوچک است و زیر پوست حرکت می کند. این نوع تومور بیشتر در دست، گردن و کمر دیده می شود و در سنین بالای ۴۰ سال بیشتر شیوع دارد. در مورد تبدیل لیپوما به سرطان هنوز بین متخصصین اختلاف نظر وجود دارد.
مایوموس: از ماهیچه یا دیواره رگ ها نشات می گیرد، ماهیچه صاف رحم یا معده نمونه هایی از آن می باشند.
آدنوما: توموری با منشا بافت غددی که در غددهایی چون هیپوفیز، کولون، کبد، تیروئید، پاراتیروئید و غده فوق کلیوی تشکیل می شود؛ مانند پلیپ روده بزرگ و کبد. آدنوماس تووموری خوش خیم است اما  گاهی آدنوم بعد از چند سال به کارسینوم تبدیل می شود مانند سرطان روده بزرگ (آدنوکارسینوم تومور بدخیم با منشا بافت غددی است)
فیبر یا فیبروم: در بافت‌های فیبری ارگان‌ها ایجاد می‌شود و فیبروم رحمی شایع ترین آن است.

علائم تومور خوش خیم
همه تومور ها علائم ندارند اما با توجه به محل ایجاد توده و تاثیر آن بر دیگر بافت ها علائمی بروز می کند که لرز، درد و ناراحتی، خستگی، تب، کاهش اشتها، تعریق شبانه و کاهش وزن نشانه های کلی هستند اما به صورت جزئی هر کدام با دیگری فرق می کند. به عنوان مثال سر درد، مشکلات بینایی و حافظه می تواند نشانه تومور مغزی باشند یا تومور را می توان در صورت نزدیکی به پوست لمس کرد.

عمل جراحی برای خارج کردن تومور

تشخیص و درمان تومور خوش‌خیم
ابتدا پزشک برای تشخیص نوع تومور کار را با معاینه فیزیکی و جمع آوری سابقه خانوادگی شروع می کند و درباره علائم از بیمار سوال می کند. در مواردی هم برای تشخیص نوع تومور نمونه برداری انجام می شود که این کار با توجه به محل تومور متفاوت است؛ کولونوسکوپی برای برداشتن تومور روده و آندوسکوپی برای برداشتن تومور معده است. در ادامه پزشک به کمک سی‌تی‌اسکن، ام آر آی، ماموگرافی، اولتراسوند، اشعه ایکس و آزمایش خون نتیجه را به صورت قطعی اعلام می کند.
اگر نوع تومور، خوش خیم اعلام شود در بیشتر موارد هیچ گونه درمانی نیاز نیست، چون در صورت کوچک بودن تومور جراحی ممکن است خطرناک باشد. اگر تومور بزرگ باشد با توجه به محل تومور، روش نیز فرق می کند، جراحی تومور با روش آندوسکوپی همراه است و بهبودی پس از آن نیز متفاوت است. به عنوان مثال بیمار پس از جراحی تومور مغزی خوش خیم به مدت بیشتری برای بهبودی نیاز دارد. آخرین مرحله در درمان تومور خوش خیم، پرتو درمانی است که اندازه تومور را کوچک می کند و جلوی رشد تومور را می گیرد.

تومورهایی که نیاز به درمان ندارند را نباید به حال خود رها کنید بلکه باید مراقب تغییرات آن باشید چون برخی از آن ها ممکن است به سرطان تبدیل شوند و تشخیص به موقع می تواند بسیار راهگشا باشد.

تومور بدخیمسرطان یا تومور بدخیمبدخیم (Malignancy) یک اصطلاح پزشکی است که نشاندهنده بدتر شدن، سرعت زیاد و پیش روندگی بیماری است، زمانیکه این واژه را برای تومور بکار می برند بدین معناست که سلول های غیر نرمال تشکیل دهنده آن به سرعت تکثیر می شوند و می توانند طی فرآیندی به نام متاستاز به تمام بدن سرایت کنند (به گسترش تومور از یک بخش بدن به بخش دیگر متاستاز می گویند). تومور بدخیم همان سرطان یا کانسر (Cancer) یا چنگار است، به این ترتیب بکار بردن واژه سرطان بدخیم اشتباه است.
سرطان را می توان عدم هماهنگی بین رشد و مرگ سلول های یک بافت از بدن نامید که غده آن اغلب سفت، ناهموار و بدون درد است، (واژه سرطان به معنی خرچنگ است). بیماری سرطان که تاکنون بیش از ۲۰۰ نوع آن شناسایی شده است از یک فضای محدود شروع می شود و به بافت ها و ارگان های مجاور گسترش می یابد و فعالیت سلول های سالم را مختل می کند و در نهایت می تواند باعث مرگ بیمار شود. البته این نکته را مدنطر داشته باشید که هر تغییری در بافت بدن سرطان نیست. شدت بدخیمی یک تومور به ویژگی هایی چون محل شکل گیری، آناپلازی (به هم ریختگی ساختمان طبیعی سلول)، سرعت تهاجم تومور به بافت های مجاور و سرعت متاستاز بستگی دارد.
سلول های سرطانی از طریق بافت، دستگاه لنفاوی و از طریق خون در بدن گسترش می یابند و برخی از آن ها بر اساس نوع بافتی که در آن ظاهر می‎شوند یا نوع سلولی که از آن نشات می گیرد نامگذاری می شوند، مانند سرطان کبد، سرطان روده، سرطان مغز، سرطان کلیه

رده های اصلی سرطان بر حسب نوع سلول بدین ترتیب می باشند:
کارسینوم: منشا این نوع سرطان سلول هایی است که سازنده پوست هستند یا لایه داخلی اعضا را می پوشانند و یا سازنده غدد هستند که به ترتیب سرطان پوست، سرطان ریه و سرطان سینه از این نوع می باشند.
سارکوم: این نوع سرطان از بافت های همبند مانند غضروف، تاندون، استخوان، چربی و ماهیچه آغاز می شود و سرطان استخوان و ماهیچه را در هر بخش  از بدن سارکوم می گویند.
لوسمی یا سرطان سلول های خون: نوعی است که در بافت های خون ساز مانند مغز استخوان شروع می شود و مانند سایر سرطان ها توده تشکیل نمی دهد بلکه تعداد زیادی سلول خونی غیر طبیعی را تولید و وارد خون می کند.
لنفوم و میلوم یا سرطان سیستم لنفاوی: این نوع سرطان از سلول های دستگاه ایمنی آغاز می شود. لنفوم یکی از انواع سرطان خون است که سیستم لنفاوی بدن را تحت تاثیر قرار می دهد و در دو نوع هوچکین و غیر هوچکین وجود دارد. ملیوم هم نوع دیگر سرطان خون است که بر سلول های پلاسما اثر دارد.
سرطان مغز و نخاع: این نوع از سیستم عصبی مرکزی نشات می گیرد که گلیوم رایج ترین نوع تومور مغزی می باشد؛ البته برخی از تومورهای درون مغز یا نخاع خوش خیم هستند.

عوامل سرطان
علت دقیق سرطان ناشناخته است اما شواهد نشان می دهد که عوامل محیطی و ژنتیکی نقش مهمی در گسترش بیماری سرطان دارند. مصرف دخانیات و الکل، استعمال تنباکو، سابقه خانوادگی و ژنتیک، قرار گرفتن در معرض آلودگی های ویروسی، اشعه ماورای بنفش، عادت های بد خوردن و آشامیدن، سوء تغذیه و مشکلات کمبود مواد غذایی و کمبود ویتامین، غذاهای پرچرب و ادویه برای افراد چاق، غذاهای آماده، کنسروها، سوسیس، کالباس، کار با مواد شیمیایی و قرار گرفتن در معرض آلاینده‌های صنعتی از جمله مواردی هستند که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در ابتلا به سرطان نقش دارند.

شاید نتوان به طور کامل از بروز سرطان پیشگیری کرد اما با انجام یکسری موارد تا حدی می توان از وقوع آن جلوگیری کرد؛ به گفته سازمان بهداشت جهانی، حدود ۳۰ درصد از علت های وقوع سرطان قابل پیشگیری هستند. ورزش و تحرک کافی، خواب و استراحت، رژیم غذایی حاوی فیبر، مصرف مواد آنتی اکسیدان مثل گوجه فرنگی، مرکبات، پیاز، سیر، گل کلم و چای، خنده و آرامش، پوشش مناسب برای جلوگیری از اشعه آفتاب، خودداری از نوشیدن نوشابه و نوشیدنی دارای مواد نگهدارنده، زندگی در مکانی بدون آلودگی و سرو صدا، ترک مواد مخدر و سیگار مواردی هستند که برای پیشگیری سرطان و تومور مفید می باشند. همچنین مصرف یکسری میوه و سبزیجات نیز هم برای پیشگیری و هم برای درمان مفید است که می توانید لیستی از آن ها را در ویدئو زیر مشاهده کنید.

علائم سرطان
نشانه های سرطان
زیاد هستند و تغییر در عملکرد هر یک از بخش ها ممکن از به خاطر سرطان باشد؛ در صورت بروز یکی از نشانه های زیر به پزشک مراجعه کنید:
وجود هر گونه توده سفت سلولی در هر جایی از بدن
خونریزی غیر طبیعی در هر نقطه از بدن و تهوع، سرفه، ادرار و مدفوع خون آلود
وجود زخمی که به آسانی بهبود نمی‌یابد، به خصوص در اطراف زبان ، دهان و لب ها
سوء هاضمه دائمی یا اختلال در بلع بطور مداوم
تغییر رنگ، خارش، بزرگ شدن، درد و خونریزی خال و زگیل
بی اشتهایی و کاهش وزن غیر قابل توجیه
سرفه یا گرفتگی صدا به طور مداوم
پیدایش آشفتگی در اعمال روده‌ها یا مثانه که با درمان عادی بهبودی نیابد.

در این مطلب تفاوت تومور خوش خیم و تومور بدخیم را بررسی کردیم و به این نتیجه رسیدیم که مهم ترین تفاوت این دو نوع تومور، روند رشد سلول ها می باشد. رشد سلول ها تومور خوش خیم در مرحله ای متوقف می شود اما در تومور بدخیم رشد به حدی ادامه می یابد تا بخش هایی از بدن و گاهی کل بدن را تحت تاثیر قرار دهد.
در آخر تفاوت های ذکر شده در متن را جدول زیر مشاهده می کنید.

تومور خوش خیم تومور بدخیم
شکل منظمی دارد و غیر سرطانی است. شکلی بسیار نامنظم داشته و سرطان نام دارد.
تنها در مواردی چون نزدیکی به مراکز حیاتی و حساس بدن ممکن است زندگی بیمار را تهدید کند. در هر قسمتی از بدن می تواند تهدید کننده زندگی بیمار باشد.
به بافت های اطراف منتشر نمی شوند. به بافت های اطراف منتشر می شوند.
در صورت عمل جراحی و خارج کردن تومور به ندرت عود می کند. اغلب با جراحی خارج می شوند ، اما احتمال عود کردن آن وجود دارد.
به سایر نقاط بدن متاستاز (مهاجرت) نمی کنند. این توانایی را دارد که به سایر بخش های بدن مهاجرت (متاستاز) کند.
تهاجم به اطراف ندارند. سلول تشکیل دهنده از منشا فاصله می گیرند و مهاجم و مخرب تر هستند.
دارای سلول های نسبتا طبیعی که شباهت بیشتری به سلولهای اولیه و والد دارند. دارای سلول های غیرطبیعی و بی شباهت به سلول والد یا پایه
اغلب با یک جراحی قابل درمان هستند. در مراحل اولیه رشد درمان راحت تری دارند اما در مراحل بالاتر درمان مشکل و گاهی غیر ممکن است.
برخی از آن ها تمایل به بدخیم شدن دارند مثل پولیپ روده. تومور بدخیم می تواند به خوش خیم تبدیل شود.
رشد کندی دارد. خیلی سریع تکثیر می شود.

آرزوی سلامتی و تندرستی برای همه دوستان خوبم دارم و منتظر نظرات ارزشمند شما هستم…

 

>

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.