سلام دوستان

بیشتر افرادی که درگیر یک مسئله حقوقی و کیفری هستند برای تسریع در انجام امور، به سرانجام رسیدن درست و اصولی پرونده خود به یک وکیل دادگستری مراجعه می کنند. اما مسئله مهم این است که ابتدا باید از پایه وکیل و حوزه اختیارات او اطلاع کافی داشت، چون انتخاب وکیل بدون در نظر گرفتن این مورد ممکن است روند پرونده را تحت تاثیر قرار هد. برای آن که بتوانید بهترین وکیل را با توجه به پرونده خود انتخاب کنید بهتر است با مفهوم وکالت، معیارهای یک وکیل خوب و تفاوت وکیل پایه یک دادگستری و وکیل پایه دو آشنا باشید. در ادامه توضیحاتی راجع به این موضوعات ارائه خواهیم داد.

وکیل واژه ای عربی و به معنای کسی است که کاری به وی واگذار شده است؛ این لغت و مشتقات آن در قرآن هم به کار رفته است که کلمه توکل کردن به خدا به معنی خدا را وکیل گرفتن، یکی از این مشتقات می باشد.
وکالت قرارداد و عقدی است مانند دیگر قراردادها که در صورت داشتن شرایطی چون رضایت و توافق هر دو طرف معامله، داشتن اهلیت لازم موکل برای انعقاد عقد، داشتن پرونده وکالت، معین بودن موضوع مورد معامله و مشروعیت جهت معامله، قابل اجرا و صحیح می باشد. به موجب این قرارداد یکی از طرفین، دیگری را برای انجام امری نایب خود می کند که به شخص نیابت دهنده موکل و به شخص نایب وکیل می گویند. پیگیری دعاوی در دادگستری و امور حقوقی اعمالی هستند که قابلیت نیابت و وکالت دادن را دارند مانند تنظیم معاملات و قراردادهای تجاری نظیر خرید و فروش و اجاره، صدور و قبول اسناد تجاری نظیر چک، سفته و برات، انعقاد نکاح و طلاق، اداره‌ی اموال موکل و نیز طرح و پیگیری تمامی دعاوی حقوقی و کیفری در دادگاه یا اصطلاحا وکیل در محاکمه بودن اما در مقابل برخی از امور قابل نیابت پذیری نیستند و قائم به شخص موکل هستند که شهادت، اقرار، لعان و تمکین از آن جمله می باشند و انعقاد وکالت در مورد آن‌ها باطل است.

وکلای دادگستری تنها می توانند از جانب اشخاص حقوقی یا حقیقی در مراجع قضایی اعلام وکالت کنند  و محدوده اختیارات وکیل و موضوع وکالت توسط موکل و در وکالتنامه مشخص می شود که اعمال خارج از حدود اذن قابل قبول نیستند. وکیل دادگستری در زمینه ی امور حقوقی و مشاوره، تنظیم دادخواست، ارسال لایحه و دفاعیه در رابطه با موضوع حقوقی موکل خود فعالیت می کند.
وکالت دادگستری عبارت است از نیابت و نمایندگی امور حقوقی از سوی اشخاص حقیقی یا حقوقی در مراجع قضایی در محدوده امور محوله برای مطالبه و دفاع از حقوق موکل توسط کسانی که پروانه وکالت از مراجع ذی صلاح دارند.

وجود وکیل لازمه هر پرونده ای است و امروزه استفاده از وکیل تبدیل به یک فرهنگ شده است.
وکیل با استفاده از فنون دفاع و شواهد به دست آمده سعی می کند قاضی را متقاعد کند و دیدگاه او به پرونده با دیدگاه قاضی متفاوت است. وکیل تعهد به وسیله دارد و نه تعهد به نتیجه، یعنی متعهد نیست که حتما موکل در دعوا پیروز شود بلکه متعهد است جریان منطقی دعوا را مطابق با مصلحت موکل خویش دنبال کند.

تفاوت وکیل پایه یک و دو

معیارهای انتخاب وکیل
۱- مسئولیت پذیر باشد و در انجام تعهداتی که داده است نهایت دقت، سعی وتلاش خود را به کار گیرد.
۲- عدالت و انصاف را همواره سرلوحه کار خود قرار دهد.
۳- در کار خود تجربه و مهارت فن بیان را داشته باشد زیرا تخصص و مهارت در گفتار و بیان از ویژگی های وکیل خوب است.
۴- تسلط به قوانین عام و قوانین خاص و قوانین جدید
۵- صبر و حوصله جهت پیدا کردن راهکارهای پرونده و پیگیری پرونده
۶- داشتن روحیه حق طلبی و عدل و داد و عدالت خواهی
۷- درستی و راستی با موکل و امانت داری

اجرت وکیل یا حق الوکاله تابع قرارداد میان وکیل و موکل است و هرچند تعرفه هایی در خصوص حق الوکاله تصویب شده است اما سقفی برای آن وجود ندارد.
وکلای دادگستری می توانند از حقوق موکل خود در دادگاه های سراسر کشور دفاع کنند اما تنها در شهری که پروانه آن را دارند اجازه دارند دفتر وکالت دایر کنند.

فارغ التحصیلان رشته حقوق برای تحقق رویای وکالت باید در آزمون وکالت که توسط کانون وکلای دادگستری و مرکز امور مشاوران قوه قضاییه (معروف به وکلای ماده ۱۸۷) برگزار می گردد، قبول شوند. کانون وکلای دادگستری و مرکز امور مشاوران قوه قضائیه هر دو مرجعی رسمی و معتبر هستند، هرچند کانون وکلا قدمت بیشتری دارد اما وکلای این دو مرجع از لحاظ صلاحیت تفاوتی با هم ندارند. ترتیب کار برای رسیدن به عنوان وکیل پایه یک کمی متفاوت است؛ افرادی که آزمون وکالت کانون وکلای دادگستری را قبول می شوند ابتدا کارآموز وکالت و سپس وکیل پایه یک دادگستری می شوند اما قبول شدگان آزمون مرکز امور مشاوران ابتدا کارآموز سپس وکیل پایه دو و در نهایت وکیل پایه یک می شوند. نحوه گزینش کانون وکلا سخت تر از مرکز امور مشاوران است، اما کارآموزان هر دو مرجع پس از اتمام دوره کارآموزی در صورت قبولی در آزمون اختبار، پروانه وکالت خود را دریافت می کنند که وکلای مرکز مشاوران پس از گذشت دو سال از دریافت پروانه پایه دو، در صورت قبولی در آزمون دیگری پروانه وکالت پایه یک را بدست می آورند.
مستقل بودن وکیل به شکلی که بتواند بدون ترس از بیکار شدن و ابطال پروانه در هر پرونده ای به خصوص پرونده سیاسی و جنایی از موکل خود دفاع کند، اصل بسیار مهمی است که این حق در ایران برای کانون وکلای دادگستری وجود دارد و تا حدودی دارای استقلال از دولت و حاکمیت می باشند.

هر وکیلی که مجوز و پروانه رسمی وکالت را از مراجع ذیصلاح کسب کرده باشد می تواند در تمامی دعاوی حقوقی و کیفری اعم از معاملات، چک، ارث، وصیت، خانواده و … وکالت کند و اینکه وکلا در دسته بندی های کوچک تر و تخصصی تر (وکیل کیفری، وکیل حقوقی، وکیل چک، وکیل خانواده، وکیل طلاق، وکیل انحصار وراثت، وکیل ملکی، وکیل قراردادها و …) فعالیت می کنند بدین معنا نیست که فقط در یکی از موضوعات می تواند وکالت کنند یا پروانه آنان با هم فرق دارد، بلکه به دلیل پیچیدگی‌های روزافزون انواع دعاوی در کشور به صورت تخصصی کار می کنند. هرچند در حدود اختیارات و جواز وکالت بین وکیل پایه یک و دو تفاوت هایی وجود دارد.

تا این قسمت از متن در رابطه با مفهوم وکیل و معیارهای انتخاب آن، وکالت، نحوه دریافت پروانه و مراجع صدور جواز، نکاتی را آموختید، در ادامه به تفاوت وکیل پایه یک و دو خواهیم پرداخت.

پروانه های وکالت دارای عناوین پایه یک یا پایه دو هستند که هرچند در ظاهر با هم تفاوتی ندارند اما در برخی موارد با هم متفاوت هستند. در جدول زیر چند نمونه از آن را مشاهده می کنید.

وکیل پایه یک دادگستری وکیل پایه دو دادگستری
متقاضیانی که آزمون کانون وکلای دادگستری قبول می شوند می توانند در دوره کارآموزی خود تحت نظر وکیل سرپرست در زمینه پرونده قضایی اعلان و قبول وکالت کنند. متقاضیانی که آزمون حقوقی مرکز مشاوران قوه ی قضاییه قبول می شوند حق اعلان و قبول وکالت در دعاوی را در طول مدت کارآموزی ندارند.
مرجع اعطای پروانه ی وکالت پایه یک، کانون وکلای دادگستری است. مرجع اعطای پروانه ی وکالت پایه دو، مرکز مشاوران قوه ی قضاییه است
وکیل پایه یک دادگستری زیر نظر کانون وکلای دادگستری فعالیت می کنند. وکلای پایه دو دادگستری تحت نظر مرکز مشاوران قوه ی قضاییه فعالیت می کنند.
وکلای پایه یک دادگستری در حق اعلان و قبول وکالت هیچ محدودیتی ندارند. وکیل پایه دو به مدت دو سال برای شرکت در محاکم کیفری و حقوقی محدودیت هایی دارد.

وکیل پایه یک دادگستری
کانون وکلای دادگستری مرجعی است که حق صدور پروانه وکالت دارد و بیش از یک صد سال سابقه تاسیس دارد، این مجمع از سال ۱۳۳۱ از نهادهای مستقل از حکومت به شمار می آید. کانون وکلا از زمان تاسیس خود با برگزاری آزمون در استان های دارای کانون وکلا از میان دانش آموختگان قضایی برای برترین افراد پروانه وکالت صادر می کند. دکتر محمد مصدق، سیدهاشم وکیل و محمدعلی دادخواه اولین اعضای این کانون هستند و دکتر ناصر کاتوزیان، دکتر عبدالله شمس و دکتر رضا نوربهاء از اعضای متاخر این کانون می باشند.

پس از قبولی در این آزمون ابتدا داوطلبان دوره کارآموزی خود را به مدت ۱۸ ماه و زیر نظر وکیل سرپرست طی می کنند، کارآموزان در این مدت می توانند به دفاع از حقوق موکل خود بپردازند. سپس بعد از تکمیل این دوره در صورت قبولی در آزمونی دیگر و تأیید صلاحیت علمی و گزینش‌های مربوطه می توانند پروانه وکالت پایه یک خود را کسب کنند. وکیل پایه یک دادگستری زمینه کاری گسترده ای دارد و می تواند در تمامی محاکمه ها از جمله محاکم حقوقی و کیفری شرکت کند، همچنین می تواند در کلیه دعاوی و کلیه مراجع قضایی و دادگستری مداخله کند و هیچ گونه محدودیت و ممنوعیت قانونی وجود ندارد.

از وظایف وکیل پایه یک می توان به مشاوره به موکلان، قبول وکالت آن ها در دادگاه های کیفری یا مدنی، تحقیق و تهیه موارد مورد نیاز پرونده اشاره کرد. البته وکلا از لحاظ قانونی نمی توانند هر پیشنهادی را قبول کنند و باید با توجه به یکسری معیارها که هر کدام به نوع تشخیص و نگرش وکیل بستگی دارد، پرونده ای را قبول کنند.

حدود اختیارات وکیل پایه یک و دو

وکیل پایه دو دادگستری
قوه قضاییه مرجع دیگری است که بر اساس قانون و با برگزاری آزمون اختصاصی از بین لیسانس‌های حقوق قضایی و فقه وحقوق اقدام به استخدام وکلا و کارشناسان می کند و حق صدور پروانه وکالت را نیز دارد. این داوطلبان پس از قبولی در آزمون و طی مراحل اداری و آموزش های علمی وعملی پروانه کارآموزی خود را دریافت می کنند. این افراد در دوره کارآموزی حق قبول پرونده و یا دخالت در امر قضا را ندارند. پس از دوره کارآموزی که اغلب ۶ ماه طول می کشد پروانه وکالت پایه دو برای این افراد صادر می شود و اگر فرد بتواند طی ارزیابی های انجام شده از لحاظ علمی و عملکردی رتبه خوبی کسب کند، با تایید مرکز امور مشاوران حقوقی و وکلای قوه قضاییه پس از دو سال پروانه پایه یک را دریافت می کند.
وکیل پایه دو دادگستری محدوده کاری کمتری به نسبت وکیل پایه یک و کارآموز وکالت دارد و مانند پایه یک اجازه ندارد در تمامی موضوعات حقوقی به معنای عام خود، امور وکالتی انجام دهد.

محدوده کاری وکیل پایه دو که در واقع همان تفاوت وکیل پایه یک و دو نیز هست، بدین ترتیب می باشد:
وکلای پایه دو تنها حق شرکت در پرونده های کیفری که به جرایم تعزیری چون حبس کمتر از ده سال، شلاق و جزای نقدی می پردازد، را دارند. همچنین پرونده‌های حقوقی زیر ۵۰ میلیون تومان و محاکمه های غیر مالی به جز اصل نکاح و طلاق و اثبات نسب و نفی نسب را نیز می توانند قبول کنند. این وکلا نمی‌توانند در دیوان عدالت اداری وکالت بپذیرند.

بین صاحبان پرونده قرار گرفتن اصطلاح پایه یک پس از نام یک وکیل نوعی اطمینان خاطر است، درست است که اخذ پروانه پایه یک به نوعی اعتبار و پشتوانه سوابق کاری وکلا به حساب می آید اما گاهی تجربه یک وکیل مجرب با ارزش تر از داشتن مدرک پایه یک می باشد و نمی توان با قطعیت گفت وکیل پایه یک بهتر از وکیل پایه دو می باشد.

امیدوارم این مطلب مورد توجه شما دوستان قرار گرفته باشد.

آیا تاکنون یک وکیل شما را در روند پرونده ای همراهی کرده است؟ به نظر شما کدام وکیل بهتر است؟

>

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.