سلام دوستان عزیز

کاکتوس از واژه ای یونانی به معنای گیاه خاردار و یا سوزش دار گرفته شده است و  گیاهی از تیره کاکتوسیان (Cactaceae) و راسته میخک سانان است که اغلب خاردار و گوشتی می باشد؛ تنوع زیاد این گیاه در رنگ، اندازه و شکل سبب شده است که افراد با سلیقه های مختلف طرفدار آن باشند. این گیاه متعلق به آمریکا است و امروزه در بسیاری از مناطق گرم و خشک دنیا وجود دارد و به سه زیر خانواده پرسکیه Pereskia ، اوپنسیه Opuntia و سرئه Cerea  تقسیم می‌شود.

کاکتوس گیاهی مقاوم، زیبا و کم توقع است که به مراقبت های زیادی نیاز ندارد؛ این گیاه یکی از محبوب ترین و متنوع ترین گیاهان آپارتمانی است که باعث طراوت و سر سبزی محل زندگی شما می شود. این گیاه هرگز خشک نمی شود و در صورت نبود نور و آب، زرد و بی رنگ می شود. نگهداری کاکتوس آسان است و به راحتی رشد می کند، به همین دلیل پرورش کاکتوس برای افراد مبتدی مناسب است.

میوه کاکتوس نیز در خیلی از کشورها طرفداران زیادی دارد؛ کشور مراکش بزرگ ترین صادر کننده میوه کاکتوس می باشد. تکثیر کاکتوس به روش های قلمه، کاشتن بذر، پاجوش و پیوند زدن انجام می شود که روش قلمه زدن کاکتوس رایج ترین نوع آن است و در فصل بهار و تابستان باید تکثیر شود. اگر موقع خرید کاکتوس گل روی آن قرار داشت، دقت کنید گل ها طبیعی باشند چون برخی فروشندگان گل مصنوعی روی آن قرار می دهند.

گل های کاکتوس در رنگ های گوناگونی چون ارغوانی، زرد طلایی ، زرد مایل به سبز، قرمز، صورتی، آبی و .. در بهار و تابستان و حتی گاهی در ﭘاییز و زمستان شکوفا می شوند. وجود گلی لطیف و زیبا بر روی گیاهی خشن و تیغ دار، بسیار جذاب است و به همین دلیل مهم ترین دغدغه طرفداران این گیاه به گل نشاندن آن است. یکی از سوالاتی که بیشتر خریداران نیز مطرح می کنند این است که آیا کاکتوس هم گل می دهد یا گل های روی این گیاه مصنوعی است و این که کدام نوع کاکتوس ها گل می دهند؟
در جواب این سوال باید گفت، تمامی انواع کاکتوس ها همانند سایر درختان و گیاهان، گل می دهند چون از جمله گیاهان گل‌دار هستند؛ اما باید به سن بلوغ برسند و توان گلدهی داشته باشند. علاوه بر سن بلوغ یکسری موارد نیز هستند که باید مهیا شوند و گلدهی کاکتوس تابع شرایطی می باشد. در ادامه به بررسی شرایطی که با فراهم کردن آن کاکتوس گل می دهد، خواهیم پرداخت.

در این ویدئو می توانید عکس کاکتوس هایی که گل می دهند را مشاهده کنید.

خواب زمستانی
یکی دیگر از عوامل که سبب گلدهی می شود، به خواب رفتن گیاه و طی دوران خفتگی می باشد. اغلب کاکتوس ها به خاطر به هم خوردن سیستم فصلی و زندگی در دمای بالا به صورت مداوم، به خوبی رشد نمی کنند و گل نمی دهند. این گیاه به یک شوک دمایی نیاز دارد و باید حس کند که زمستان آمده است؛ به همین دلیل در فصل زمستان که فصل استراحت است، گیاه به مدت ۱ تا ۳ ماه در دمای ۵ تا ۱۲ درجه سانتیگراد و در محیطی سرد (با توجه به گونه گیاه دمای مورد نظر فرق دارد) که نور کمتری نیز دارد، نگهداری می شود. گیاهی که به خواب می رود به آب کمی نیاز دارد؛ آبیاری یک بار در ماه برای آنکه گیاه از بین نرود کفایت می کند. در این مدت گیاه رنگ پریده و چروک می شود و برگ های آن زرد می شود که این کاملا طبیعی است و با شروع فصل رشد مجددا تازه می شود.

کود دهی
گیاهانی که با وجود داشتن تمام شرایط گل نمی دهند به احتمال زیاد مواد غذایی کافی ندارند که بهتر است از کودهایی با ازت پایین و پتاس و فسفر بالا به میزان یکبار در ماه و در فصل رویش استفاده کرد. کودهای نیتراته خوب نیستند چون جلوی گلدهی کاکتوس را می گیرند و مقاومت آن را نسبت به بیماری کاهش می دهند. کود ورمی کمپوست و کود گوسفندی پوسیده بهترین کود برای گیاه کاکتوس می باشند و در صورت استفاده از کودهای گیاهان آپارتمانی، نصف میزان درج شده در بروشور را پای گلدان بریزید .

خاک مناسب
کاکتوس برای رشد، سلامتی و گلدهی به خاک غنی با زهکشی مناسب نیاز دارد؛ ترکیب این خاک باید به گونه ای باشد که سریع خشک شود و آب را در خود نگه ندارد تا گیاه نفس بکشد. همچنین وجود منفذ در خاک بسیار مهم است و به همین دلیل ماسه در ترکیب خاک نقش مهمی دارد. البته کاکتوس در خاک هایی با ترکیبات مختلف همچون سنگلاخی، رسی، ماسه ای و…امکان رشد دارد اما ترکیب ۷۰ درصد ماسه بدون خاک، ۱۵ درصد پیت ماس و ۱۵ درصد ورمی کمپوست یا ۲ قسمت خاک باغچه و یک قسمت ماسه درشت و یا نصف مشت کود حیوانی، نصف مشت خاک برگ (برگ پوسیده شده درختان) و دو مشت ماسه می تواند ترکیب مناسبی برای این گیاه باشد. خشک بودن خاک بهترین زمان برای آبیاری گیاه است و استفاده از سنگریزه بر روی سطح گلدان رطوبت را نگه می دارد. مراقب خاک های آلوده باشید که گیاه را به بیماری قارچی مبتلا می کنند و باعث کاهش قدرت گیاه می شوند.

سن گیاه
اگر می خواهید کاکتوسی در آپارتمان داشته باشید که گل دهد باید هنگام خرید به سن گیاه توجه کنید، زیرا یکی از مهم ترین عوامل گلدهی بلوغ گیاه است، یعنی گیاه قابلیت گلدهی داشته باشد. سن بلوغ در انواع کاکتوس متفاوت است و برخی از آنها مانند گونه مامیلاریا حد ود ۲ تا ۳ سالگی و گونه سفالوسرئوس یا همان اولد من یا کاکتوس پیرمرد حدود ۵۰ تا ۶۰ سالگی گل می دهند. گیاهان نیز مانند انسان ها دو نوع بلوغ دارند؛ بلوغ فیزیولوژی (تولید تمامی هورمون ها) و بلوغ رویشی (افزایش سایز گیاه به حدی که گل بدهد) که اغلب کاکتوس ها به خاطر نداشتن فصل خواب دیرتر رشد می کنند و بلوغ رویشی گیاه به مراقبت شما بستگی دارد.

نور
کاکتوس در فصل رشد به قرار گرفتن در نور فراوان برای مدت ۳ الی ۴ ساعت در روز نیاز دارد؛ کمبود نور باعث می شود گیاه به خوبی رشد نکند، باریک و کشیده شود و در فصل بهار و تابستان گل ندهد یا گلدهی آن کم شود، همچنین نور کم باعث می شود کاکتوس خار نداشته باشد. هرچند این گیاه عاشق نور است اما نور شدید آفتاب به آن آسیب وارد می کند که بهتر است فیلتر شود؛ به عنوان مثال در تابستان و زمانی که هوا خیلی گرم است، آن را داخل اتاق و پشت پنجره جنوبی قرار دهید.
مدت زمانی که گیاه باید در معرض نور قرار بگیرد با توجه به نوع و سن گیاه متفاوت می باشد اما اگر قطر گیاه در طول ساقه ثابت باشد به این معناست که نور کافی دریافت می کند، همچنین در کاکتوس های اچینو ثابت ماندن گردی گیاه به معنای نور کافی می باشد. البته در صورت نبود نور طبیعی می توانید از نور مصنوعی نیز برای رشد گیاه استفاده کنید و این نکته را مدنظر داشته باشید که کاکتوس در فصل زمستان به نور کمی نیاز دارد.

قرار دادن کاکتوس زیر نور لامپ

آبیاری گیاه
کاکتوس به مناطق بیابانی و خشک تعلق دارد و ریشه آن به جذب کمترین میزان رطوبت خاک عادت دارد؛ این گیاه مانند سایر گیاهان آپارتمانی به آب فراوان احتیاج ندارد. آب فراوان تعادل هورمونی گیاه را به هم می زند، پوسیدگی ساقه و ریشه را به دنبال دارد، باعث رشد قارچ و بیماری گیاه می شود، گیاه را از فاز زایشی به رویشی سوق می دهد، توانایی گلدهی گیاه را از او می گیرد و باعث مرگ گیاه می شود. در مجموع آبیاری زیاد خطرناک تر از آبیاری کم است چون در صورت آبیاری کم تنها رشد ایده آل و مطلوب گیاه به هم می ریزد.
کاکتوس در فصل استراحت به آب و نور کمی نیاز دارد و از فصل پاییز کم کم میزان آب گیاه باید کم شود و هر ماه به مقدار کمی آب نیاز دارد. این گیاه در فصل رشد بیشتر از دوران استراحت به آب نیاز دارد، آبیاری منظم و هر هفته یکبار برنامه خوبی است اما با توجه به نوع و سایز گلدان، دمای محیط و آب و هوا، نوع خاک، فصلی که در آن هستید و محل کاشت، برنامه آبیاری تغییر می کند. به عنوان مثال گلدان پلاستیکی و سرامیکی چون آب را نگه می دارند، آب کمتری می خواهند و گلدان بزرگ رطوبت را بیشتر نگه می دارد.
بهترین زمان آبیاری وقتی است که سطح خاک کاملا خشک شده باشد و بهتر است آب را به صورت افشانه ای بر روی گیاه نریزید چون ضربه وارده ممکن است به گیاه آسیب وارد کند. کاکتوس مخالف آب نیست و حتی آبیاری صحیح سبب افزایش رشد او می شود، آب مصرفی باید دمایی در حد دمای خاک داشته باشد و pH آن خنثی یا نزدیک به آن باشد.

انتخاب گلدان
هنگام خرید گلدان برای کاکتوس باید به جنس و اندازه آن دقت کنید؛ گلدان های سفالی به خاطر منافذی که برای تبادل هوا دارند بر گلدان فلزی، پلاستیکی و لعاب دار برتری دارند. اندازه گلدان نیز با میزان کود و آب مورد نیاز رابطه مستقیم دارد. گلدان بزرگ برای گیاه کوچک مناسب نیست چون این گلدان ها رطوبت را مدت بیشتری در خود نگه می دارند و ریشه گیاه زودتر می پوسد؛ در گلدان کوچک نیز ریشه گیاه به هم پیچ می خورد و رشد آن متوقف می شود.
گلدان انتخابی باید سوراخ هایی برای خروج آب اضافه داشته باشد تا از پوسیدگی و خفگی ریشه جلوگیری کند. برای خرید گلدان به نوع کاکتوس خود توجه کنید؛ برای کاکتوس عمودی، بهتر است ظرف عمیق تر باشد و برای کاکتوس گرد، گلدانی که ۵ سانتیمتر عریض تر از گیاه است مناسب است.
تعویض گلدان بهتر است در فصل بهار انجام شود که گیاه انرژی بیشتری دارد و با شکستن گلدان گیاه را خارج کنید تا ریشه آسیب نبیند. این عمل باید موقع نیاز انجام شود چون تعویض گلدان بیش از اندازه باعث آسیب ریشه می شود؛ گاهی کاکتوس برای ۵ تا ۱۰ سال می تواند در یک گلدان بماند. دوری از آفتاب مستقیم و آبیاری کمتر از مراقبت های پس از تعویض گلدان می باشند.

اگر دوست دارید بیشتر با انواع گلدان و تفاوت آن ها آشنا شوید، مطلب “بهترین گلدان کدام است؟” را مطالعه بفرمایید.

حال که با شرایط نگهداری کاکتوس در منزل و روش های گلدهی کاکتوس آشنا شدید، به معرفی ۵ گونه از انواع کاکتوس خانگی خواهیم پرداخت. البته همانطور که قبلا هم ذکر شد تنوع این گیاه زیاد است و نزدیک به ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ نوع ککتوس وجود دارد که معرفی تمام آن ها بسیار زمانبر می باشد.

۱- اچینو گروزنی

نام علمی: Echinocactus grusoni
نام های دیگر: توپ طلایی-خمره طلایی- صندلی مادر زن-بالش مادر زن
شکل ظاهری و رنگ گل: گیاهی کروی شکل با تنه سبز کم رنگ که تیغ های خزدار سفید رنگ زیادی دارد. این گیاه ۹۰ تا ۱۸۲ سانتی متر طول و ۴۰ تا ۸۰ سانتی متر قطر دارد و بسیار کند رشد می کند. رنگ گل های آن از زردکم رنگ تا زرد طلایی و گاه صورتی متفاوت است.
سن گلدهی: بعد از ۲۵ سالگی
زیستگاه: مکزیک مرکزی
توضیحات: این گیاه برای تولید تیغه هایی سخت و محکم به نور شدید نیاز دارد و پرورش آن در ایران آسان است. گل های اچینو گرزانی در روز باز می شوند و به شکل حلقه بالای گیاه در می آیند. این گیاه در صحرا برای محافظت از خود در برابر آفتاب به سمت جنوب و جنوب غربی متمایل می شود، به همین دلیل آن را قطب نمای طبیعی صحرانوردی نیز می نامند.

۲- مامیلاریا

نام علمی: Mammillaria
نام های دیگر: کاکتوس‌ توپی، کپه‌ای یا بالشتک سوزن
شکل ظاهری و رنگ گل: گیاهی کروی شکل که برخی از واریته های آن پس از رشد به شکل ستونی در می آیند و ساقه آن به ۲۰ سانتیمتر می رسد. گل های آن رنگ های متنوعی چون صورتی، سفید، قرمز و ارغوانی دارند.
سن گلدهی: بعد از ۲ سالگی
زیستگاه: بیشتر آن بومی مکزیک هستند اما بعضی متعلق به جنوب غربی ایالات متحده، کارائیب ، کلمبیا ، ونزوئلا ، گواتمالا و هندوراس می باشند.
توضیحات: مامیلاریا دارای ۲۰۰ گونه شناخته شده است که خارهایی ابریشم مانندی دارد و به آسانی رشد می کند. برخی از گونه های مامیلاریا میوه ای شبیه توت و با طعم توت‌فرنگی دارد.

۳- استت سونیا

نام علمی: Stetsonia coryne
نام های دیگر: خلال دندان
شکل ظاهری و رنگ گل: گیاهی به شکل ستون و درخت مانند که حدود ۱۰ متر رشد می کند و تنه ای بسیار محکم دارد؛ گل های آن سفید و صورتی رنگ هستند.
سن گلدهی: در سن ۲۵ سالگی
زیستگاه: متعلق به بیابان و جنگل های خشک آرژانتین، بولیوی و پاراگوئه
توضیحات: استت سونیا میوه ای کروی، آبدار با گوشتی سفید رنگ دارد و گل های آن به صورت جانبی رشد می کنند. تیغ های این گیاه بسیار تیز و محکم هستند و به رنگ های سفید و سیاه وجود دارند.

۴- جیمنو کالیسیوم کاپیلائنسه

نام علمی: Gymnocalycium capillaense
نام های دیگر:  Gymnocalycium sigelianum، Gymnocalycium sutterianum
شکل ظاهری و رنگ گل: ژیمنوکالیسیم سطحی کروی به رنگ سبز تیره دارد و برآمدگی هایی چند ضلعی با لبه هایی گرد بر روی سطح آن قرار دارند، گلهای جیمنو سفید و صورتی متمایل به قرمز  است.
سن گلدهی: حدود ۲۰ تا ۳۰ سالگی
زیستگاه: شمال آرژانتین، بخشی از اروگوئه، پاراگوئه، جنوب بولیوی و بخشی از برزیل است.
توضیحات: جیمنو کالیسیوم ۷۰ گونه دارد و به کاکتوس چانه نیز معروف است و یگ گیاه زینتی آپارتمانی است که جیمنو کالیسیوم کاپیلائنسه یکی از انواع آن می باشد. این گیاه گونه ای کوچک و ضعیف است که اغلب بین ۴ تا ۱۵ سانتی متر قد دارند و گل هایی بزرگ به طول ۷ ساننتی متر دارد. تیغ های جیمنو کالیسیوم بزرگ، سخت و خمیده به طرف گیاه هستند که رنگ آن ها زرد روشن یا خاکستری است.

۵- کاکتوس انگشتی

نام علمی: Chamaecereus silvestri
نام های دیگر: کمه سرئوس، چاماسرئوس,کاکتوس بادام زمینی، بند انگشتی
شکل ظاهری و رنگ گل: ساقه های این گیاه به اندازه انگشت و به رنگ سبز هستند، این ساقه ها ابتدا به صورت ایستاده و سیخ رشد می کنند اما پس از مدتی آویزان می شوند و گاهی تا ۳۰ سانتی متر طول دارند. گلهای زیبای این گیاه به رنگ نارنجی و قرمز  هستند.
سن گلدهی: حدود یک تا دو سالگی
زیستگاه: آرژانتین
توضیحات: کامئکرئوس ساقه های شلوغ مانندی دارد و نسبت به دیگر کاکتوس ها به آب بیشری نیاز دارد. خارهای آن به شکل شعاعی هستند که خارهای مرکزی آن سفید نقره ای و کم رنگ هستند.

در گالری زیر نیز می توانید عکس چند کاکتوس زیبا را مشاهده کنید.

امیدوارم این مطلب مورد توجه شما دوستان گرامی قرار گرفته باشد و به این نکته نیز دقت کنید که هر چند در تمام طول سال این گیاه به فروش می رسد اما بهترین زمان برای خرید کاکتوس فصل تابستان می باشد.

آیا شما در بین گل های آپارتمانی خود کاکتوس هم دارید؟ لطفا نظرات و تجربیات خود را با ما در میان بگذارید.

>

6 ديدگاه

  1. جناب هیراد سلام-
    تمام سعی ما در این مطلب این بود تا عوامل گلدهی کاکتوس را به طور کامل بیان کنیم که امیدوارم متن را تا انتها مطالعه کرده باشید.
    اما همانطور که قبلا هم ذکر شد سن کاکتوس مهم ترین عامل در گلدهی آن است. اگر نام کاکتوس خود را می گفتید بهتر می توانستم راهنمایی کنم.
    در صورت تمایل از کاکتوس خود عکس بگیرید و از طریق شماره درج شده در بخش تماس با ما (انتهای صفحه) عکس را ارسال کنید.

  2. سلام بر شما دوست گرامی
    ممنون از شما به خاطر اینکه دیدگاه خود را برای ما ارسال کردید. امیدوارم با رعایت نکات ذکر شده شاهد گلدهی تمام کاکتوس های خود باشید و از آن لذت ببرید.

  3. چه جالب من نمیدونستم تمام کاکتوس ها گل میدن
    به اطلاعاتم اضافه شد
    ازت ممنونم🤗🙄😀

  4. سلام – من هم خوشحالم که مطلب ارائه شده باعث افزایش آگاهی شما شده است و امیدوارم شاهد نظرات شما در دیگر مطالب سایت نیز باشم.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.