logo

هرچیزی برای مقایسه

صفحه اصلی » تفریحی » انواع نژاد اسب ایرانی (معرفی ۶ نژاد)

انواع نژاد اسب ایرانی (معرفی ۶ نژاد)

جمعه, ۱۳ مهر ۱۳۹۷ | 4680 بازدید | ۴ دیدگاه | تفریحی

در بین انواع نژاد اسب، نژاد اسب ایرانی از پرطرفدارین نژادهاست که جد بیشتر اسب های اصیل و ممتاز امروزی به شمار می رود و ویژگی های منحصر به فردی دارد. اگر مایلید با انواع نژاد اسب ایرانی و نکات لازم برای خرید اسب آشنا شوید.این مطلب را مطالعه بفرمایید.

سلام دوستان
نژاد اسب ایرانی از بهترین نژاد اسب در جهان و از اصیل ترین نژادهاست. ایران یکی از قدیمی ترین کشورهای دنیا در زمینه پرورش انواع نژاد اسب است و می توان ایران را مهد پرورش انواع نژاد اسب در دنیا نامید. پرورش انواع نژاد اسب در ایران باستان طرفداران زیادی داشته و درباریان به پرورش اسب اصیل علاقه زیادی داشتند. به عنوان مثال کوروش به اسب اهمیت زیادی می داد و به دستور او سالانه ۱۲۰۰۰۰ اسب در ایران پرورش می یافت و سوارکاری مهارتی بود که هر ایرانی طبق قانون باید یاد می گرفت.
ورزش چوگان به عنوان یک ورزش باستانی که از تفریحات اصلی پادشاهان بود و اسب سواری در آن رکن اساسی بود نیز نشان از علاقه دیرین ایرانیان به اسب بود. اشاره مارکوپولو در سفرنامه خود به زیباترین و گران قیمت ترین نژاد های اسب ایرانی، کشف تعدادی آبخوری به قدمت دوهزار سال در استان لرستان و به وجود آمدن اولین قاطر در اثر جفت گیری الاغ نر با مادیان در ایران باستان، نشانه های دیگری از وجود انواع نژاد اسب ایرانی و اهمیت دادن به این حیوان می باشند.
با توجه به اینکه در ایران مناطق مختلف ویژگی های جغرافیایی خاص و متفاوتی وجود دارند، اسب های بومی ایرانی نیز خصوصیات متفاوتی دارند. این اسب ها جثه خیلی درشتی ندارند اما قدرت زیادی دارند و اغلب ایرانیان قدیم از آن ها برای کارهای سخت و مسیر های طولانی استفاده می کردند. اسب اصیل ایرانی از معروف ترین اسب های قدیمی است که ویژگی های خاص و منحصر به فردی دارد و جد بیشتر اسب های اصیل و ممتاز به شمار می رود.

انواع نژاد اسب در جهان

نژادهای مختلف اسب ویژگی های متفاوتی دارند و هر کدام برای انسان به نوعی سودمند هستند. انواع نژاد اسب به صورت طبیعی یا در اثر آمیختگی نژادهای مختلف با هم توسط انسان به وجود آمده اند و اکنون بیش از ۳۰۰ نژاد اسب در جهان وجود دارد که در ادامه با نام برخی از آنها آشنا می شویم.
اسب تروبرد یا هزار خون (اصیل انگلیسی)، اسب هانوورین (اصیل اروپایی)، اسب کوارتر (Quarter)، آپالوسا (اسب سرخپوستی)، فالابلا، اسب شایر (Shire)، اسب آندالوزین (اصیل اسپانیایی)، اسب فریزین (Friesian)، اسب انگلیسی-عرب، پینت (Paint)، بارب (Barb)، اسبچه شتلند(Shetland pony)، اسب جیپسی (Gypsy)، اسب مورگان، اسب آندلسی، اسب مارواری، اسب کاتیاواری، اسب شایر، اسب کلایدسدال، اسب موستانگ، (اسب وحشی آمریکایی)، اسب مینیاتوری و اسب هانوفری
در ویدئو زیر نیز با ۱۰ تا از سریعترین نژاد اسب در جهان آشنا می شویم

انواع نژاد اسب ایرانی

قبل از معرفی انواع نژاد اسب ایرانی بهتر است با اصطلاحات رایج در این حوزه آشنا می شویم:
نریان: به دو دسته تقسیم می شوند؛ اخته (اسب نری که اخته شده است) و سلیمی (اسب نر بالغ دارای نژاد و شرایط عالی که از آن جهت باردار نمودن مادیان استفاده می کنند)
وحشی: اسب آزاد و رها در طبیعت
دسته بندی نژاد اسب ها بر اساس خوی جانور: اسب سرزنده یا پرحرارت (سرعت بالایی دارند)، اسب خونسرد (سرعت کم اما قدرت بدنی بالاتری دارد و از آن برای کارهای سنگین استفاده می کنند؛ اسب بارکشی و اسبچه) و اسب خونگرم که از ترکیب دو نژاد بدست می آیند و برای سواری های با هدف آموزش می بینند (نژاد سرزنده و فعال که سرعت و استقامت خوبی دارد). (بیشتر نژاد اسب ایرانی پر حرارت هستند)
معیار جدا کردن اسب از اسبچه، قد آن ها است؛ در صورتیکه بلندی جدوگاه بیش از ۱/۴۸ باشد اسب به شمار می رود. (جدوگاه یا سر کتف بلندترین نقطه پشت حیوان است و به برآمدگی میان استخوان‌های کتف چهارپایان و دیگر حیوانات گفته می‌شود. برای محاسبه قد حیوان اغلب ز زمین تا جدوگاه را محاسبه می کنند)
اسب اصیل ایرانی (عربی)، اسب قره باغی، اسب ترکمن، اسب دره شوری، اسب طالشی، اسب بختیار، اسب کرد، اسبچه خزر یا کاسپین از بهترین نژاد های اسب ایرانی هستند.

۱- نژاد اصیل ایرانی

اسب اصیل ایرانی بهترین نژاد اسب ایرانی
اسب عربی (Arabian horse)، اسب عرب ایرانی (Persian Arab) یا اصیل ایرانی یکی از اصیل ترین نژادهای اسب ایرانی است که به چابکی و مقاومت شهرت دارد و طبق تاریخ، خاستگاه اصلی آن ایران و مناطق دشتی، کوهستانی یا نیمه کوهستانی بوده و در حال حاضر در سراسر دنیا به نام اسب عرب پراکنده شده است. این اسب که به غلط به نام اسب عرب در دنیا معروف شده است یک نژاد کاملا ایرانی است که ایرانیان سال ها برای اصلاح نژاد آن تلاش کرده اند. ایرانیان قبل از زمان هخامنشیان به پرورش و اصلاح نژاد این اسب مشغول بوده اند و در زمان اشکانیان که سوارکارنی ماهر بودند نیز اصلاح این نژاد اسب ایرانی شدت گرفت و با آنکه ساکن شمال شرق ایران بودند اما آن را به اسب ترکمن ترجیح دادند. اسب ایرانی از غرب ایران به بین النهرین و سپس عربستان برده شد و با توجه به نبود اسب در صحاری عربستان و مصر به ارزش و مقام بالایی دست یافت. در جنگ های صلیبی اروپاییان با این اسب آشنا شدند و پای اسب اصیل ایرانی به اروپا باز شد.
این نژاد اسب ایرانی دارای تیره های متعددی چون کهیلان، همدانی، عبیان، سگلاوی و حدبان می باشد و بسیار باهوش، شجاع، خون گرم، زیبا، نجیب، دلاور و مهربان است و با شرایط اقلیمی گوناگون سازگار است. این اسب بیشتر در استان هاى خوزستان، لرستان، ایلام، تهران،کرمان، اصفهان، یزد، خراسان و فارس نگهداری می شوند و دارای رنگ های گوناگونی هستند اما ابلق نیستند و رنگ مشکی نیز کمتر بین آنها دیده می شود.
اسب اصیل ایرانی بهترین نژاد اسب در ایران است که طبق کشف های باستان شناسی به ۴۵۰۰ سال قبل بازمی گردد و از قدیمی ترین نژادهای اسب در جهان است. این اسب به خاطر انضباط و فرمانبرداری که دارد از نژادهای محبوب در مسابقات اسب دوانی است

مشخصات ظاهری نژاد عرب ایرانی

نام اسب اسب عرب ایرانی.
ویژگی بارز سینه عریض و عضلانی، چشم های زیبا و بالا نگه داشتن دم حتی در حال حرکت
قد بین ۱٫۴۵ تا ۱٫۵۵ متر
وزن بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ کیلوگرم
رنگ غالب خاکستری یا سمند
موارد استفاده پرش و سرعت و شرکت در مسابقات زیبایی، کورس، درساژ و استقامت

اسب عرب دارای فیزیک و ساختار بدنی متفاوتی است؛ نژادهای حاصل از اسب اصیل ایرانی قدرت، سرعت و جثه بهتری دارند اما نجابت، مقاومت و سازگاری اسب اصیل ایرانی بی همتاست. خصوصیات اندام شناسی یک اسب در سه قسمت سر، بدن، یال و دم و اندام حرکتی مورد بررسی قرار می گیرد که در ادامه با خصوصیات اسب عرب ایرانی بیشتر آشنا می شویم.
مشخصات سر
سر کوچک و برجسته، گردن بلند و کمانی با اتصال قوی به سر (سر به طرز خاصی به گردن وصل شده که می تواند آزادانه در همه جهات حرکت کند)، پیشانی معمولا عریض و صاف یا کمی برجسته، پوست نازک، گوش های کوچک که از اسب ترکمن هم کوچکتر است، چشمانی درشت و گرد که اغلب حدقه برجسته هستند (برجستگی حدقه در چشمان این اسب از ویژگی های شاخص آن است)، انتهای بینی برجسته و منحزین کاملاً گشاد و ناصاف، گونه هایی گرد، لبهایی باریک و متناسب و فاصله زیاد بین دو فک تحتانی دارد. در مجموع فرم سر اسب مثلثی شکل است و در قسمت پیشانی و حد فاصل چشم ها برجستگی سپر مانندی به نام جبه وجود دارد، قوسی در ناحیه گردن اسب وجود دارد که به سر فرمی قوس شکل یا قویی شکل (اصطلاحا Mitbah ) می دهد.
مشخصات بدن، یال و دم
جدوگاه: در این اسب به خاطر اتصال قوی گردنی- سینه ای ارتفاع جدوگاه با گردن یکی شده و جدوگاه مشخصب در اسب به چشم نمی خورد.
کمر: زینگاه اسب اصیل ایرانی از سطح جدوگاه و کپل اندکی پایین تر است که این افتادگی کمر متناسب با بدن و خوش فرم است
کپل: کپل گرد، کاملا برجسته و بسیار خوش فرم
سینه: این قسمت در عرض و طول عمق متناسبی دارد و به خاطر عرض زیاد و متناسب آن با ناحیه شکم پیوسته به نظر می آید. عمق سینه به همراه منخزین گشاد و فاصله زیاد دو فک تحتانی شرایط تنفسی خوبی را برای اسب فراهم کرده اند.
شکم: مدور و استوانه ای که در امتداد سینه قرار دارد.
یال و دم: یال و دم بلند و پرپشت با موهای ابریشم مانند این اسب سبب سبب زیبایی و جلوه آن شده است و از ویژگی های بارز این نژاد ایرانی می باشد.
اندام های حرکتی
سم سخت، بزرگ و گرد و دست و پاهای عضلانی که قطر متناسب و قوی دارند. برخلاف دیگر نژادها که ۱۸ دنده، ۶ مهره کمری و ۱۸ مهره دمی دارند، اسب اصیل ایرانی ۱۷ دنده، ۵ مهره کمری و ۱۶ مهره دمی دارد که این اختلاف سبب تحرک زیاد حیوان است.

۲- اسب ترکمن

اسب ترکمن (Torkaman Horse) یکی دیگر از نژاد اسب ایرانی است که مانند اسب عرب تیره های متعددی دارد؛ آخال تکه، یموت، چرگلانی و چنارانی نژادهای اسب ترکمن می باشند. این اسب به ترکمن صحرا تعلق دارد و حرکت روان و یکنواخت، سریع و چهار نعل، قابل تطبیق با دمای متغیر، مقاوم به راهپیمایی طولانی و شرایط نامساعد محیطی، استقامت، چابکی، مطیع، خونگرم و شجاع بودن از خصوصیات آن می باشند. این اسب مقاوم در مسافت های طولانی پرنفس است و بهترین نژاد اسب سوارکاری در دنیا نیز به شمار می رود، حرکات سنگین ورزشی را تحمل می کند و توانایی زیادی در پرش از مانع دارد و برای امور مختلف چون مسابقه، ورزش، جنگ، مسافرت و حتی امور کشاورزی مناسب می باشد.
اسب ترکمن زیباترین و گرانترین اسب ایران و جهان است که ظاهری متفاوت و جذاب دارد و موهای بدنش تاحدی براق است و در منطقه شمال شرق ایران، حاشیه شرقی دریاچه، ترکمنستان و جنوب قزاقستان یافت می شود. بدون شک می توان این نژاد را قدیمی ترین نژاد اسب ایرانی نامید؛ کهن ترین اثر بجا مانده از آن تصویری در یکی از غارهای ایران است که به ۵ هزار سال قبل تعلق دارد و به عنوان نشان انجمن ملی اسب ایران ثبت شده است. این اسب جزء ۷ حلقه اجداد اسب در دنیا می باشد و یکی از بالاترین زنجیره ها در اصلاح نژاد و پدر بزرگ بسیاری از نژادهای معروف ورزشی در دنیا و دارای خون اصلاح کننده ی بسیار قوی است.
نژاد آخال تکه (Akhal-Teke) به روستای به نام آخال واقع در جنوب ترکمنستان تعلق دارد و به اسب طلایی هم معروف است، این نژاد به سرعت، استقامت و هوش شهرت دارد و اسب ورزشی، مسابقه ای و سوارکاری است. این اسب از بیماریهای ژنتیکی مختلفی رنج می برد که این موضوع تنها عیب این نژاد می باشد. اغلب آخال تکه ها روی سر تاسر کمر خود یک خط طولی ممتد دارند که نشانگر قدمت آنهاست و اگر رنگ بدن اسب مشکی یا طلایی یکدست باشد نشان خالص بود نژاد آن است. مانند دیگر نژادها، تعداد اسب خالص این نژاد نیز کاهش یافته؛ عدم برگزاری کورس ترکمنی، ورود اسب های خارجی، عدم تمایل به پرورش اسب ترکمنی به خاطر سود کمی که دارد از دلایل تهدید کننده این نژاد اسب ایرانی است. البته به همت گروهی از علاقمندان در تبریز، اصفهان، تهران و همدان تعداد اندکی اسب ترکمن خالص تولید و نگهداری می‌شوند اما باید این تعداد را افزایش داد.
یموت (Iomud) به معنای گرگ و طایفه ای از ترکمن هاست، نژاد یموت رفتاری شبیه به اسب عربی دارد و به راحتی اهلی و رام می شود و لجاجت اسب آخال تکه را ندارد. این نژاد به سرعت آخال تکه نمی دود اما مقاومت عجیبی دارد و برای مسابقات سه روزه، درساژ و پرش مناسب است. قد این اسب کمی کوتاهتر و بدنی سنگین تر و پهن تر و اسکلت محکم تری دارد. گتمن و یمرعلی دو زیر تیره یموت هستند که اغلب به رنگ روشن وجود دارند.

مشخصات ظاهری نژاد ترکمن

نام اسب اسب ترکمن
ویژگی بارز استعداد و توانائی بالای این اسب در ورزش، شرکت در مسابقات پرش، سه روزه و حتی استقامت و کسب موفقیتهای چشمگیر
قد بین ۱۴۸ تا ۱۵۵ سانتیمتر
پراکنش جغرافیایی استان گلستان و شمال خراسان
رنگ غالب کهر، نیله، کرنگ، سمند و قره کهر ، رنگ سیاه فراوانی کمی دارد و سیاه و طلایی آن بسیار ارزشمند هستند.
موارد استفاده سواری و استقامت

مشخصات سر
گردن بلند و کشیده با زاویه نسبتا عمود به شانه، پیشانی صاف که عریض نیست و مقداری برجسته است، گوش های ظریف و بلند که دو طرف گوش تنگ می شد، چشم ها درشت و کشیده، دارای مورب ویژه و حدقه برجسته نیست، دندان های قوی، صورت کشیده، ظریف و استخوانی که در نیم رخ تعداد کمی برجستگی دارد.
مشخصات بدن، یال و دم
دم بلند، ابریشم مانند و باریک با تراکم کم، پشت طویل، سینه فراخ و باریک اما محکم، شکم آنها برخلاف خیلی از نژادها تخت و لاغر است، کپل کم شیب، بیضوی، با عرض خوب و فاقد برجستگی آشکار، جدوگاه کاملا برجسته.
اندام های حرکتی
پاى کشیده با استخوان‌هاى سبک و قومى، بدنی کشیده و لاغر، اتصال سر و گردن به بدن اغلب مستقیم است، مفاصل قوی و خرگوشی که به لحاظ وسعت و زاویه پرش نرم و اطاعت پذیرند، سم‌های محکم با زاویه مناسب

۳- اسب کرد

اسب اصیل کرد
اسب کرد (Kordish Horse) یک نژاد اسب ایرانی است که اصالت آن به ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح باز می گردد و نقش هایی از آن در تخت جمشید در معرض نمایش است. در گذشته این اسب در دامنه های سلسله جبال زاگرس در منطقه ای به نام نسا وجود داشته است و اکنون در کردستان، کرمانشاه، زنجان، آذربایجان غربی و استان های همجوار دیده می شود. این اسب زیبایی خاصی دارد و یکی از نشانه های اسب کرد استخوان پیشانی و بینی برجسته، استخوان بندی درشت پیشانی و گوشهای عقب تر از حد است.
اسب کرد اصیل به خاطر زندگی در مناطق صعب العبور، کوهستانی و سنگلاخی دارای استقامت زیاد است و قبل از ورود خودرو کارهای سنگین کشاورزی، بارکشی و سواری را انجام می داده است. این اسب پرنفس، سخت کوش، آرام، مطیع، قدرتمند و عضلانی است و برای مسافت های بلند و کوهستانی مناسب است و بین تمام نژادهای اسب بالاترین استقامت را دارد و در مسابقات استقامت ۶۰ و ۸۰ کیلومتر میتواند شرکت کند. این اسب ایرانی بسیار قانع و کم خوراک است و زمستان های سخت نواحی کوهستانی را به خوبی تحمل می کند.
اسب کرد افشار، جاف، کلهر و سنجابی تیره های مختلف این نژاد می باشند که از تنوع رنگ نیز برخوردار است؛ اسب کرد جاف سیاه و سفید، افشار بیشتر به رنگ کهر و قره‌ کهر و اسب سنجابی اغلب به رنگ‌های کهر (کهر روشن) و خرمائی دیده می‌شود. اسب کرد افشار به اسب های باستانی شباهت دارد و صورتی آرام و اخم آلود با ستیغ گونه بلند دارد، بسیار خوش رفتار و باهوش است و برای سوارکاران مبتدی مناسب است. نژاد جاف بیشترین جمعیت را دارد و دارای صورتی زیباست و اعضا آن به اسب عرب شباهت دارد.

مشخصات اسب کرد

نام اسب اسب کرد
ویژگی بارز بالاترین استقامت در بین تمام نژادها
قد کوچکتر از اسب عرب و بین ۱۴۵ تا ۱۴۸ سانتیمتر
پراکنش جغرافیایی استان‌های غربی کشور
رنگ غالب از نظر رنگ متنوع است و به رنگ های سیاه، سفید، کرنگ و کهر دیده می شود.
موارد استفاده مسابقات چوگان، پرش و سواری استقامت

مشخصات سر
سر بزرگ، استخوان بینی دراز، پیشانی عریض، کمی برجسته و مسطح، روی بینی کوژ و صاف، گوش های ظریف، خوش حالت و اندکی عقب که کوچکتر از نژاد ترکمن است، چشم ها گرد با حدقه برجسته، گونه مشخص و گرد، اتصال گردن به تنه بسیار قویی و حجیم بوده و معمولاً سر را بالا می گیرد.
مشخصات بدن، یال و دم
کپل پرحجم و قوی، یال پرپشت، دم در موقع راه رفتن فواره ای و قوس دار پایین آمده، به علت بلندی گردن جدوگاه اغلب نامشخص، سینه عریض و عضلانی، شکم به صورت استوانه مدور در امتداد سینه،
اندام های حرکتی
دست و پا کوتاه اما محکم، سم سخت و محکم

۴- اسب قره باغ

قره باغ بهترین نژاد اسب ایرانی
قره باغ (Kara Bagh) به زبان ترکی قره باغ آتی نام دارد و بومی جنوب قفقاز و حوالی دو رودخانه ارس و کورا است (جنوب قفقاز شامل جمهوری آذربایجان، شمال غربی ایران، شمال شرقی ترکیه و گرجستان است). این اسب نام خود را از قره باغ منطقه قفقاز گرفته و از ترکیب نژادهای پرشین ،کاباردین، اسب ترکمن و آخال تکه به وجود آمده و شباهت زیادی به اسب عرب دارد. این نژاد اسب ایرانی از قدیمی ترین اسب های سواری دنیا است که در به وجود آمدن بسیاری از نژادها دخالت داشته و در سطح وسیعی به سایر کشورها صادر شده است. به عنوان مثال در قرن ۱۹ در تشکیل اسب دان روسی و در اصلاح نژاد اسب‌های لهستان نقش مهمی داشته است و اهمیت این اسب در آسیا همانند اسب تروبرد در اروپاست.
نژاد قره باغ در حال حاضر بیشتر در جمهوری آذربایجان و آذربایجان ایران وجود دارد و اغلب مخلوطی از نژاد قره باغ و عرب است که برای خالص سازی و بقاء آن متاسفانه تلاشی نمی شود. البته در برخی روستاهای اهر به ویژه یکی از دامنه های ییلاقی که مسیر کوچ عشایر است این نژاد به چشم می خورد که با ساخت باشگاه سوارکاری ملی می توان از انقراض آن جلوگیری کرد. این اسب چون در مناطق کوهستانی زندگی کرده شرایط سخت آب و هوایی را به خوبی تحمل می کند و تحت تاثیر محیط قرار نمی گیرد، پرانرژی، خوش رفتار ، پرطاقت، قوی و وفادار می باشد و به خاطر فرمانبرداری عالی، نجابت و سرعت خوب همیشه مورد توجه بوده است.

مشخصات ظاهری نژاد قره باغ

نام اسب اسب قره باغ
ویژگی بارز نشانه های سفید در پیشانی و خط گورخری در محل اتصال دم به تنه
قد بین ۱۴۱ تا ۱۴۳ سانتی‌متر است
پراکنش جغرافیایی استان های آذربایجان شرقی و اردبیل
رنگ غالب سمند و نیله و کهر
موارد استفاده سواری، چوگان‌ بازی و مسابقه‌ای

مشخصات سر
سری کوچک و ظریف و کم مو، چشمانی درشت، گوش ها متوسط و پرتحرک، پیشانی پهن که اغلب یک لکه سفید دارد.
مشخصات بدن، یال و دم
این اسب جزء اسب های ریز جثه است اما اندام عالی و جا افتاده دارد؛ از بدنی قوی، پرتحرک، فشرده، متراکم، عضلانی و خیلی شکیل برخوردار است. اتصال گردن به تنه در سطح وسیعی است و گردنی ظریف و عضلانی دارد و بین تنه و دست و پا تناسب جالبی وجود دارد، دمی کوتاه، شانه ها راست و عمودی، کپل سراشیب، سینه عضلانی، پاهایی دراز، پوست نازک و نرم، موهایی کمی براق،
اندام های حرکتی
دست و پای بسیار قوی، ران قوی و عضلانی، دارای تنفس زیاد برای صعود از بلندی ها، این اسب در چهار نعل و تاخت سواره نظام توانایی خوبی دارد و می تواند در زمین های ناهموار با بالا نگه داشتن سر خود به خوبی تاخت و تاز کند.

۵- نژاد دره شوری

نژاد اسب دره شوری
طایفه دره شوری یکی از پرجمعیت ترین طوایف ایل قشقائی ترک زبان است که نام این طایفه از نام محل ییلاقی آنها یعنی دره شور گرفته شده است. این طایفه در استان فارس و جنوب اصفهان زندگی می کند و مردم آن به داشتن و پرورش اسب معروف هستند. اسب نژاد دره شوری که یکی از اصیل ترین نژادهای اسب ایران و دنیا به شمار می رود متعلق به این طایفه است، ظاهری بسیار شبیه به اسب عرب دارد و احتمالا از اختلاط اسب عرب و اسب های بومی منطقه به وجود آمده است.
این نژاد اسب ایرانی با توجه به آنکه اسب ایلات کوچ نشین قشقایی است و از مناطق مختلف و با آب و هوای مختلف عبورداده می شده و در کوچ های مداوم به عنوان اصلی ترین ابزار بکار می رفته است از نظر استقامت و رکورد سرعت، بسیار بالاتر از اسب عرب می باشد. این اسب ایرانی بسیار زیبا و خوش اندام است و یکی از زیباترین اسب های دنیا به شمار می رود که متاسفانه به خاطر اسکان عشایر با نژاد عرب، کرد و تروبرد آمیخته شده است. البته برخی افراد در بخش خصوصی برای جلوگیری از انقراض این نژاد اسب ایرانی به تولید و اصلاح نژاد مشغول هستند. استقامت و قدرت بدنی زیاد، نرمی لازم جهت سوارکار، استحکام اجزای بدنی و سواری خوب از ویژگی های منحصر به فرد این نژاد است که آن را به بهترین نژاد اسب برای سواری آزاد، ورزش سوارکاری، مسابقات اسب دوانی و مسابقات استقامت تبدیل کرده است

مشخصات ظاهری اسب دره شوری

نام اسب اسب دره شوری.
ویژگی بارز شباهت بسیار زیاد به اسب عرب
پراکنش جغرافیایی جنوب استان فارس
رنگ غالب کهر طلائی، کرنگ، سمند و نیله، اسب‌های ابلق و یا سفید دیده نمی‌شود و مشکی خالص در این نژاد به ندرت دیده می‌شود.
موارد استفاده مناسب ورزش به خصوص درساژ و پرش

مشخصات سر
گوش هایی بلندتر از اسب عرب و صورتی صاف دارد
مشخصات بدن، یال و دم
کپل کشیده، زاویه دار و به سمت عقب، دمی افراشته، بدنی قوی، قدی به مراتب بلندتر از اسب عرب و سر و گردن عالی دارد

۶- اسب خزر

اسب خزر کوچکترین نژاد اسب ایرانی
اسب خزر (Caspian horse) یا اسب کاسپین، نژاد اسب ایرانی با قدمت زیاد (حدود ۵۰۰۰ هزار سال) است که اصالت آن به قبل از تاریخ باز می گردد. طبق تحقیقات و کشفیات اسب خزر جد تمام اسب های دنیاست و حتی نژاد قدیمی چون اسب عربی نیز از اسب خزر به وجود آمده است. حجاری و سنگ تراش های موجود در تخت جمشید و دارابگرد نیز گویای قدمت این نژاد می باشند؛ شاهان ایران باستان مانند کوروش و داریوش به خاطر شهامت و قدرت مانور، این اسب را به ارابه می بستند و به شکار شیر می رفتند. این اسب بومی دامنه هاى شمالى سلسله جبال البرز است و فیزیک بدنی آن (قد کوتاه، سم با دوام) برای زندگی در جنگل های انبوه، مناطق پر گل و لای و بارانی مناسب است.
کاسپین از بهترین اسب های ایران است که دلیر، بسیار با استعداد، هوشیار، مهربان، صبور و خونگرم می باشد. این اسب به هیچ عنوان در برابر انسان از اندام دفاعی خود استفاده نمی کند. هرچند اسب کوچک کرانه ی دریای خزر با داشتن قدی کوتاهتر از ۱۴۲ سانتی متر در کلاس پونی های قرار می گیرد اما به خاطر عدم تشابه با پونی ها از نظر خصوصیت بدنی و تشابه با اسب بزرگ از احاظ تناسب اندام در کلاس اسب ها قرار گرفت و به آن اسب مینیاتوری دریای خزر نیز می گویند. این اسب که پونی ایرانی نیز نام دارد به خاطر ظرافت و زیبایی خاصش طرفداران زیادی در ایران و جهان دارد اما کوچکی بیش از حد و نامتناسب بودن اندام حرکتی با سر نسبت به گردن و تنه یک عیب این اسب به شمار می رود. نرخ رشد اسبچه خزر بسیار سریع است به شکلی که در ۱۸ ماهگی به حداکثر ارتفاع جدوگاه می رسد.

مشخصات اسبچه خزر

نام اسب اسب خزر
قد کمتر از ۱۲۰ سانتیمتر
ویژگی بارز ظاهری شبیه به پونی دارد اما در کلاس اسب هاست
پراکنش جغرافیایی مازندران، گیلان، تهران و ارتفاعات البرز
رنگ غالب به تمامی رنگ ها، به جز رنگ مخلوط سیاه و سفید دیده می شوند
موارد استفاده حمل و نقل، سوارى، انجام حرکات آکروباتیک درسیرک و باغ وحش

مشخصات سر
فاقد Parietal Crest در جمجمه، سر کوچک و عریض شبیه حالت سر اسب عرب اما با استخوان بندی محکم، چشم ها درشت، بادامی شکل و برجسته، پیشانی کمی محدب، گوش های کوتاه که انتهای آن اغلب تیز است و با فاصله از همدیگر قرار دارند، پوزه معمولا کوچک، ظریف و مشخص، منخزین بزرگ و خوش فرم، استخوان گونه برجسته و عمیق
مشخصات بدن، یال و دم
استخوان کتفی پهن تر از دیگر نژادهای اسب ایرانی که بیشتر شبیه استخوان کتف نشخوار کنندگان است، جدوگاه بسیار بالاتر از کپل است، یال و دم پرپشت و زیبا، دم حالت افتاده ندارد و قاعده دم بالاتر از حد معمول است، بدن تقریبا باریک و ریز نقش، کمر تا حدودی کشیده و کمی گود، عمق سینه زیاد، پهنای قفسه سینه نسبت به پهنای بدن بیشتر است. پوست نازک و نرم،
اندام های حرکتی
اندام حرکتی این نژاد در عین ظرافت درای استخوان بندی بسیار قوی و محکم است، گردن معمولا قوس دار، باریک، بلند و دارای تناسب مطلوب، سم بسیار سفت و بیضی شکل که به جز مناطق بسیار ناهموار احتیاج به نعل بندی ندارد، پای محکم و قوی، طول مناسب بین زانو تا مفصل خرگوشی، مفاصل زانوی عریض

خرید اسب

انتخاب بهترین اسب از دغدغه های اصلی سوارکاران و مالکان اسب است که در حین خرید نباید تنها به رنگ، قد یا موارد ظاهری اسب توجه کرد. خرید اسب بسیار لذت بخش است اما اگر تجربه و اطلاعات کافی نداشته باشید و در مورد تعهدات مالی و زمانی که پس از خرید اسب به وجود می آید غافل شوید و نژاد مناسبی انتخاب نکنید نه تنها لذت نمی برید بلکه ممکن است صدمه مالی یا جانی ببینید.
در ادامه نکاتی که هنگام خرید باید در نظر گرفت را بررسی می کنیم.
۱- تعیین هدفی که از خرید اسب دارید
انتخاب بهترین نژاد اسب ایرانی بستگی به کاری دارد که می خواهید انجام دهید. به عنوان مثال برای سواری تفریحی نژاد ترکمن، برای مسابقه استقامت اسب کرد و برای زیبایی نژاد اصیل عرب مناسب است.
اسب ها به لحاظ کاربرد به دو دسته ورزشی و پرورشی (پرورش اسب برای حضور در مسابقات و فعالیت های صنعت اسب، نگهداری اسب برای تولید مثل و پرورش حرفه ای یا اسب برای سواری مبتدی و آموزشی) و بومی محلی یا مزرعه (اسب هایی که برای فعالیت های مزرعه و به صورت سنتی نگهداری می شوند) تقسیم می شوند.
بنابراین خریدار باید به کارایی اسب خود فکر کند؛ برای حضور در مسابقات حرفه ای اسب ورزشی که برای رشته مورد نظر مناسب باشد و سن، نژاد و شرایط خوبی هم داشته باشد، انتخاب کنید.
اگر به صورت تخصصی تر بخواهیم تقسیم بندی کنیم اسب ها از نظر نوع بهره وری به ۱۰ دسته تقسیم می شوند
اسب های مخصوص سواری آزاد، مسابقات اسبدوانی (مسطح و یا با مانع)، پرش از مانع، چوگان، درساژ، مخصوص سه روزه، مخصوص نمایش و زیبایی، تولید گوشت، مسابقات ارابه رانی، کالسکه، مخصوص کارهای کشاورزی و یا حمل بار
۲- نژاد اسب
اسب ها به سه دسته اسب ایرانی، اسب خارجی و اسب دو خون تقسیم می شوند که اسب دو خون از تلفیق نژادهای ایرانی و خارجی به وجود می آید. برای خرید اسب با توجه به نوع کاربرد، هرچه اسب اصیل تر باشد و درصد خلوص نژاد مورد نظر بیشتری داشته باشد، ارزش بیشتری نیز دارد. با توجه به گسترش تلفیق نژاد یافتن اسب اصیل در هر نژادی سخت است؛ با توجه به شناسنامه اسب و دیگر مدارک معتبر می توان درصد خلوص و نژاد آن را متوجه شد.
به عنوان مثال برای افراد مبتدی که تنها می خواهند سواری کنند، اسب ایرانی (اصیل یا غیر اصیل فرق نمی کند) و اسب دو خون مناسب است اما برای فردی که می خواهد برای پرورش اسب سرمایه گذاری کند باید نژاد اصیل ایرانی یا خارجی خریداری کند.
۳- جنس اسب
باز هم شما با توجه به کاربرد اسب از بین مادیان، نریان، اخته و سلیمی جنس مناسب را باید انتخاب کنید. برای افراد مبتدی که می خواهند سوارکاری کنند، نریان مناسب نیستند زیرا اداره و کنترل آنها اغلب سخت است. البته اسب اخته آرامتر است اما اسب نری که اخته نشده گرایش به هیجان بیشتری دارد. در مجموع برای سواری اسب ماده و اسب اخته مناسب می باشند و برای انتخاب اسب ماده برای تولید به سن، وضعیت جسمی، امکان کره آوری، آخرین کره مادیان و سالم بودن رحم توجه کرد.
۴- سن اسب
بهترین سن اسب که در اوج قدرت است، ۵ تا ۱۲ سال است که برای سوارکاران با تجربه گزینه مناسبی است زیرا به آموزش و تربیت اضافی احتیاج دارد. البته اسب مسن تر در صورتیکه سالم باشد هم برای سوار کاری عمومی مناسب است و افرادیکه برای سواری خود و فرزندانشان به دنبال اسب هستند می توانند یک اسب آموزش دیده که جوان نیست و آرام است را خریداری کنند زیرا دیگر نیاز نیست هزینه اضافی برای آموزش اسب پرداخت کنند. البته وزن سوارکار هم در انتخاب اسب موثر است و سوارکار سنگین وزن به اسبی نیاز دارد که توانایی ببیشتری داشته باشد.
۵- مدارک مورد نیاز خرید و فروش اسب
باید شماره میکروچیپ موجود در گردن اسب را با شناسنامه یا پاسپورت آن چک کرد که آیا یکسان هستند.
مدارکی که باید همراه اسب باشد بدین ترتیب هستند: شناسنامه فدراسیون سوارکاری یا پاسپورت اسب های خارجی، کارت سیلمی برای سیلمی ها، برگه سلامت و واکسیناسیون دوره ای اسب، کارت مادیان برای مادیان ها، کارت واکسیناسیون و کارت درمان
۶- قیمت اسب
قیمت اسب به موارد مختلفی بستگی دارد؛ اسب مادیان گرانتر از اسب نیان است، اسبی که به طور حرفه ای در رشته ای با او تمرین شده گرانتر است، اسبی که در شجره نامه اشش اسب های معروف وجود داشته باشند گرانتر هستند و داشتن مقام در مسابقات ورزشی روی قیمت تاثیر می گذارد. در مجموع خرید اسب هزینه هایی چون تعلیم، انتقال به باشگاه، نگهداری، تغذیه، واکسیناسسیون، نعلبندی و پانسیون را به دنبال دارد.
بررسی اسب از مراحل خرید اسب
۷- بررسی فاکتورهای مهم
برای انتخاب بهترین نژاد اسب ایرانی باید در ارزیابی خود به مواردی چون ارتفاع، وزن، فرم کلی بدن، مزاج و خلق و خوی اسب، سر،گردن، اندام حرکتی جلویی (شانه ها و دست ها)، اندام حرکتی خلفی (پا ها و ساق ها)،کپل،کمر، سینه ها، سم ها (زاویه سم،قوام سم،کف سم)، جدوگاه، نحوه راه رفتن و گام برداشتن دقت کنید.

در این مطلب با ۶ مورد از نژاد اسب ایرانی و نکاتی که برای خرید اسب باید در نظر گرفت آشنا شدیم که امیدوارم مورد توجه شما قرار گرفته باشد. اگر در این زمینه تخصص یا تجربه ای دارید خوشحال می شویم آن را با دیگر دوستان خود به اشتراک بگذارید.

۴ دیدگاه نوشته شده است! می توانید دیدگاه خود را بنویسید
  1. سایت ویدائو گفت:

    خوشمان امد

  2. افشین نوروزی گفت:

    اسب نژاد دره شوری مخصوص ایل بزرگ قشقایی بوده که این نژاد اسب توسط قشقایی های این سرزمین پرورش داده میشده است . دره شوری یکی از قبایل یا همان طوایف ایل بزرگ قشقایی میباشد که نام سرزمینی است در مناطق ییلاقی ایل قشقایی .

دیدگاه خود را به ما بگویید.
متن
نام (لازم)
ایمیل (لازم)
وبسایت