logo

هرچیزی برای مقایسه

صفحه اصلی » مطالب عمومی » بهترین درختان سایه انداز

بهترین درختان سایه انداز

چهارشنبه, ۲۱ فروردین ۱۳۹۸ | 5746 بازدید | بدون دیدگاه | مطالب عمومی
بهترین درخت برای سایه

سایه درخت در تمام فضاها و به خصوص شهرهایی که با افزایش دما روبرو هستند، مفید است. درختان سایه انداز علاوه برحفظ تاسیسات شهری و کاهش مصرف انرژی در ماه های گرم، باعث افزایش نشاط و کارایی شهروندان می شوند. از این رو استفاده از بهترین درختان سایه دار در سطح شهر توصیه می شود.

سلام دوستان

استفاده از درختان سایه انداز در طراحی فضای سبز پارک ها و خیابان ها، کاشت در حیاط منزل، ویلا و باغ اهمیت زیادی دارد؛ چون این درختان علاوه بر زیبایی که دارند با ایجاد سایه به خصوص در تابستان گرم، محیطی آرام و دلنشین ایجاد می کنند.

بیشتر درختان سایه دار بزرگ، پوشاننده و غیر مثمر هستند و با برگ های انبوه سایه ایجاد می کنند. کاشت درختان سایه دار در معابر شهر فواید زیادی دارد اما بهترین درخت برای تولید سایه کدام است؟   

۱- سرو

سرو (نام علمی سرو: Cupressaceae) درختی همیشه سبز و استوار است که در بیشتر مناطق ایران و حتی مناطق سردسیر وجود دارد و به عنوان درخت ملی ایران در لیست درختان ملی دنیا ثبت شده است.

سرو ایرانی نماد استقامت و سرافرازی است، این درخت ریشه در فرهنگ ایران داشته و جایگاه ویژه ای در بین مردم ایران دارد. درخت سرو علامت و نشانه ایران باستان است و در خیلی از آثار هنری قدیمی چون فرش، قالی و هنرهای دستی، نقش سرو قابل مشاهده هست.

این درخت از هزاران سال پیش در ایران کاشته می شده که سرو ابرکوه یزد، سرو هرزویل و سرو کشمر از قدیمی ترین سروهای ایران می باشند.

 سرو ابرکوه یکی از آثار طبیعی ملی ایران است
سرو ابرکوه یکی از آثار طبیعی ملی ایران است

استفاده از سرو برای طراحی ویلا مناسب نیست و از آن برای تزیین فضای سبز به عنوان نقاط کانونی یا قاب کردن مناظر  استفاده می کنند. سرو از نظر بصری نگاه را به سمت بالا می برد و کاشت آن جلوی درب ورودی برج مناسب است چون عظمت برج را دو برابر می کند. از سرو به عنوان باد شکن در اطراف مزارع و باغات و کاشت در پارک، حاشیه بزرگراه، جنگل کاری و چمن کاری نیز استفاده می کنند.

نیاز های درخت سرو

درخت سرو یکی از مقاوم ترین درختان جهان است که می تواند شرایط بسیار مشکل زیستی را تحمل کند و در برابر شدیدترین طوفان ها استوار و مقاوم است. سرو با گرما مشکلی ندارد و به مکانی با نور مستقیم آفتاب حداقل ۶ تا ۸ ساعت در روز نیاز دارد، البته اگر در منطقه گرمای تابستان شدید است، وجود سایه در بعد از ظهر و آبیاری با فواصل کمتر باعث سلامت گیاه می شود. اما تحمل گیاه در برابر سرما متفاوت است اما اغلب تا ۱۵- درجه را تحمل می کنند.

این درخت به ماندگاری آب در خاک حساس است و به تدریج دچار پوسیدگی می شود، به همین دلیل به خاکی با زهکش مناسب نیاز دارد. البته از نظر جنس خاک طیف نسبتا گسترده ای از خاک را قبول می کند؛ به عنوان مثال مخلوط خاک باغچه، خاک برگ و شن مناسب است.

این درخت اغلب نیاز به کود دهی ندارد؛ اگر در گلدان کاشته شود باید با کودهای کامل آن را تغذیه کرد اما در صورت کاشت در باغچه به کوددهی نیاز ندارد.  

این گیاه به خشکی مقاوم است و به حدی باید آبیاری شود که باعث پوسیدگی ریشه نشود. البته برای استقرار گیاه، دو سال اول پس از کاشت به صورت منظم به نهال آب دهید اما بعد از آن رطوبت محیط را در نظر بگیرید.

درست است که سرو کم آبی را تحمل می کند اما این مشکل باعث می شود از تراکم برگ ها کم شود و ظاهر زیبای درخت از بین برود. در شرایط کم آبی سرو ریشه های خود را به عمق بیشتری می فرستد تا آب مورد نیاز خود را تامین کند.

در این شرایط اگر درخت در کنار ساختمان باشد، خاک منطقه خشک می شود و ممکن است ساختمان با فرونشست زمین مواجه شود. به همین خاطر فاصله مجاز کاشت سرو تا ساختمان ۲۰ متر است که این عدد در شرایط مختلف، فرق می کند.

سرو با قلمه یا خوابانیدن تکثیر می شود و زمان کاشت آن نیز بستگی به شرایط خاک و آب و هوایی دارد.  

هرس درخت سرو

هرس کردن به معنای حذف شاخه های ناخواسته، بدشکل، نابجا، خشک و آلوده به بیماری ها، توزیع مناسب شاخه ها در کلیه جهات به گونه ای که هوا و نور به میزان کافی در تاج درخت نفوذ کند، ایجاد تعادل بین اندام های رویشی و سیستم ریشه، محدود کردن رشد گیاه برای تسهیل عملیات باغی، جوان ساختن درختان مسن از طریق حذف شاخه های پیر، تحریک گیاه برای تولید شاخه های جدید، دادن فرم و اسکلت مناسب به درخت و شکل سازی و فرم دادن به گیاهان زینتی است.

بهترین زمان برای هرس درختان سوزنی برگ چون سرو و کاج در فصول رشد و نسبتاً خنک سال است، هرس فرم دهی در اوایل بهار و پاییز انجام می شود و در آذر ماه تنها شاخه های خشکیده و مزاحم باید حذف شود.

معرفی انواع درخت سرو

انواع سرو

این درخت بومی مناطق مختلفی در نیمکره شمال است و از نظر اندازه و ارتفاع، رنگ برگ و شکل تاج متنوع می باشد. ارتفاع آن از ۵ تا ۴۰ متر متغیر است و برگ های فلس شکل آن بین ۲ تا ۶ میلیمتر طول دارند.

در مورد تعداد گونه های درخت سرو نمی توان به قطعیت سخن گفت چون برخی گونه های بومی نواحی کوچک و دور افتاده هستند که توسط تمام محققان بررسی نشده اند؛ اما تعداد گونه های درخت سرو بین ۱۶ تا ۲۵ گونه تخمین زده شده است. در ادامه به معرفی چند مورد از انواع درخت سرو می پردازیم:

– سرو ناز یا سرو معمولی

سروناز یکی از انواع سرو است که با توجه به آب و هوای منطقه تا ۲۰ متر هم رشد می کند و سرو زربین و سرو شیرازی از واریته های سروناز هستند. تعادل و زیبایی سرو در کنار قد کشیده و بلند آن باعث شده این سرو در ایران باستان سمبل آزادگی و استقامت تلقی شود.

قرار گرفتن شاخه ها با زاویه ۸۰ الی ۱۰۰ درجه از تنه اصلی، رنگ برگ های شادتر و شفاف تر، ظاهری هرمی شکل و تاجی به شکل مخروط که سر آن رو به بالاست، از مشخصات اصلی این سرو می باشند.

چوب درخت سرو ناز بسیار با کیفیت است و از آن در نجاری، ساختمان سازی و ساخت قفسه های چوبی استفاده می کنند.

– سرو سیمین یا سرو نقره ای  Cupressus arizonica:

سرو نقره ای از مقاوم ترین گونه های سوزنی برگها است که متعلق به ایالت آریزونا و کالیفرنیا تعلق دارد. این نوع سرو در محیط کم آب و خاک نامرغوب رشد می کند و می تواند دامنه وسیعی از شرایط اکولوژیکی رویشگاه را تحمل کند

سرو سیمین برگ هایی به رنگ سبز-آبی یا خاکستری دارد، ریشه های جانبی و گسترده سطحی دارد. شاخ، برگ و میوه این درخت معطر است و بعد از آبیاری را هرس عطر خوبی پخش می کند. این سرو ۱۰ تا ۱۵ متر ارتفاع دارد و با هرس کردن به شکل های زیبایی تبدیل می شود.

– سرو فری یا سرو نانا

سرو پاکوتاه یا فری، بومی ژاپن و تایوان است و درختی کوتاه، زینتی با رشد کم است که ارتفاع آن تنها به ۶۰ سانتی متر می رسد. این سرو برای طراحی باغ، باغچه و ویلا بکار می رود و گسترش عرضی شاخه های آن به ۹۰ سانتی متر می رسد.

– سرو خمره ای یا سرو طبری

این سرو بومی شمال غربی چین، کره و مناطق همجوار روسیه است که وارد طبیعت نقاط دیگر دنیا مانند ژاپن، هند و ایران نیز شده است. سرو خمره ای درختی کوچک، باریک و هرمی شکل با تاج متراکم و شاخه های گسترده و بالا رونده است که پوست تنه آن نازک و آجری رنگ است که اغلب

سرو طبری در انواع متعدد و زینتی وجود دارد که نسبت به شرایط نامساعد و کم آبی، خشکی و سرما مقاوم است. از این سرو به عنوان درخت زینتی استفاده می کنند و درخت رایج در باغ های تاریخی ایرانی چون باغ فین کاشان می باشد.

سرو خمره ای با هرس شدن به اشکال مختلفی در می آید و یکی از بهترین درختاب برای حصار کشی و پرچین است.

– سرو دارتالاب

دارتالاب، سرو مرداب یا سرو تالاب (Taxodium distichum) بومی جنوب ایالات متحده است و به صورت طبیعی در کرانه خلیج مکزیک و اقیانوس اطلس وجود دارد. یکی از کاربردهای این درخت برای کنترل فرسایش و آمایش خاک است و یکی از ویژگی های جالب سرو مرداب این است که به هرس کردن نیاز ندارد.

این سرو خزان کننده، سرعت رشد متوسطی دارد و به شکل هرمی است که ارتفاع آن بین ۱۸ تا ۲۲ متر است. ریشه های این گیاه، تنفس گر هستند  و طول برخی از ریشه ها تا ۲ متر هم می رسد. ریشه تنفس گر بر خلاف ریشه‌های معمولی به طرف هوا رشد می کند و از آب و خاک خارج می شود تا به تنفس ریشه کمک کند.

سرو مرداب در دهه ۸۰ وارد ایران شد اما هنوز در ایران قابل کشت نیست، یعنی بذر آن جوانه نمی زند. البته برای کشت این گیاه در جنگل های شمالی بررسی های صورت گرفته است.

این درخت بزرگ است و برای باغ های کوچک مناسب نیست. برگ های نرم آن به رنگ سبز- زرد روشن ملایم هستند و هر سال در پاییز ریزش می کند. تنه این درخت به رنگ دارچین است که شیارهای کم عمقی روی آن قرار دارد.

سرو تالاب به خاطر سیستم ریشه ای که دارد، شرایط مختلف رطوبت خاک را تحمل می کند؛ این درخت در خاک مرطوب به درختی گسترده و در خاک خشک به شکل هرمی باریک رشد می کند. این سرو گرما و سرما و باد شدید را تحمل می کند اما در جوانی باید از یخبندان حفظ شود.

–  سرو زربین

زربین (نام علمی: Cupressus sempervirens) درختی سوزنی برگ، کند رشد، همیشه سبز، کم نیاز، آفتاب پسند، آهک دوست، مقاوم به شرایط سخت و بومی مناطق مدیترانه‌ای اروپا، سازگار با شرایط اقلیمی مشابه آن در آسیای جنوب غربی است که به شکل مخروط می باشد و دارای گلهای مخروطی لیمویی رنگ است که در اواسط بهار شکفته می‌شوند.

این سرو بین ۲۰ تا ۳۰ متر ارتفاع دارد، پوست شاخه‌های جوان این درخت سبز تیره تا روشن، شاخه یک ساله‌ قهوه‌ای روشن تا قرمز و شاخه چند ساله‌ به رنگ قهوه‌ای تیره، صاف یا پولکدار است. همچنین پوست تنه درخت الیافدار وشیارهای آن به صورت شبکه‌ای درهم رفته، چروکیده و عمیق است.

این سرو دارای ریشه هایی عمیق و قوی است که به درخت این امکان را می دهد که در میان تخته سنگ‌ها و شیب‌های تند و پرتگاهی به راحتی رشد کند. استان‌های گیلان، گلستان و ایلام زیستگاه طبیعی درخت زربین  در ایران می‌باشند.

چوب درخت سرو زربین صمغی و معطر، مقاوم به رطوبت زیاد و به رنگ سفید شکری مایل به قهوه‌ای است که دوام آن در برابر پوسیدگی، حمله حشرات و قارچ‌ها زیاد است. در گذشته از این چوب برای تهیه ابزار آلات موسیقی به خصوص چنگ استفاده می کردند.

به خاطر دوام و استقامت، چوب زربین در کارهای هنری و نیز به علت خاصیت دفع حشرات، در ساخت قفسه‌ بندی کمد به کار می‌رود.

مقایسه کاج و سرو

بیشتر مردم تفاوت سرو و کاج را نمی دانند و هر دو را کاج می نامند، در حالیکه سرو و کاج متعلق به گونه های مختلفی هستند و هر کدام یک خانواده دارند. اصلی‌ترین تفاوت کاج و سرو در شکل برگ‌ و میوه‌ این درخت‌ها است.

قامت بلند و همیشه سبز بودن از شباهت های سرو و کاج است که سبب می شود از نمای دور به خوبی تشخیص داده نشود اما این دو درخت تفاوت هایی با هم دارند که در جدول زیر مشاهده می کنید.

درخت کاج درخت سرو
شکل برگ ها برگ های سوزنی شکل برگ های فلسی
شکل درخت در نونهالی در شاخ و برگ متراکم است، اما در دوران بلوغ و بزرگسالی دارای تاج و شاخساره باز است. از ابتدا رویش شاخساره و تاج متراکم و شکلی مخروطی مانند دارند
شکل میوه میوه مخروطی و بزرگ که شبیه درخت کاج می شود. میوه ای کروی به اندازه گردو که بسیار خوشبو است.
نیاز به هرس نیاز به هرس ندارد؛ هریک از شاخه‌های درخت کاج را قطع کنیم به هیچ وجه جایگزین نخواهد شد با توجه به توانایی بالای درخت سرو در رشد و سبز شدن، نیاز به هرس کردن دارد.
شکل دهی به درخت چون رشد کاج بسیار کند است در صورت قطع کردن شاخه، آن قسمت لخت باقی خواهد ماند و درخت بدشکل و نافرم می شود با هرس درخت سرو می توان فرم های بسیار زیبای از درخت بدست آورد به همین دلیل درخت سرو در زیباسازی شهر کاربرد زیادی دارند.
پاکیزگی محیط کاشت درخت ریختن سوزن و میوه کاج بسیار زیاد است و از نظر نگهداری و تمیز کردن محل کاشت درخت نسبت به دیگر درخت‌ها زحمت بیشتری می‌خواهد. ریختن میوه و برگ سرو بسیار ناچیز است که از نظر نگهداری و تمیز کردن محل کاشت درخت، نیاز به زحمت چندانی ندارد.


۲- نارون

نارون که در متون طب سنتی دردار نام دارد درختی خزان کننده  است و نام علمی آن ULMUS CARPINIFOLIA می باشد. این درخت بومی جنوب اروپا تا آسیای صغیر است که ایران هم شامل آن می شود.

این درخت در بیشتر نقاط ایران (شمال، شمال غرب، شمال شرق و خصوصا در تهران) یافت می شود و پراکنش گسترده ای در کشور ما دارد و با نام های دیگری چون سایه خوش، دارون، وارون، سده، پشه غال، نازبن، بوقیصا و پشه دار، نیز شناخته می شود.

نارون به صورت طبیعی در مناطق کم ارتفاع و کنار رودخانه های دیده می شود؛ این درخت بین ۳۰ تا ۳۵ متر ارتفاع، ۱ متر قطر تنه و تاجی مخروطی و کروی دارد. شاخه درخت کرکی یا صاف است و پوست تنه درخت به رنگ قهوه ای پررنگ است، گل های نارون جنبه زینتی ندارند و از اوایل بهار و قبل از ظهور برگ ها شکوفا می شوند.

از نارون به عنوان تک درخت زینتی یا کاشت در باغ و بلوارها استفاده می کنند. این درخت دارای برگ های پهن و متناوبی است و سایه زیادی دارد و از بهترین درختان سایه انداز است که برای کاشت در مناطق صنعتی نیز مناسب است.

سهولت تکثیر، تحمل شرایط شهری و زیبایی نارون به عنوان نمای بصری شهرها، از عوامل توسعه کاشت این گیاه در فضاهای شهری می باشند.

دیدگاه خود را به ما بگویید.
متن
نام (لازم)
ایمیل (لازم)
وبسایت